TPITH AΠOΨH (Παρ)αγωγή Eλληνοπαίδων

Και οι έδρες πολυγωνικές αδιάθλαστης μοναξιάς.

Ψηφιακών αρχαγγέλων βασίλειο.

Γιώγια Σιώκου, Αδιάθλαστη μοναξιά

Οι πρόσφατες (α)κινητοποιήσεις στον πανεπιστημιακό χώρο πρέπει να
προβληματίσουν όλους τους εμπλεκομένους.

H ΠΟΣΔΕΠ επέλεξε λάθος χρόνο και λάθος πλατφόρμα για να εκδικηθεί την
παραδοπιστία του υπουργού Παιδείας. Οι πρυτάνεις βρήκαν την ευκαιρία να
καρπωθούν αυτοί την (όποια) αγωνιστικότητα των απεργούντων/απεχόντων (και
απόντων;) καθηγητών. Οι φοιτητές (και οι παρατάξεις τους) αντιπαθούν τις
δράσεις που δεν (καθ)οδηγούν οι ίδιοι (ή εν πάση περιπτώσει δεν επηρεάζουν
ευθέως) κι έτσι φυλάχθηκαν από το να οξύνουν το παιχνίδι. Έξω από το παιχνίδι
της πολιτικής φθοράς έμεινε και ο υπουργός Παιδείας, μετακυλίοντας την ευθύνη
στον τάχα σκληρό υπουργό Οικονομίας.

Με άλλα λόγια – κι ενώ οι πρωτοετείς φοιτητές και οι γονείς τους προσπαθούν να
καταλάβουν τι συμβαίνει στα AEI – πάλι ουδείς έχασε και ουδείς κέρδισε. Και
κυρίως ουδείς φταίει. Ξανάρθαμε στο σημείο μηδέν απ’ όπου αρχίσαμε. Τίποτα δεν
ωφελήθηκε ο τόπος, τίποτα η Παιδεία, τίποτα οι ευσυνείδητοι πανεπιστημιακοί.
Οι άλλοι, που παίζουν με όλες τις πλευρές και σε όλες τις εποχές, εξακολουθούν
να περνάνε μια χαρά. Υπερεπαγγελματίες που συζητάνε μόνο με υπουργούς και
διοικητές τραπεζών/οργανισμών και δεν πατάνε στην αίθουσα διδασκαλίας.
Πρυτανικές και προεδρικές αρχές που έχουν «στήσει» δικτατορικά καθεστώτα
απειλών και εκβιασμών (συνδεόμενοι όμως ευθέως ή πλαγίως με τα δύο μεγάλα
κόμματα) και ανα-παράγουν το μοντέλο της ήσσονος ηθικής.

Εργολάβοι ευρωπαϊκών προγραμμάτων που εκμαυλίζουν τη φοιτητική νομενκλατούρα
(μοιράζοντας αφειδώς διδακτορικά και ερευνητικά κονδύλια) και καμώνονται τους
σύγχρονους διανοουμένους.

Θα μου πείτε, μόνον τέτοια παραδείγματα συναντάμε στο Ελληνικό Πανεπιστήμιο;
Όχι βέβαια. Απλώς οι γνήσιοι εραστές της διδασκαλίας και της έρευνας δεν έχουν
την (πολιτική και οικονομική) δύναμη να ορίσουν τον κανόνα της ακαδημαϊκής
ζωής και έτσι πολύ λίγο επηρεάζουν την πορεία των πραγμάτων.

Εκτός όμως από την παθολογία θεσμών, φορέων και ανθρώπων, η κατάσταση αυτή
επιδεινώνεται από το μετέωρο ιδεολογικό βήμα της Ανώτατης Παιδείας στη χώρα
μας, δηλαδή από την έλλειψη στρατηγικής.

Τα Πανεπιστήμια – υπό τη στενή, σχεδόν πανοπτική, παρακολούθηση του υπουργείου
Παιδείας – λειτουργούν άλλοτε ως οιονεί επιχειρήσεις κι άλλοτε ως
γραφειοκρατικοί μηχανισμοί. H σαφής διάκριση μεταξύ Πανεπιστημίων και
εμπορικών οργανισμών και μεταξύ Πανεπιστημίων και κράτους έχει παρέλθει. H
αγορά και η κυβέρνηση επι-χορηγούν τα προϊόντα των γνώσεων/πληροφοριών,
ανταμείβουν την παροχή πανεπιστημιακών υπηρεσιών και πολύ λίγο ενδιαφέρονται
για το βάθος της Παιδείας και για την ηθική της Γνώσης.

Από την κριτική ακαδημαϊκή κοινότητα έχουμε διολισθήσει στη λογική της
παραγωγικότητας που προϋποθέτει πελάτες και χρήστες (και όχι βέβαια
αμφισβητίες δομών, λειτουργιών). Το χρήσιμο – συνήθως «κατά παραγγελίαν» –
εμπόρευμα προέχει των προβληματισμών του δασκάλου (εξ ου και το ιδιαίτερο
ενδιαφέρον του συνεδρίου που οργανώνει το περιοδικό «Σύγχρονη Εκπαίδευση» στην
Αίθουσα Τρίτση 29-30/11 με γενικό τίτλο: Τα πρότυπα στην εκπαίδευση».

H υπαγωγή των πανεπιστημιακών σπουδών στις ανάγκες κερδοφορίας του κεφαλαίου
όχι μόνο πλήττει θανάσιμα τον δημόσιο και κοινωνικό χαρακτήρα της ανώτατης
εκπαίδευσης, αλλά διαμορφώνει κι ένα πλαίσιο «νέων ακαδημαϊκών αξιών» (που
πολύ θυμίζουν τις «νέες πολιτικές αξίες»).

Τούτο σημαίνει ότι «επιτυχημένος πανεπιστημιακός» είναι αυτός που είναι πάντα
κυβερνητικός (όποια κι αν είναι η κυβέρνηση), που είναι κοσμικός, που είναι
αρεστός στο κατεστημένο, που δεν εκτίθεται σε επικίνδυνες απόψεις και θεωρίες.
Όσο για τον μη σύγχρονο, είναι απλά αυτός που αγαπάει τη δουλειά του και τους
φοιτητές του. Τόσο «λίγο και τόσο ασήμαντο χρέος ζωής» για να τον προσέξουν
υπουργοί και πρυτάνεις…

ΥΓ: Μήπως ήρθε η ώρα να θεσπισθεί ο Συνήγορος του (συνεπούς) δασκάλου
και φοιτητή;

O Γιάννης Πανούσης είναι καθηγητής της

Εγκληματολογίας στο Τμήμα Επικοινωνίας και MME στο Πανεπιστήμιο Αθηνών.