Πολιτικοί που… τους έφαγε ο λύκος

Ο μακαρίτης Ευάγγελος Αβέρωφ το είχε πει ωμά, όπως άλλωστε συνήθιζε:
«Όποιος φεύγει απ’ το μαντρί τον τρώει ο λύκος!..».

Ο Αντ. Σαμαράς ήταν βέβαιος το 1993 ότι θα ανατρέψει το πολιτικό σκηνικό και θα προκαλέσει ρήγμα στον δικομματισμό. Στις εθνικές εκλογές του 1996 βρέθηκε εκτός Βουλής και το 2000 η ΠΟΛ.AN. απείχε από τις κάλπες…

Τότε, στα μέσα της δεκαετίας του ’80, ο Ηπειρώτης πολιτικός είχε παρέμβει
καταλυτικά στην κρίση που είχε ξεσπάσει στη N.Δ. με την αποχώρηση του Γ.
Μπούτου (Ιούλιος ’85) και του νυν Προέδρου της Δημοκρατίας, Κωστή
Στεφανόπουλου (Σεπτέμβριος ’85), ο οποίος μάλιστα επιχειρούσε να διαγράψει μια
νέα πορεία στην πολιτική σκηνή, ως ιδρυτής της Δημοκρατικής Ανανέωσης (ΔΗ.
ANA.), συνεπικουρούμενος από άλλους οκτώ βουλευτές της συντηρητικής παράταξης.

Στα χρόνια που ακολούθησαν, η παροιμιώδης φράση απέκτησε ιστορικές διαστάσεις
στον χώρο της πολιτικής, διαπερνώντας τα κομματικά σύνορα της N.Δ. Και τώρα
την θυμήθηκαν και αρκετοί στο ΠΑΣΟΚ, σχολιάζοντας την αποχώρηση Παπαθεμελή και
την πρόθεσή του να ιδρύσει νέο κόμμα. Μάλιστα, νέος βουλευτής του Κινήματος
(από εκείνους που εξελέγησαν για πρώτη φορά το 2000), επικαλούμενος τη ρήση
του Αβέρωφ, πρόσθεσε ότι ο Στ. Παπαθεμελής είναι… «καλός γνώστης των
παροιμιών», θέλοντας να υποβαθμίσει με αυτόν τον τρόπο τη σημασία της
ανεξαρτητοποίησης του πρώην υπουργού και τις συνέπειες που μπορεί να έχει στο
εκλογικό αποτέλεσμα η απουσία του ή το ενδεχόμενο ο πατριωτικός του Όμιλος να
μετεξελιχθεί σε πολιτική κίνηση.

Ο Αντ. Σαμαράς. Από το καλοκαίρι του 1985 που ο Ευάγγελος Αβέρωφ
συντάχθηκε με τον τότε πρόεδρο της N.Δ. Κων. Μητσοτάκη και αντιμετώπισε ως…
«απολωλός πρόβατον» τον Κων. Στεφανόπουλο, πολλοί ήταν εκείνοι που επιχείρησαν
να τον διαψεύσουν και να επιζήσουν πολιτικά έξω από το «μαντρί» ή μέσα σε ένα
νέο, δικό τους «μαντρί». Με κορυφαίο παράδειγμα το «πολιτικό παιδί του», τον
Αντ. Σαμαρά, ο οποίος όχι μόνον δεν κατάφερε να διαψεύσει τον μέντορά του,
αλλά εμφανίζεται σήμερα να διαπραγματεύεται άνευ όρων την επιστροφή του στη
N.Δ.

H ιστορία φαίνεται ότι δικαιώνει τον Ευάγγ. Αβέρωφ σε όλες τις περιπτώσεις των
πολιτικών στελεχών (πρωτοκλασάτων ή μη) που αυτομόλησαν από τα κόμματά τους
για να διεκδικήσουν έναν άλλο ρόλο – προφανώς μεγαλύτερο – στο πολιτικό
σκηνικό. Ορισμένοι κατάφεραν να επιζήσουν για ένα διάστημα (καταγράφοντας
πρόσκαιρα και κάποιες εκλογικές επιτυχίες), άλλοι απέτυχαν παταγωδώς
δημιουργώντας θνησιγενή σχήματα.

