Nαυμαχία για τα δεξαμενόπλοια

Έναν χρόνο μετά, το «Prestige» ρυπαίνει και θα ρυπαίνει για μία δεκαετία
ακόμη! Στη σκιά του ναυαγίου, εφοπλιστές αλλά και ο Διεθνής Ναυτιλιακός
Οργανισμός βρίσκονται σε σκληρή κόντρα με την Ευρωπαϊκή Ένωση, η οποία έθεσε
σε ισχύ, από 21 Οκτωβρίου, τον αυστηρότερο κανονισμό για την επίσπευση
απόσυρσης δεξαμενοπλοίων μονού τοιχώματος.

Σύμφωνα με τον κανονισμό, οδηγείται ταχύτερα προς διάλυση το 41,68% του
ελληνόκτητου στόλου πετρελαιοφόρων και εξίσου μεγάλο ποσοστό του διεθνούς
στόλου. Πέντε ελληνόκτητα δεξαμενόπλοια μονού τοιχώματος πήραν ήδη τον δρόμο
της απόσυρσης. Ακόμη τριακόσια δεκαέξι θα πρέπει, σύμφωνα με τον νέο κανονισμό
της E.E., να αποσυρθούν ένα έως πέντε χρόνια νωρίτερα απ’ ό,τι υπολόγιζαν οι
εφοπλιστές. Έντονες αντιρρήσεις εκφράζει και ο Διεθνής Ναυτιλιακός Οργανισμός
(International Maritime Organisation – ΙΜΟ), ο οποίος, σε ειδική μελέτη για
τις επιπτώσεις από την εφαρμογή των μέτρων της E.E., αναφέρεται σε ζητήματα
όπως «η πιθανή επιβάρυνση του καταναλωτή από την αύξηση των ναύλων και της
τιμής του πετρελαίου ή η αμφισβητούμενη ικανότητα των διεθνών ναυπηγείων να
αναπληρώσουν τη χαμένη χωρητικότητα».

Διαρροές… ρουτίνας

Περιβαλλοντικές οργανώσεις χαιρετίζουν με ενθουσιασμό την πρωτοβουλία της E.E.
να ζητήσει επιτακτικά την απόσυρση πετρελαιοφόρων μονού τοιχώματος. Σύμφωνα με
το WWF, καθημερινά στις θάλασσες του κόσμου πλέουν 6.000 πετρελαιοφόρα και τα
περισσότερα από αυτά είναι σε άθλια κατάσταση. Τριακόσια πετρελαιοφόρα
ταξιδεύουν καθημερινά στη Μεσόγειο, αφήνοντας συνολικά στη θάλασσα 2.600
τόνους πετρελαίου (από διαρροές ρουτίνας στη διάρκεια καθαρισμού). Όπως
τονίζει ο διευθυντής του ελληνικού γραφείου της Greenpeace κ. Νίκος
Χαραλαμπίδης, «ο νέος κανονισμός της E.E. δεν αντιμετωπίζει το πρόβλημα με τα
μικρότερης χωρητικότητας και σε κακή κατάσταση πετρελαιοφόρα που κινούνται σε
εθνικά ύδατα – πρόβλημα ιδιαίτερα έντονο στην Ελλάδα».

H κόντρα εφοπλιστών και ΙΜΟ από τη μία και E.E. από την άλλη, δεν εστιάζεται
στην ουσία της απόσυρσης αλλά στους χρόνους. Μετά την καταστροφή που προκάλεσε
η βύθιση του δεξαμενοπλοίου «Errica» (τον Δεκέμβριο του 1999), ετέθη σε ισχύ η
διεθνής συνθήκη Marpol, η οποία ορίζει ως ανώτατο χρονικό όριο για την
απόσυρση των δεξαμενοπλοίων μονού τοιχώματος το 2015. Μετά το ναυάγιο του
«Prestige», η E.E. θέσπισε ως χρονικό όριο το 2010. Σύμφωνα με τον πρόεδρο της
EEE, κ. Νίκο Ευθυμίου, «αυτό πρακτικά σημαίνει πως μειώνεται ο χρόνος ζωής
(από ένα έως πέντε χρόνια) για 321 από τα 488 ελληνόκτητα δεξαμενόπλοια, για
τα οποία είχε ήδη δρομολογηθεί η απόσυρσή τους έως το 2015. Μεμονωμένα οι
πλοιοκτήτες αναμένεται να ζητήσουν αποζημιώσεις, αφού στην ουσία πρόκειται για
δήμευση περιουσιών».

