Tον σκότωσαν μαφιόζοι

![]() |
Τετάρτη, 12 Μαρτίου. Λίγο μετά το μεσημέρι. Οι δολοφόνοι δέχονται το
πολυαναμενόμενο τηλεφώνημα: το αυτοκίνητο του Ζόραν Τζίντζιτς πλησιάζει.
Μερικά λεπτά αργότερα, ο Σέρβος πρωθυπουργός πέφτει νεκρός. Οκτώ μήνες
αργότερα, αποκαλύπτεται πως η δολοφονία του δεν είχε ιδεολογικά κίνητρα.
![]() |
|
Ζόραν Τζίντζιτς. Πλήρωσε την απόφασή του να μην «κοπούν κεφάλια» εντός των |
Ήταν απλώς μια προσπάθεια του οργανωμένου εγκλήματος να διατηρήσει την
κεκτημένη κρατική ανοχή. Επί τρεις μέρες είχαν στήσει καρτέρι οι δολοφόνοι
απέναντι από την έδρα της σερβικής κυβέρνησης, σε ένα άδειο κυβερνητικό
γραφείο, στον δεύτερο όροφο ενός κτιρίου. Κάπνιζαν, παρακολουθούσαν και
περίμεναν. Ήταν τρία άτομα. Ο ένας, ο Ζβέζνταν Γιοβάνοβιτς, ήταν μέλος των
Κόκκινων Μπερέδων, μιας ειδικής μονάδας της αστυνομίας που είχε δημιουργήσει ο
Μιλόσεβιτς και η οποία είχε πάρει μέρος στους πολέμους της Κροατίας, της
Βοσνίας και του Κοσόβου. Κατόπιν, επέστρεψε στην Σερβία και ανέλαβε την
υπεράσπιση του καθεστώτος. Βοηθούσε στην καταστολή των διαδηλώσεων και στην
εξόντωση πολιτικών αντιπάλων του Μιλόσεβιτς, όπως του πρώην Σέρβου πρόεδρου
Ίβαν Στάμπολιτς, και χρησιμοποιούσε τα κέρδη από το εμπόριο ναρκωτικών
προκειμένου να καλύψει τα έξοδά της ειδικής μονάδας. Ήταν διαβόητη για την
ωμότητά της. Ο Γιοβάνοβιτς ήταν οπλισμένος με ένα τουφέκι ελεύθερου σκοπευτή,
ένα όπλο που του είχε παραχωρήσει η σερβική κυβέρνηση.
H συνεργασία
Οι δύο έτεροι συνεργάτες του ανήκαν στην εγκληματική οργάνωση Ζεμούν -η οποία
επιδιδόταν επί χρόνια σε απαγωγές, εκβιασμούς και λαθρεμπόριο ηρωΐνης,
κοκαΐνης, πετρελαίου και αυτοκινήτων στα Βαλκάνια και την Δυτική Ευρώπη. Το
πότε ξεκίνησε η σύμπραξη Κόκκινων Μπερέδων – Ζεμούν παραμένει αδιευκρίνιστο.
Οι πρώτοι φέρεται να ζήτησαν τη βοήθεια των δεύτερων μετά την αποτυχημένη
απόπειρα που έκαναν το 1999 να δολοφονήσουν έναν ακόμα αντίπαλο του Μιλόσεβιτς
-τον ηγέτη της αντιπολίτευσης Βουκ Ντράσκοβιτς. Εξασφαλίζοντας ως αντάλλαγμα
την άδεια να εξοντώσει τους αντιπάλους του, ο επικεφαλής της Ζεμούν, Ντούσαν
Σπασόγιεβιτς, συμφώνησε να σκοτώσει τον Ντράσκοβιτς και αρκετά ακόμη άτομα που
του υπέδειξε η μυστική αστυνομία.
Τη σφαίρα που σκότωσε τον Τζίντζιτς μόλις βγήκε από τη θωρακισμένη BMV του την
έριξε ο Γιοβάνοβιτς. Το τηλεφώνημα ότι το αυτοκίνητο του Τζίντζιτς πλησίαζε το
έκαναν πράκτορες της μυστικής αστυνομίας που συμπεριλαμβάνονταν στο μισθολόγιο
της Ζεμούν.
