Tι τρώνε οι Έλληνες

Οι κάτοικοι των ελληνικών νησιών προτιμούν την παραδοσιακή μεσογειακή
διατροφή, οι Βορειοελλαδίτες είναι κυρίως χορτοφάγοι ή ακολουθούν τη δυτικού
τύπου διατροφή, οι κάτοικοι της Αττικής δείχνουν ιδιαίτερη προτίμηση στα
γλυκά, ενώ όσοι μένουν στην Κεντρική Ελλάδα απλούστατα… τρώνε απ’ όλα.

Αυτές είναι οι διατροφικές προτιμήσεις στην χώρα μας, όπως αποτυπώνονται σε
μελέτη του Εργαστηρίου Υγιεινής και Επιδημιολογίας του Πανεπιστημίου Αθηνών,
στην οποία συμμετείχαν 28.034 άνδρες και γυναίκες ηλικίας 20 έως 86 ετών.

Οι ερευνητές, με επικεφαλής την αναπληρώτρια καθηγήτρια Προληπτικής Ιατρικής
και Διατροφής κ. Αντωνία Τριχοπούλου και συνεργάτιδα τη βιοστατιστικό στο
Εργαστήριο Υγιεινής και Επιδημιολογίας κ. Χριστίνα Μπάμια, κατέγραψαν σε
ειδικά σχεδιασμένα ερωτηματολόγια την διατροφή των εθελοντών κατά το
προηγούμενο έτος, σε μια προσπάθεια να διαπιστώσουν ποιες διατροφικές τάσεις
επικρατούν στη σύγχρονη Ελλάδα.

Συνολικά, εντόπισαν επτά διατροφικές τάσεις, αλλά οι επικρατέστερες ήταν
τέσσερις: η μεσογειακή, η χορτοφαγική, αυτή που βασίζεται στα γλυκά και η
δυτικού τύπου διατροφή (η πλούσια σε κρέατα και πρόχειρα φαγητά).

Όπως έδειξε η μελέτη, οι γυναίκες τείνουν να ακολουθούν περισσότερο από τους
άνδρες την παραδοσιακή μεσογειακή διατροφή. Επιπλέον, όσο μεγαλύτερης ηλικίας
είναι κανείς, όσο περισσότερα χρόνια έχει πάει σχολείο και όσο πιο δραστήριος
είναι τόσο πιθανότερο είναι να τρέφεται παραδοσιακά – το ίδιο και αν δεν βάζει
ποτέ τσιγάρο στο στόμα του. «Αυτού του είδους η διατροφή εντοπίζεται συχνότερα
στα νησιά του Ιονίου, του Αιγαίου και στην Κρήτη, και λιγότερο στις περιοχές
της Βόρειας Ελλάδας ή στην Αττική», εξηγεί η κυρία Μπάμια.

H χορτοφαγική διατροφή, από την άλλη πλευρά, ακολουθείται περισσότερο από
άνδρες, από ανθρώπους μεγάλης ηλικίας (κυρίως άνω των 55 ετών), με υψηλό
μορφωτικό επίπεδο, που είναι πρώην καπνιστές, αδύνατοι, δραστήριοι και
κατοικούν στη Βόρεια Ελλάδα.

H πλούσια σε γλυκά διατροφή εντοπίζεται κυρίως σε άνδρες, σε ηλικίες κάτω των
35 ετών, σε διάγοντες καθιστική ζωή, οι οποίοι κατοικούν στην Αττική. H τάση
αυτή, πάντως, δεν φάνηκε να είναι πιο ισχυρή σε άτομα με περιττά κιλά – ένα
εύρημα το οποίο «υποδηλώνει ότι πιθανώς η κύρια πηγή της διατροφής αυτών των
ανθρώπων είναι τα γλυκά», κατά την κυρία Μπάμια. «Όταν, όμως, ένας άνθρωπος
τρώει λ.χ. όλη μέρα τέσσερις σοκολάτες και τίποτε άλλο, η ημερήσια πρόσληψη
θερμίδων του είναι ικανοποιητική και δεν παχαίνει. Ωστόσο, η διατροφή του
είναι εξαιρετικά ανθυγιεινή».

