H στασιμότητα… μυρίζει ανάκαμψη

Το Χρηματιστήριο έχει εισέλθει ξανά σε μια περίοδο παρατεταμένης στασιμότητας
(ανάλογη με αυτή που έζησαν οι επενδυτές στην αρχή της δεκαετίας του ’90, όταν
ο Γενικός Δείκτης πάλευε απεγνωσμένα να ξεπεράσει το επίπεδο των 1.000
μονάδων) ή βρίσκεται στο κατώφλι της ανάκαμψης;

Το ερώτημα αυτό απασχολεί πλέον επενδυτές, επιχειρηματίες, τραπεζίτες και
χρηματιστές, καθώς, μετά τη μεγάλη βουτιά που σημειώθηκε στις τιμές των
μετοχών τα τελευταία χρόνια, ο Γενικός Δείκτης, από τον Μάρτιο του 2003,
κινείται πλέον στο επίπεδο των 2.000 μονάδων ή λίγο πάνω από αυτό,
εμφανίζοντας σημάδια παρατεταμένης στασιμότητας, που θυμίζουν άλλες εποχές.

Ειδικοί της αγοράς προβλέπουν, πάντως, ότι η σημερινή κατάσταση στη Σοφοκλέους
και στην ελληνική οικονομία δεν είναι ίδια με αυτή προηγούμενων δεκαετιών,
όταν η πορεία του Γενικού Δείκτη Τιμών στο Χρηματιστήριο απεικονιζόταν με
ευθεία γραμμή. Εμφανίζονται, μάλιστα, αισιόδοξοι ότι η σημερινή περίοδος
στασιμότητας δεν θα διαρκέσει όσο άλλες, ανάλογες, κατά τις προηγούμενες
δεκαετίες, και ότι σύντομα θα έλθει η ανάκαμψη. Προβλέπουν, όμως, ότι η
ανάκαμψη θα είναι μικρή, καθώς θα προκύψει έπειτα από μια περίοδο
στασιμότητας, η οποία μεσολαβεί σχεδόν πάντα μεταξύ πτωτικών και ανοδικών
κύκλων.

Αρχίζει η ανάκαμψη

Γ. Στουρνάρας: Εισερχόμαστε σε φάση μικρής ανάκαμψης

Με την άποψη αυτή συμφωνεί ο καθηγητής και πρόεδρος της Emporiki Bank κ.
Γιάννης Στουρνάρας, ο οποίος δήλωσε ότι τα στοιχεία από την ευρωπαϊκή αλλά και
την παγκόσμια οικονομία προβλέπουν καλύτερες ημέρες και ότι εισερχόμαστε σε
φάση μικρής ανάκαμψης.

Υποστηρικτής της άποψης αυτής είναι και ο καθηγητής και πρόεδρος της
Nexus&Eurolink ΑΧΕΠΕΥ κ. Μιχάλης Γκλεζάκος, ο οποίος πιστεύει ότι ο
καθοδικός κύκλος έκλεισε και δημιούργησε τις προϋποθέσεις για ανάκαμψη. Δεν
μπορεί, όμως, να προβλέψει, πόσο μεγάλη θα είναι η ανάκαμψη.

Από την πλευρά του, ο πρόεδρος των χρηματιστών κ. Παναγιώτης Βοϊλής απάντησε
με την εξής ερώτηση, σχετικά με το μέλλον της Σοφοκλέους: «Θα ανακάμψει η
οικονομία; Αν ναι, τότε θα ανακάμψει και το Χρηματιστήριο».

H θεωρία των κύκλων

M. Γκλεζάκος: O καθοδικός κύκλος έκλεισε

Ο κ. Γκλεζάκος στηρίζει την αισιοδοξία του στην εξής διαπίστωση, που έχει
προκύψει από την οικονομική θεωρία: Σε περιόδους ύφεσης, δηλαδή στον καθοδικό
κύκλο της οικονομίας και των χρηματιστηρίων, οι επιχειρήσεις λειτουργούν
σχεδόν αντίθετα με τους ανοδικούς κύκλους. Συγκεκριμένα, παίρνουν εξυγιαντικές
αποφάσεις, με βασικά εργαλεία τη μείωση του κόστους και την αύξηση της
παραγωγικότητας. Οι κινήσεις αυτές αποτελούν τη «μαγιά» για να ακολουθήσει η
ανάκαμψη.

Δεκαετίες 1990 και 2000

Ενδιαφέρον, ωστόσο, παρουσιάζει η άποψη των ειδικών για τις διαφορές και τις
ομοιότητες των περιόδων στασιμότητας που βίωσαν τις δύο τελευταίες δεκαετίες
οι επενδυτές στο ελληνικό Χρηματιστήριο.

H πρώτη ξεκίνησε στην αρχή της δεκαετίας του 1990 και έληξε στην αρχή του 1997
και η επόμενη ξεκίνησε το 2000 και συνεχίζεται.