H πρόταση του ΙΜΟ και των εφοπλιστών, διεθνώς, είναι να μην αλλάξει το
χρονοδιάγραμμα και να παραμείνει ως ανώτατο χρονικό όριο το 2015. Το θέμα θα
συζητηθεί στην επικείμενη συνεδρίαση της Επιτροπής Προστασίας Θαλάσσιου
Περιβάλλοντος, τον Δεκέμβριο.

ΕΥΘΥΜΙΟΣ ΜΗΤΡΟΠΟΥΛΟΣ

«Τα πλοία δεν είναι ελαστικά αντικείμενα»

Ευθύμιος Μητρόπουλος: «Τα περιφερειακά νομοθετικά μέτρα συμβαδίζουν με τη λειτουργία μιας διεθνούς βιομηχανίας όπως η ναυτιλία»

«Τα μέτρα της E.E. τέθηκαν σε ισχύ ενάμιση μήνα πριν ο ΙΜΟ πάρει
αποφάσεις πάνω στα όσα η E.E. είχε ήδη υποβάλει στον Οργανισμό προς συζήτηση,
χωρίς να χρησιμοποιηθεί ο δίαυλος του ΙΜΟ», λέει στα «NEA» ο κ. Ευθύμιος
Μητρόπουλος, ο νέος γενικός γραμματέας του Διεθνούς Ναυτιλιακού Οργανισμού. Ο
ηλικίας 64 ετών Έλληνας θα αντικαταστήσει, στα τέλη του χρόνου, τον Καναδό
William Ο’ Neil και εξηγεί πως «η λήψη περιφερειακών νομοθετικών μέτρων για τη
λειτουργία μιας κατεξοχήν διεθνούς βιομηχανίας όπως η ναυτιλία αντενδείκνυται
και θα πρέπει να αποφεύγεται αξιωματικά. Τα πλοία δεν είναι ελαστικά
αντικείμενα που εύκολα θα μπορούσε κανείς να προσαρμόσει το κατασκευαστικό
τους μέρος ή τον βασικό τους εξοπλισμό για να ικανοποιήσει μονομερείς
απαιτήσεις της νομοθεσίας της χώρας κάθε επόμενου λιμένος προορισμού».

Ως δυσμενείς επιπτώσεις από τα μέτρα της E.E., ο κ. Μητρόπουλος επισημαίνει:
«Τη ζημιά που προξενείται στην έννοια της παγκοσμιότητας του νομοθετικού
πλαισίου που διέπει τη διεθνή ναυτιλία, τη δυσμενή διάκριση εις βάρος άλλων
περιφερειών του πλανήτη και την υπονόμευση του κύρους τού ΙΜΟ».

ΤΟ ΝΑΥΑΓΙΟ ΤΟΥ «PRESTIGE»

Το κόστος καθαρισμού αγγίζει τα 5 δισ. ευρώ

Πάνω από 250.000 θαλασσοπούλια βρήκαν τον θάνατο στις ισπανικές ακτές

Στις 13 Νοεμβρίου 2003 το υπό σημαία των νησιών Μπαχάμες, ιδιοκτησίας
εταιρείας του Παναμά και ελληνικής εκμετάλλευσης δεξαμενόπλοιο «Prestige», το
οποίο μετέφερε 77.000 τόνους αργού πετρελαίου, βυθίστηκε έξω από τις ισπανικές
ακτές. Συνολικά, σύμφωνα με το WWF, διέρρευσαν 64.000 τόνοι πετρελαίου. H
περιβαλλοντική καταστροφή ήταν ανυπολόγιστη. Περίπου 250.000 θαλασσοπούλια
βρήκαν τον θάνατο και ακόμη μετρώνται εξαιρετικά υψηλές συγκεντρώσεις
πολυκυκλικών αρωματικών υδρογονανθράκων σε ψάρια και οστρακόδερμα. Μεγάλο ήταν
και το οικονομικό κόστος.

H Ευρωπαϊκή Ένωση πλήρωσε 120 εκατομμύρια ευρώ ως ενίσχυση στους Ισπανούς
ψαράδες, ενώ από το Ευρωπαϊκό Ταμείο Αλληλεγγύης εκταμιεύθηκαν 8,6 εκατομμύρια
ευρώ. Το συνολικό κόστος αποκαθαρισμού και αποκατάστασης υπολογίζεται από 2,5
έως 5 δισεκατομμύρια ευρώ (τη στιγμή που το αντίστοιχο ποσό στο ναυάγιο του
«Exxon Valdez» στην Αλάσκα ήταν 1,8 δισεκατομμύρια ευρώ).