ΣE ΠPΩTO ENIKO Ποιοι είμαστε τελικά;

Στριμωγμένη σε ένα «κλασικό» ελληνικό ταξί (με τον οδηγό να «σφηνάρει» έχοντας
το ένα χέρι έξω από το παράθυρο να αιωρείται στο φθινοπωρινό «νέφος» της
Αθήνας και το άλλο κολλημένο στο μόνιμο τσιγάρο – πώς οδηγούν αλήθεια;),
άκουγα άθελά μου τις δύο άγνωστες συνεπιβάτιδές μου – γύρω στα 40 – να
συζητούν για τις γνώσεις και τις ευαισθησίες του Έλληνα. H μία δήλωνε έκπληκτη
για Έλληνες που την εντυπωσίασαν με την ενημέρωσή τους (για βιβλία, σινεμά,
τέχνες, πολιτική) και άλλους που τη σoκάρισαν με την άγνοια – ή ακόμα
χειρότερα – την ημιμάθειά τους. «Δύο Ελλάδες υπάρχουν τελικά», κατέληξε η μία
κυρία. «Δύο;», ανταπάντησε η άλλη. «Τριάντα δύο!».

Θυμήθηκα αυτή τη συζήτηση διαβάζοντας και ακούγοντας από παντού γύρω μου
σχόλια για την πανευρωπαϊκή έρευνα που παρουσίασε το Εθνικό Κέντρο Κοινωνικών
Ερευνών σχετικά με τις αντιλήψεις των Ελλήνων και άλλων Ευρωπαίων. Είμαι πολύ
μπερδεμένη τις τελευταίες ημέρες λόγω αυτής της έρευνας. Ποιοι είμαστε τελικά;
Κυνικοί ή ευαίσθητοι; Εξωστρεφείς ή εσωστρεφείς; Ανοικτοί στους ξένους ή
εχθρικοί; Θρήσκοι ή αδιάφοροι για την παράδοση και «τα θεία»; Φανατικοί με τα
κόμματα και την πολιτική ή ζαμανφουτίστες και καλοπερασάκηδες; Νομοταγείς ή
«άναρχοι»;

Μήπως υπάρχουν πράγματι… πολλές Ελλάδες; Ή μήπως ο Έλληνας «ψάχνεται» ακόμα,
ζαλισμένος ανάμεσα σε συγκρούσεις εποχών, ιδεολογιών και ηπείρων, να βρει τον
εαυτό του;

Αν όμως τα περισσότερα στοιχεία της έρευνας με προβλημάτισαν, ένα από αυτά με
πόνεσε κιόλας: Έξι με επτά Έλληνες στους δέκα δεν διαβάζουν ποτέ εφημερίδα,
όταν το ίδιο κάνουν μόνο τρεις στους δέκα Ισπανούς και Πορτογάλους ή μόλις
ένας με δύο στους δέκα Φινλανδούς. «Δεν υπάρχει χρόνος για διάβασμα», είναι η
συνήθης δικαιολογία. Υπάρχει, όμως, προφανώς άπλετος χρόνος (πάνω από τρεις
ώρες την ημέρα) για τους τέσσερις τουλάχιστον στους δέκα συμπατριώτες μας που
στήνονται μπροστά στο κουτί των σίριαλ, των μακρόσυρτων μελό ειδήσεων και των
ριάλιτι (Θου, Κύριε, φυλακήν τω στόματί μου!)…