Π. Βοϊλής: Σήμερα υπάρχουν 2 εκατ. επενδυτές που μπορούν να δραστηριοποιηθούν

Ο κ. Βοϊλής, ο οποίος δραστηριοποιείται στο ελληνικό Χρηματιστήριο τα
τελευταία 25 χρόνια, αναφέρει στην «ΟΙΚΟΝΟΜΙΑ» ότι, όσον αφορά την ψυχολογία
των επενδυτών, οι συνθήκες είναι απόλυτα ίδιες. Οι επενδυτές νιώθουν
απογοητευμένοι, θέλουν να πουλήσουν με το παραμικρό, είναι απαισιόδοξοι. Όμως,
υπάρχουν «δομικές» – όπως τις χαρακτήρισε – διαφορές. Καταρχάς, σήμερα
υπάρχουν 2.000.000 επενδυτές, οι οποίοι ανά πάσα στιγμή μπορούν να
δραστηριοποιηθούν στο Χρηματιστήριο, ενώ την περασμένη δεκαετία ήταν πολύ
λιγότεροι, ούτε 200.000 συνολικά. Επιπλέον, σήμερα υπάρχουν τα παράγωγα, τα
οποία δίνουν τη δυνατότητα στους επενδυτές να κερδίζουν στην άνοδο, στην
πτώση, αλλά και σε περίοδο στασιμότητας.

Ο κ. Γκλεζάκος εντοπίζει διαφορές, τόσο στο Χρηματιστήριο όσο και στην
οικονομία. Όπως αναφέρει, η ελληνική οικονομία βρίσκεται σήμερα σε καλύτερη
κατάσταση. Έχει μικρότερο πληθωρισμό, χαμηλότερα επιτόκια και δυνατό νόμισμα.
Τότε, αυτά δεν υπήρχαν. Επίσης, η έκθεση των ελληνικών επιχειρήσεων σε ξένες
αγορές ήταν σχεδόν μηδενική. Διαφορές υπάρχουν και ως προς τη δομή της αγοράς.
Τότε, λέει ο κ. Γκλεζάκος, το θεσμικό πλαίσιο της ελληνικής κεφαλαιαγοράς και
τα επενδυτικά εργαλεία ήταν σχεδόν πρωτόγονα. Σήμερα, η ελληνική κεφαλαιαγορά
έχει ένα από τα καλύτερα θεσμικά πλαίσια λειτουργίας στην Ευρώπη.

Μέχρι στιγμής, όλα δείχνουν, σύμφωνα με τον κ. Στουρνάρα, ότι ξεκινά περίοδος
μικρής ανάκαμψης στην παγκόσμια οικονομία και, συνεπώς, μπορούμε να
περιμένουμε καλύτερες ημέρες στο Χρηματιστήριο.

Οι κύκλοι στη Σοφοκλέους

Τα τελευταία 40 χρόνια έχουν πραγματοποιηθεί στο ελληνικό Χρηματιστήριο
τουλάχιστον τρεις μεγάλοι ανοδικοί και πτωτικοί κύκλοι. Ενδιάμεσα επικράτησε
παρατεταμένη περίοδος στασιμότητας, η οποία διήρκεσε μέχρι και δέκα χρόνια.

Ο επενδυτής της δεκαετίας του ’70 περίμενε πότε θα ξεκολλήσει ο Γενικός
Δείκτης από τις 1.300-1.500 μονάδες. Το 1980 ο Γενικός Δείκτης αλλάζει βάση
και ξεκινά πάλι από το 100. H αλλαγή αυτή συνοδεύτηκε με μεγάλη άνοδο, μέχρι
τις 933 μονάδες, το 1996. Στο διάστημα αυτό, ο επενδυτής έζησε το «ξέσπασμα»
του Γενικού Δείκτη μέχρι περίπου τις 1.700 μονάδες, το 1990, με την προσδοκία
των Ολυμπιακών Αγώνων, οι οποίες τελικά διαψεύστηκαν και η αγορά έπεσε σε
χειμερία νάρκη μέχρι το τέλος του 1996. Ο Γενικός Δείκτης στη δεκαετία του
1990 σερνόταν στις 800-1.000 μονάδες. Από το 1997 μέχρι το 1999 ανοίγει ένας
νέος ανοδικός κύκλος και ο Γενικός Δείκτης φτάνει στο υψηλότερο σημείο όλων
των εποχών, στις 6.335 μονάδες, τον Σεπτέμβριο του 1999. Από τότε ανοίγει ένας
νέος καθοδικός κύκλος, ο οποίος έκλεισε τον Μάρτιο του 2003 και όλοι τώρα
αναρωτιούνται αν η αγορά μαζεύει δυνάμεις για άνοδο ή θα εξακολουθήσει η
περίοδος της στασιμότητας.