Συμφώνησαν για τα πυρηνικά

Νικημένες δήλωσαν όλες οι πλευρές ότι βγήκαν από το σχέδιο απόφασης της
Διεθνούς Υπηρεσίας Ατομικής Ενέργειας του ΟΗΕ, για τον έλεγχο των πυρηνικών
προγραμμάτων του Ιράν. Διπλωμάτες όμως δήλωσαν ότι το σχέδιο, αν και αυστηρό
για το Ιράν, ανάγκασε την Ουάσιγκτον να κάνει μεγαλύτερες παραχωρήσεις απ’
ό,τι ήθελε, για να γεφυρώσει τις διαφορές της με τους Ευρωπαίους.

Οριστικοποιήθηκε αργά χθες, το σχέδιο απόφασης της Διεθνούς Υπηρεσίας Ατομικής
Ενέργειας (IAEA) του ΟΗΕ για την αστυνόμευση της πυρηνικής ατζέντας του Ιράν.

Αυτό το σχέδιο απόφασης, που αναμένεται να εγκριθεί σήμερα στη σύνοδο των
επικεφαλής της IAEA, διευθετεί τη διαμάχη που είχε ξεσπάσει μεταξύ των ΗΠΑ και
των τριών «μεγάλων» της Ευρώπης – Γαλλίας, Γερμανίας, Βρετανίας.

Οι ΗΠΑ δεν πέτυχαν αυτό που ήθελαν: άμεση αναφορά στο σχέδιο απόφασης, σε
παραπομπή τού Ιράν στο Συμβούλιο Ασφαλείας με ξεκάθαρη απειλή κυρώσεων εάν το
Ιράν δεν αποκαλύψει όλα τα μυστικά του παρελθόντος για το πυρηνικό του
πρόγραμμα, και εάν υπαναχωρήσει στις δεσμεύσεις του να επιτρέψει πλήρεις και
εξονυχιστικές επιθεωρήσεις της IAEA στις πυρηνικές δραστηριότητές του.

H αντίδραση

Ο λόγος γι’ αυτήν την αποτυχία των Αμερικανών οφείλεται στη σθεναρή αντίδραση
της Γαλλίας, της Γερμανίας και της Βρετανίας. Οι τρείς «μεγάλοι» Ευρωπαίοι
φοβούνταν ότι εάν το Ιράν πιεζόταν υπερβολικά από αυτούς τους αυστηρούς όρους
θα μπορούσε να υπαναχωρήσει από τις δεσμεύσεις του, να ξεκαθαρίσει τα
ερωτήματα που έχουν ανακύψει για τις πυρηνικές δραστηριότητές του στο
παρελθόν, και να συνεργαστεί στο μέλλον. H επιμονή των τριών ήταν τόσο μεγάλη,
που η Ουάσιγκτον, – η οποία εξάλλου είχε μονάχα την υποστήριξη του Καναδά, της
Αυστραλίας, της Ιαπωνίας και της Ζηλανδίας στο διοικητικό συμβούλιο της IAEA
που αποτελείται από 35 χώρες – αναγκάστηκε να υποχωρήσει. «Κατάλαβαν ότι οι
Ευρωπαίοι κρατούσαν τα πιο δυνατά χαρτιά», δήλωσε κορυφαίος διπλωμάτης της
IAEA, για την αμερικανική υποχώρηση, σημειώνοντας επίσης ότι οι ΗΠΑ δεν ήθελαν
νέα σύγκρουση με τους Ευρωπαίους.

«Συνθηκολόγησαν» οι Αμερικανοί

Τελικά βρέθηκε ένας συμβιβασμός, το οποίο πολλοί διπλωμάτες
χαρακτήρισαν «συνθηκολόγηση» των ΗΠΑ: στο σχέδιο απόφασης περιλαμβάνεται
έμμεση αναφορά στο Συμβούλιο Ασφαλείας. «Εάν υπάρξει παραβίαση της συνθήκης
της IAEA ή της συμφωνίας του Ιράν με την IAEA», αναφέρει το σχέδιο απόφασης,
«αυτό θα μπορούσε να οδηγήσει τους επικεφαλής της IAEA να συσκεφθούν για το
εάν θα αναλάβουν δράσεις από αυτές που προβλέπονται στη συνθήκη ή στη
συμφωνία».

Βέβαια οι Αμερικανοί δήλωσαν «ευχαριστημένοι» από το τελικό κείμενο. Είναι
γεγονός εξάλλου, ότι το σχέδιο απόφασης δίνει στο Ιράν μία και μοναδική
ευκαιρία: πλήρη διαφάνεια, ή, αλλιώς, πιθανές κυρώσεις. Πάντως, ο Ιρανός
εκπρόσωπος στην IAEA επήνεσε την «κατανόηση των Ευρωπαίων και της πλειοψηφίας
των μελών του Δ.Σ. της IAEA» για έναν συμβιβασμό με τον οποίο, όπως είπε,
«όλοι μπορούμε να ζήσουμε».