Δρόμοι

Τι είναι…

… τα μεταλλαγμένα τρόφιμα; Προϊόντα από φυτά ή ζώα που η επιστήμη επεμβαίνει
στα γονίδιά τους για να τους προσδώσει νέες ιδιότητες: ανθεκτικότητα στα
έντομα ή στις ασθένειες, καλύτερες στρεμματικές αποδόσεις, ταχύτερο
πολλαπλασιασμό κ.ά. Γιατί ασχολούμαστε με αυτά τώρα; Επειδή συζητείται στην
Ευρώπη πως θα επιτραπεί η διάθεσή τους στην αγορά (η σχετική απόφαση ανεβλήθη
για τον Δεκέμβριο). Πού «κολλάνε» οι Αμερικανοί σε όλα αυτά; Ο πρόεδρος Μπους
πιέζει τον Παγκόσμιο Οργανισμό Εμπορίου να υποχρεώσει την Ευρώπη να δεχτεί τις
εισαγωγές αμερικανικών μεταλλαγμένων τροφίμων. Είναι επικίνδυνα; Δεν υπάρχουν
αποδείξεις ότι βλάπτουν την υγεία. Ούτε όμως και ότι την ωφελούν. Πρέπει σώνει
και καλά να τρώμε ένα βόδι που η γονιδιακή επέμβαση στους μυώνες του το έχει
κάνει να μοιάζει με τον Άρνολντ Σβαρτσενέγκερ (με κάπως περισσότερο μυαλό);

Δεν είναι…

… αυτά τα δεδομένα, αλλά μερικά άλλα, παράξενα, που μας κάνουν καχύποπτους.
Βλέπουμε κυβερνήσεις που κάνουν τα πάντα για να απελευθερώσουν τις «δυνάμεις
της αγοράς», όταν όμως πρόκειται για τα μεταλλαγμένα, ο πελάτης έχει πάντα
άδικο. Στη Βρετανία, η ζήτηση για οργανικά τρόφιμα αυξάνεται 30% ετησίως. Την
ίδια ώρα, η ζήτηση για μεταλλαγμένα τρόφιμα είναι όση και η ζήτηση για
σαλμονέλα. Παρ’ όλα αυτά, από τα ερευνητικά προγράμματα που χρηματοδοτούν
σήμερα οι αρμόδιες βρετανικές αρχές, τα 26 αφορούν μεταλλαγμένες καλλιέργειες
και μόνο ένα οργανικές. Αν ρίξει μάλιστα κανείς μια ματιά στα άτομα που
στελεχώνουν αυτές τις αρχές, θα βρει ανάμεσά τους στελέχη από την αφρόκρεμα
των επιχειρήσεων βιοτεχνολογίας: Syngenta, GlaxoSmithKline, AstraZeneca
Pharmaceuticals, Merck Sharp & Dohme, Pfizer, Genetix, Millennium
Pharmaceuticals, Celltech και Unilever (τα γράφει ο Τζορτζ Μόνμπιοτ στην
«Γκάρντιαν»). Δεν θα βρει πάντως κανέναν εκπρόσωπο ούτε από τους καταναλωτές
ούτε από τους οικολόγους. Γιατί αυτό που θέλει η «αγορά» (δηλαδή εμείς) είναι
πολύ διαφορετικό από εκείνο που θέλουν αυτοί που την ελέγχουν.

Πολλοί γενετιστές…

… επειδή δεν μπορούν να μας πείσουν να φάμε αυτά που μας δίνουν, στρέφουν
την προσοχή τους σε χώρες που οι κάτοικοί τους έχουν λιγότερες επιλογές για το
τι ή ακόμη και για το πότε θα φάνε. Οι εταιρείες βιοτεχνολογίας και οι
επιστήμονές τους εκμεταλλεύονται τη φτώχεια άλλων λαών δοκιμάζοντας στο πιάτο
τους μεταλλαγμένα τρόφιμα.

Στην Ουγκάντα…

… μια νέα συμβατική ποικιλία πατάτας είχε 100% αύξηση της απόδοσης (μια
αντίστοιχη μεταλλαγμένη είχε μόλις 18%). Όμως, οι συμβατικές καλλιέργειες δεν
ενδιαφέρουν τις επιχειρήσεις. Γιατί; Επειδή δεν μπορούν να μονοπωληθούν – δεν
μπορούν να τους κολλήσουν πατέντα. Οι καχύποπτοι απέναντι στα μεταλλαγμένα
στιγματίζονται ως οπισθοδρομικοί. Κάποτε, επιτέλους, οι επιχειρήσεις
βιοτεχνολογίας και οι αρμόδιοι προαγωγοί τους θα πρέπει να αποφασίσουν: τι
είναι πρόοδος, τα μονοπώλια ή η «ελεύθερη αγορά»;