«Κατηφόρα» μετά τα πρώτα χαμόγελα

Ο Πρόεδρος της Δημοκρατίας Κων. Στεφανόπουλος χαίρει σήμερα καθολικής
αποδοχής, ασκώντας με υποδειγματικό τρόπο τα καθήκοντά του, αλλά η ΔΗ. A NA.
έχει περάσει στο παρελθόν, όπως και οι περισσότεροι βουλευτές που είχαν
ακολουθήσει το εγχείρημά του το 1985. Στις εκλογές του 1990, μάλιστα, η
μοναδική έδρα που κέρδισε τότε το κόμμα είχε καταλήξει, λόγω της εκλογικής
καραμπόλας, στον Θοδ. Κατσίκη. Με 550 ψήφους ο Κατσίκης βρέθηκε τότε στη Βουλή
και παραμένει μέχρι σήμερα – γιατί μεταπήδησε στη N.Δ….

Ο Αντ. Σαμαράς ήταν βέβαιος το 1993 ότι θα ανατρέψει το πολιτικό σκηνικό και
θα προκαλέσει ρήγμα στον δικομματισμό. Οι πρώτες εκλογές είχαν φέρει χαμόγελα
στον ίδιο και στο επιτελείο του. H Πολιτική Άνοιξη ήταν τρίτο κόμμα στη Βουλή,
ξεπερνώντας το KKE, ενώ στις ευρωεκλογές του 1994 άγγιξε το 9% και εξέλεγε
τρεις ευρωβουλευτές. Μετά άρχισε ο κατήφορος: Στις εθνικές εκλογές του 1996
βρέθηκε εκτός Βουλής και το 2000 η ΠΟΛ.AN. απείχε από τις κάλπες. Σήμερα,
προκειμένου να επανέλθει στο προσκήνιο, ο Αντ. Σαμαράς περιμένει καρτερικά για
την πρόσκληση Καραμανλή. Από τους βουλευτές της ΠΟΛ.AN. επέζησαν επίσης μόνον
όσοι επέστρεψαν στη N.Δ., όπως ο Νικ. Κακλαμάνης.

Στην… αναμονή. Στην περίπτωση του Δημ. Αβραμόπουλου ο θόρυβος της
αποτυχίας ήταν πιο εκκωφαντικός. Το Κίνημα Ελευθέρων Πολιτών (ΚΕΠ) ιδρύθηκε με
τυμπανοκρουσίες και υπέρμετρες φιλοδοξίες το 2001 και ενάμιση χρόνο μετά
διαλύθηκε, χωρίς ποτέ να πάρει μέρος σε κάποιες εκλογές. Σήμερα, ο πρώην
δήμαρχος Αθηναίων εμφανίζεται να περιμένει καρτερικά στο ακουστικό μια
πρόσκληση από την Ρηγίλλης για να είναι υποψήφιος βουλευτής στην A’ Αθήνας.

Οι «Φιλελεύθεροι» ήταν η ιδέα που είχε ο Στεφ. Μάνος για ένα νέο κόμμα
(λιγότερο φιλόδοξο από τα προηγούμενα), το οποίο επίσης προερχόταν από το…
«μαντρί» της N.Δ. Σε εθνικές εκλογές δεν δοκιμάστηκε ποτέ, αφού το 2000 ο
Στεφ. Μάνος «συνθηκολόγησε» και ενέταξε το κόμμα του στα ψηφοδέλτια της N.Δ.,
εξασφαλίζοντας τη δική του εκλογή και του συνεργάτη του Γ. Ψαχαρόπουλου. Το
κόμμα έχει πλέον διαλυθεί, ενώ το πολιτικό μέλλον του Στεφ. Μάνου είναι
αβέβαιο…

Ο Γ. Καρατζαφέρης. H τελευταία έξοδος από το «μαντρί» της N.Δ. ήλθε από
τον Γ. Καρατζαφέρη και τον Λαϊκό Ορθόδοξο Συναγερμό του, που πήραν το βάπτισμα
του πυρός στις δημοτικές εκλογές του 2002 (καταγράφοντας μάλιστα ένα
εντυπωσιακό 14% στη Νομαρχία Αθήνας – Πειραιά). Για τις εθνικές εκλογές οι
δημοσκοπήσεις δείχνουν ότι το κόμμα παλεύει να πιάσει το όριο του 3%, γεγονός
που κάνει πολλούς να αμφιβάλλουν εάν τελικά θα φτάσει έως τις κάλπες…

