«Σημαδεύουν» τα παιδιά τους!

«Δεν θέλω να γυρίσω σπίτι μου. Δεν αντέχω άλλο. Δεν ξέρω τι να κάνω.
Βοηθήστε με. H μητέρα μου και ο πατριός μου με χτυπάνε. Πρέπει να με
πιστέψετε. Δεν αντέχω άλλο!».

Κραυγές απόγνωσης και κλήσεις βοήθειας σαν και αυτή αποτελούν καθημερινότητα
για τους ανθρώπους του «Χαμόγελου του Παιδιού», που εδώ και πέντε χρόνια
προσπαθούν μέσα από την τηλεφωνική γραμμή 1056 να βοηθήσουν τα κακοποιημένα
και παραμελημένα παιδιά.

Τα τηλεφωνήματα-καταγγελίες που δέχονται είναι χιλιάδες. Τα περισσότερα
αναφέρονται σε περιπτώσεις παιδιών που ξυλοφορτώνονται από τους γονείς τους
(το 47,3% των τηλεφωνημάτων το 2002). Τρεις στις 4 καταγγελίες αφορούσαν
παραμέληση, το 15% οικονομική εκμετάλλευση και το 3,7% σεξουαλική κακοποίηση.
Και το χειρότερο είναι ότι, βάσει των στοιχείων που έχει δημοσιοποιήσει το
Κέντρο Πληροφόρησης για την Ψυχική Υγεία του Παιδιού, η πιθανότητα να
κακοποιηθεί το παιδί εκ νέου φτάνει το 60%, ενώ ο κίνδυνος κακοποίησης των
άλλων παιδιών της οικογένειας φτάνει το 70%.

Σύμφωνα με έρευνα του Εργαστηρίου Υγιεινής και Επιδημιολογίας της Ιατρικής
Σχολής του Πανεπιστημίου Αθηνών, 1.100 ελληνόπουλα ξυλοκοπούνται,
κακοποιούνται σεξουαλικά ή παραμελούντα κάθε χρόνο.

«Στη χώρα μας δεν έχουν γίνει επιδημιολογικές μελέτες έτσι ώστε να έχουμε μία
συνολική εικόνα της κατάστασης, όμως η αυξανόμενη ευαισθητοποίηση του κόσμου
έχει ως αποτέλεσμα να έρχονται στο φως όλο και περισσότερα περιστατικά
συγκριτικά με το παρελθόν», εξηγεί στα NEA ο κ. Ιωάννης Τσιάντης, αναπληρωτής
καθηγητής Παιδοψυχιατρικής και διευθυντής της Παιδοψυχιατρικής Κλινικής του
Πανεπιστημίου Αθηνών

Χαρακτηριστικό είναι ότι 9 στις 10 καταγγελίες στη γραμμή 1056 είναι ανώνυμες.
Γείτονες, φίλοι, περαστικοί ακούνε τις κραυγές και το κλάμα των παιδιών της
διπλανής πόρτας, αντικρύζουν σκηνές αθλιότητας και αισθάνονται την ανάγκη να
βοηθήσουν. «H ανωνυμία τούς δίνει τη δυνατότητα και την ευχέρεια να
καταγγείλουν τα περιστατικά αυτά χωρίς τον φόβο ότι κάποια στιγμή μπορεί οι
ίδιοι να γίνουν στόχος των δραστών», εξηγεί ο κ. Κώστας Γιαννόπουλος, πρόεδρος
του «Χαμόγελου του Παιδιού».

‘Όπως προκύπτει από την έρευνα του Εργαστηρίου Υγιεινής και Επιδημιολογίας της
Ιατρικής Σχολής του Πανεπιστημίου Αθηνών, 7 στα 10 θύματα αδικαιολόγητης βίας
από 2 έως 14 χρόνων ήταν αγόρια, εκτός από τα κακοποιημένα βρέφη, που στην
πλειονότητά τους ήταν κορίτσια (65,2%). Από το σύνολο των κακοποιημένων
παιδιών, 23 ήταν θύματα σεξουαλικής βίας, ενώ στην πλειονότητα των περιπτώσεων
οι δράστες προέρχονταν από το άμεσο οικογενειακό περιβάλλον (γονείς,
παππούδες, συγγενείς!).

Για την έρευνα χρησιμοποιήθηκαν δεδομένα από το Σύστημα Καταγραφής Ατυχημάτων
στα Εξωτερικά Ιατρεία τεσσάρων νοσοκομείων της χώρας (Νοσοκομείο Παίδων Αγλαΐα
Κυριακού, Ασκληπιείο Βούλας, ΓΠΝ Βόλου και ΓΠΝ Κέρκυρας). Τα περιστατικά
αφορούσαν 427 παιδιά ηλικίας έως 14 χρόνων που έπεσαν θύματα κακοποίησης κατά
τη διάρκεια 1996-2000.

Συγγενείς-εφιάλτες

Σύμφωνα με το Ινστιτούτο Υγείας του Παιδιού, 2 στους 3 δράστες
σεξουαλικής κακοποίησης ανηλίκων είναι μέλη της οικογένειας ή του συγγενικού
και φιλικού περιβάλλοντος. «H αντίληψη ότι τα παιδιά κινδυνεύουν να
κακοποιηθούν σεξουαλικά από “ξένους” είναι μύθος. H πλειονότητα των παιδιών
κακοποιείται από άτομα του οικείου περιβάλλοντος», τονίζει η κ. Βιβή
Τσιμπούκα, κοινωνική λειτουργός και κοινωνική ανθρωπολόγος.

Τα κακοποιημένα παιδιά παρουσιάζουν έντονα ψυχολογικά προβλήματα, ενώ συχνά
και τα ίδια με τη σειρά τους οδηγούνται σε βίαιες και αντικοινωνικές
συμπεριφορές. «Για τον λόγο αυτό χρειάζονται ψυχολογική υποστήριξη και
ψυχοθεραπευτική βοήθεια. Δυστυχώς όμως, στη χώρα μας οι υπηρεσίες δεν
επαρκούν», επισημαίνει ο καθηγητής κ. Τσιάντης.