Όσον αφορά τη δυτικού τύπου διατροφή, αυτή είναι πιθανότερη στους πιο νέους,
σε άτομα με χαμηλότερη μόρφωση, στους νυν καπνιστές και – ευλόγως – σε όσους
έχουν πολλά περιττά κιλά. Είναι επίσης πιθανότερη στους νεαρούς κατοίκους της
Βόρειας Ελλάδας, ενώ αντιθέτως αποτελεί σχετικά σπάνιο φαινόμενο στους
κατοίκους των νότιων περιοχών της χώρας (Κρήτη και Πελοπόννησο).

«Συνολικά, θα μπορούσαμε να πούμε ότι με εξαίρεση τους κατοίκους της Κεντρικής
Ελλάδας (Θεσσαλία, Ήπειρο, Στερεά), στις υπόλοιπες περιοχές της χώρας
παρατηρείται επικράτηση κάποιας από τις τέσσερις διατροφικές τάσεις»,
σχολιάζει η κυρία Μπάμια. «Επιπλέον, οι Ελληνίδες τείνουν να ακολουθούν
περισσότερο από τους άνδρες τη μεσογειακή διατροφή και λιγότερο τη χορτοφαγική
ή τη γλυκιά, ενώ αντιθέτως δεν φαίνεται να υπάρχει κάποια διαφορά μεταξύ των
δύο φύλων όσον αφορά τη στάση απέναντι στη δυτικού τύπου διατροφή».

Τι περιλαμβάνει η διατροφή

Μεσογειακή διατροφή

Σύμφωνα με τη μελέτη, η μεσογειακή διατροφή η οποία ακολουθείται στη χώρα μας
έχει ως βάση τη μεγάλη κατανάλωση λαχανικών, οσπρίων, φρούτων, ψαριών και
ελαιολάδου. Αν και στην παραδοσιακή μεσογειακή διατροφή κυρίαρχη θέση κατέχουν
τα δημητριακά (όπως το ψωμί), το γεγονός ότι στη μελέτη δεν φάνηκε να υπάρχει
μεγάλη κατανάλωση από αυτά «αποδίδεται στο ότι αυτή η ομάδα τροφίμων
συμπεριλαμβάνει το αλεύρι, το οποίο υπάρχει και στα γλυκά, που οι
συγκεκριμένοι άνθρωποι σπανίως τρώνε», εξηγεί η κυρία Χριστίνα Μπάμια.

Οι χορτοφάγοι

Οι χορτοφάγοι Έλληνες δηλώνουν ως βάση της διατροφής τους τα λαχανικά, τα
φρούτα, τα γαλακτοκομικά προϊόντα, τα σπορέλαια και τη μαργαρίνη, ενώ οι
πατάτες, το κρέας, το βούτυρο και το ελαιόλαδο δύσκολα βρίσκουν θέση στο
τραπέζι τους.

Με βάση τα γλυκά

Όσοι τρώνε πολλά γλυκά, έχουν ως βάση της διατροφής τους τα υλικά από τα οποία
αυτά παρασκευάζονται. Έτσι, τρώνε σε μεγαλύτερες ποσότητες γαλακτοκομικά
προϊόντα, ζάχαρη και βούτυρο, ενώ αναφέρουν και μεγάλη κατανάλωση μη
οινοπνευματωδών ροφημάτων, όπως φρουτοχυμούς, χυμούς λαχανικών, αναψυκτικά,
καφέ και τσάι.

Διατροφή δυτικού τύπου

Οι θιασώτες της δυτικού τύπου διατροφής καταναλώνουν σε υψηλότερη συχνότητα
πατάτες, κρέας, αυγά, σπορέλαια, μαργαρίνη, μη οινοπνευματώδη ροφήματα, καθώς
και λαχανικά και φρούτα, αλλά όχι δημητριακά ή αλκοόλ.