Το ΔΗΚΚΙ. Από τον χώρο του ΠΑΣΟΚ το μεγάλο ρήγμα ήρθε το 1995 από τον
Δημ. Τσοβόλα, ο οποίος ίδρυσε το Δημοκρατικό Κοινωνικό Κίνημα (ΔΗΚΚΙ). H
πορεία του κόμματος θύμιζει την Πολιτική Άνοιξη. Το 1996 με ποσοστό 4,4%
εκλέγει εννέα βουλευτές, στις ευρωεκλογές του 1999 ανεβαίνει στο 6,84% (δύο
ευρωβουλευτές) και στις εθνικές εκλογές του 2000 μένει εκτός Βουλής, αφού
πέφτει κάτω από το 3%. Το ίδιο δείχνουν οι δημοσκοπήσεις και για τις επόμενες
εκλογές…

Ποσοστά κάτω από 1% κατέγραψε στην κάλπη το 2000 και η Δημοκρατική
Περιφερειακή Ένωση του Μιχ. Χαραλαμπίδη, ο οποίος, πάντως, υπήρξε μέλος της
K.E. και του E.Γ. του ΠΑΣΟΚ, αλλά δεν είχε εκλεγεί ποτέ στο παρελθόν
βουλευτής.

Στο τέλος της δεκαετίας του ’80, έξω από το «μαντρί» του ΠΑΣΟΚ είχαν βρεθεί
και οι Γερ. Αρσένης, Αντ. Τρίτσης και Στ. Παναγούλης, δημιουργώντας τα δικά
τους κόμματα. Το ΕΣΚ του Γερ. Αρσένη δεν πήρε μέρος σε εκλογές, αλλά τον
Ιούνιο του 1989 ο πρώην υπουργός είχε συνεργαστεί, ως αρχηγός κόμματος, με το
ΠΑΣΟΚ και είχε διεκδικήσει (ανεπιτυχώς) την μονοεδρική της Κεφαλονιάς. Τον
Νοέμβριο του ίδιου έτους, όμως, εντάχθηκε στα ψηφοδέλτια του Κινήματος,
μεταπήδησε στην A’ Αθήνας και κατάφερε να επιστρέψει στη Βουλή.

Τα εκλογικά αποτελέσματα δεν είχαν δικαιώσει το 1989 ούτε τη Ριζοσπαστική
Ένωση του Αντ. Τρίτση (που έναν χρόνο μετά εξελέγη δήμαρχος Αθηναίων με την
υποστήριξη της N.Δ.), ενώ δεν δοκιμάστηκε ποτέ στην κάλπη ούτε η πολιτική
κίνηση που ίδρυσε το 1983 ο Στ. Παναγούλης, ο οποίος αργότερα ακολούθησε και
την Πολιτική Άνοιξη του Αντ. Σαμαρά για να ενταχθεί εκ νέου το 2000 στα
ψηφοδέλτια του ΠΑΣΟΚ.

ΕΙΠΑΝ ΓΙΑ ΤΟ… MANTPI

«Σε όσους μού θυμίζουν αυτή τη θεωρία, έχω να πω: Ελάτε να
δείτε, κύριοι, πού είναι οι πολλοί. Μέσα στο μαντρί ή έξω
από το μαντρί;»

ΔΗΜ. ΤΣΟΒΟΛΑΣ, Δεκέμβριος 1995

«Υπάρχει κανείς που να αμφισβητεί ότι ο Καρατζαφέρης αν έμενε μέσα στο μαντρί
με τα πρόβατα, θα ήταν σίγουρος βουλευτής; E, λοιπόν, το
λέω: “Καλύτερα μιας ώρας ελεύθερη ζωή, παρά 40 χρόνια αρνί μες στο
μαντρί”! Το μαντρί του Καραμανλή και το μαντρί του Σημίτη είναι για
πρόβατα…»

Γ. ΚΑΡΑΤΖΑΦΕΡΗΣ, στο 1ο Συνέδριο του ΛΑΟΣ

«Εγώ είμαι έξω από τη λογική των μαντριών. Πιστεύω ότι στα μαντριά
μπαίνουν τα ζώα. Εμείς απευθυνόμαστε στους ελεύθερους πολίτες…»

ΔΗΜ. ΑΒΡΑΜΟΠΟΥΛΟΣ, Οκτώβριος 2001

«Να γυρίσω στο μαντρί της N.Δ.; Δεν νομίζω, όχι. Δεν
είναι, άλλωστε, ασφαλές μαντρί αυτό, πλέον. Ολύκος
έχει μπει μέσα στο μαντρί…»

ΣΤΕΦ. ΜΑΝΟΣ, Νοέμβριος 1999