Τα στοιχεία
![]() |
|
Βασικοί ύποπτοι. Ο Μίλε Λούκοβιτς, πρώην διοικητής των Κόκκινων Μπερέδων |
Οι Σέρβοι αξιωματούχοι υποστήριξαν αρχικά πως η σφαίρα είχε σκοπό να ανατρέψει
τη μεταρρυθμιστική, φιλοδυτική κυβέρνηση του Τζίντζιτς και να την
αντικαταστήσει με πολιτικούς που θα ανέστελλαν τις διώξεις των εγκληματιών
πολέμου και θα συνέχιζαν την εθνικιστική πολιτική του Μιλόσεβιτς. Οκτώ μήνες
αργότερα, ωστόσο, τα στοιχεία που έχουν συγκεντρωθεί από τις έρευνες δείχνουν
πως τα κίνητρα της δολοφονίας του Σέρβου πρωθυπουργού ήταν πολύ πιο πεζά: οι
δολοφόνοι φοβούνταν πως ο Τζίντζιτς επρόκειτο να ξεσκεπάσει τη μακρά
εγκληματική εκστρατεία που είχαν διεξαγάγει με τις ευλογίες του κράτους,
κυρίως επί Μιλόσεβιτς.
Τον Ιανουάριο του 2003, κάποιος αποστάτης εγκληματίας είχε αρχίσει να μιλά
λεπτομερώς στους εισαγγελείς και ο Τζίντζιτς είχε δώσει εντολή να απαγγελθούν
κατηγορίες. Ο εγκληματίας στράφηκε στους εισαγγελείς διότι κάποιοι αντίπαλοί
του εντός της Ζεμούν είχαν απειλήσει να τον σκοτώσουν. H συμμορία απάντησε με
τέσσερις απόπειρες κατά του Σέρβου πρωθυπουργού, αρχής γενομένης από τα μέσα
Φεβρουαρίου και με κατάληξη τη 12η Μαρτίου.
Άργησε να δράσει και το πλήρωσε
Περισσότερα από 44 άτομα, συμπεριλαμβανομένου του Γιοβάνοβιτς ο οποίος
ομολόγησε πως τράβηξε τη σκανδάλη, έχουν συλληφθεί και πρόκειται να δικαστούν
τον ερχόμενο μήνα για τη δολοφονία του Τζίντζιτς. Οι Κόκκινοι Μπερέδες
διαλύθηκαν. Το ίδιο και η Ζεμούν. Ο ηγέτης της, ωστόσο, ο Σπασόγιεβιτς,
παραμένει ασύλληπτος. Το ίδιο και ένας ακόμα βασικός ύποπτος, ο πρώην
διοικητής των Κόκκινων Μπερέδων, Μίλοραντ Λούκοβιτς. Ο Τζίντζιτς μοιάζει να
πλήρωσε την απόφασή του να μην “κοπούν κεφάλια” εντός των κρατικών μυστικών
υπηρεσιών, των κυβερνητικών υπηρεσιών και του στρατού, μετά τη “βελούδινη”
επανάσταση που ανέτρεψε τον Μιλόσεβιτς.
Σκοτεινή δύναμη
Όπως λέει μάλιστα ένας δυτικός διπλωμάτης, για αρκετό καιρό ο Λούκοβιτς και ο
Σπασόγιεβιτς “θεωρούνταν από πολλούς στη σερβική κυβέρνηση όχι ως σκοτεινή
δύναμη που έπρεπε να αποφύγουν αλλά ως συνεργάτες και σύμβουλοι”. Όταν πλέον ο
Τζίντζιτς αποφάσισε να δράσει εναντίον τους, είχαν διεισδύσει τόσο βαθιά στον
κρατικό μηχανισμό που ενημερώνονταν αμέσως για όλα όσα έλεγε ο αποστάτης στους
εισαγγελείς και φρόντισαν να μείνει ο Σέρβος πρωθυπουργός ουσιαστικά
απροστάτευτος. Οι αιτήσεις των σωματοφυλάκων του για καλύτερο εξοπλισμό
απορρίπτονταν. Και μια συσκευή την οποία είχε δανείσει στη σερβική κυβέρνηση
το Βερολίνο για την ανίχνευση και εξουδετέρωση εκρηκτικών μηχανισμών είχε
κολλήσει μυστηριωδώς στο στάδιο της επιδιόρθωσης…
ΕΠΙΜΕΛΕΙΑ: Κίττυ Ξενάκη














