TPITH AΠOΨH Mία δεξιά, παρακαλώ

Ο κ. Καραμανλής έχει τελικά δίκιο. H N.Δ. είναι ένα μη δεξιό κόμμα. Συστεγάζει
λίγους κεντρώους, αρκετούς παραδοσιακούς λαϊκιστές και κάμποσους
βασιλοχουντικούς. Της λείπουν εκείνοι που συγκροτούν τον δυναμικό πυρήνα κάθε
σύγχρονης ευρωπαϊκής δεξιάς: οι νεοφιλελεύθεροι.

Στη χώρα μας, για τη συντριπτική πλειονότητα των πολιτών, αλλά και των
πολιτικών, ο χαρακτηρισμός «νεοφιλελεύθερος» συνιστά βρισιά. Ουδείς, με την
απελπιστικά μοναχική εξαίρεση του Ανδρέα Ανδριανόπουλο, διανοείται να
υπερασπιστεί και να διακινήσει τη φιλελεύθερη ιδεολογία. Να την παρουσιάσει ως
μια συνολική πολιτική πρόταση για την ανάπτυξη και την πρόοδο της κοινωνίας, η
οποία αντιπαρατίθεται σε μια άλλη, διαφορετικής πολιτικής φιλοσοφίας, συνολική
πρόταση, αυτή της σύγχρονης σοσιαλδημοκρατίας.

Ως οπαδός της δεύτερης πρότασης, αλλά και του γενικότερου εκσυγχρονισμού της
πολιτικής μας ζωής, πιστεύω ότι η ισχυρή πολιτική εκπροσώπηση της πρώτης
άποψης θα ωφελούσε τη δημοκρατία μας. Κυρίως, γιατί θα καθιστούσε τους Έλληνες
πολίτες κοινωνούς και συμμέτοχους του πλαισίου και των επιλογών απέναντι σε
κοινά προβλήματα που αντιμετωπίζουν οι πολίτες των προηγμένων χωρών. Και θα
κλόνιζε τα στερεότυπα της ελληνικής ιδιορρυθμίας. Επίσης, θα αφαιρούσε από
αρκετούς πολίτες την πεποίθηση ότι τα κόμματα είναι φατρίες που εναλλάσσονται
τελετουργικά στην εξουσία για να την καταχρώνται και να την απολαμβάνουν όλοι
εξίσου, καθένας με τη σειρά.

Είναι μια χαρακτηριστική ένδειξη της ιδεολογικής ένδειας της ελληνικής δεξιάς:
η πολιτική αντιπαράθεση εμφανίζεται από το κόμμα της αξιωματικής
αντιπολίτευσης σαν ένας αγώνας των τίμιων, ικανών και ξεκούραστων εναντίον των
άτιμων, ανίκανων και κουρασμένων. Εν τέλει των καλών εναντίον των κακών, με
όρους μιας απολίτικης ηθικής. Κατά την προσφυή διατύπωση του Ευάγγελου
Βενιζέλου, η N.Δ. προσπαθεί να εμφανισθεί σαν ένα «ιδανικό ΠΑΣΟΚ».

Κατ’ επανάληψη προβάλλεται από στελέχη της αξιωματικής αντιπολίτευσης ο
ισχυρισμός ότι το ΠΑΣΟΚ υιοθέτησε όψιμα τις αρχές της N.Δ. Δεν αναφέρονται
βέβαια στην άλλοτε περιβόητη «σοσιαλμανία» του πρεσβύτερου Καραμανλή, αλλά
στον ευρωπαϊκό προσανατολισμό και στην αποδοχή της οικονομίας τής αγοράς.
Πράγματι, το ΠΑΣΟΚ μετακινήθηκε από τις θέσεις ενός τριτοκοσμικού αριστερισμού
στον χώρο της ευρωπαϊκής σοσιαλδημοκρατίας, με ευεργετικά αποτελέσματα για τη
χώρα. Ποια αντίστοιχη πορεία πολιτικού εκσυγχρονισμού διέγραψε η N.Δ. ώστε να
καταλάβει τη θέση ενός σύγχρονου ευρωπαϊκού δεξιού κόμματος; Ο αρχηγός της,
στην προγραμματική ομιλία του στη ΔΕΘ, δεν τόλμησε καν να μιλήσει για λιγότερο
κράτος. Το κράτος, είπε, θα γίνει «καλύτερο». Θα το επανιδρύσει, ασφαλώς, αλλά
σε μιαν άγνωστη διάσταση. Γιατί ο κρατισμός παραμένει κυρίαρχη πεποίθηση της
N.Δ., χαρακτηριστική της ιδεολογικής της υστέρησης.

Ο κ. Καραμανλής απευθύνεται στον «μεσαίο χώρο», που γίνεται αντιληπτός ως η
περιοχή ουδετεροποίησης της πολιτικής. Και αγωνίζεται να τον κατακτήσει,
επικεφαλής ενός ετερόκλητου πλήθους στελεχών που συνέχονται μόνο από την
προσδοκία της εξουσίας. Βεβαίως, τα μεγάλα κόμματα που διεκδικούν τη
διακυβέρνηση δεν μπορούν παρά να είναι πολυσυλλεκτικά. Όμως στην περίπτωση της
N.Δ., η διατήρηση των ακροδεξιών στοιχείων στους κόλπους της, πολλά από τα
οποία θα καταλάβουν κυβερνητικές θέσεις σε περίπτωση εκλογικής νίκης, συνιστά
ένα ακόμα μείζον πολιτικό πρόβλημα.

Το άλλοθι της πολιτικής εξουδετέρωσης της ακροδεξιάς διά της ενσωμάτωσής της
γίνεται δεκτό ακόμα και από ιδεολογικούς αντιπάλους της N.Δ. Αλλά είναι
ανίσχυρο. H ευρωπαϊκή εμπειρία αποδεικνύει ότι τα δεξιά κόμματα είναι βιώσιμα
ως κόμματα εξουσίας έχοντας αποβάλει όσους αντιστρατεύονται βασικές αξίες της
δημοκρατίας. Όσο για την ίδια την ακροδεξιά, όταν είναι διακριτή και
σεσημασμένη επηρεάζει λιγότερο τα πολιτικά δρώμενα απ’ όσο όταν είναι διάχυτη
και αφανής.

Όμως η N.Δ. δεν τολμά να αποσαφηνίσει τη φυσιογνωμία της. Δεν αναζητεί τη
φιλελεύθερη ταυτότητα και δεν ξεκαθαρίζει τους λογαριασμούς με τους
αμφισβητίες των θεσμών. Ευρισκόμενη σε σύγχυση, επιμένει να καλλιεργεί τη
σύγχυση στους πολίτες.

Ο Αλέξης Καλοκαιρινός είναι επίκουρος καθηγητής της Φιλοσοφικής Σχολής
στο Πανεπιστήμιο Κρήτης.