Διαστάσεις Ο Aρκάμ έχει παρέα

Όχι, το Αφγανιστάν δεν είναι μόνο μάχες, ενέδρες και σκοτωμοί. Μετά τη
σκοταδιστική περιπέτεια που έζησε, η χώρα αυτή προσπαθεί να σταθεί στα πόδια
της. Οι Αφγανοί διεκδικούν το δικαίωμα να πάνε σινεμά.

Ζήτω το σινεμά! Ένας Αφγανός τεχνικός προβάλλει την ταινία «Ουρούρ», για πρώτη φορά μετά την πτώση των Ταλιμπάν

Κάθε πρωί, ένας άνδρας διασχίζει την πόρτα τής Afghan Films, στο κέντρο της
Καμπούλ. Ποτίζει τα φυτά, τακτοποιεί τα παρτέρια κι ύστερα κάθεται κάτω από
ένα δέντρο και περιμένει. Δεν είναι κηπουρός, αλλά ηθοποιός, με 32 χρόνια πίσω
του και 35 ταινίες στο ενεργητικό του. Τον λένε Αρκάμ Χοράμι. Πάντα ήθελε να
παίζει θετικούς ρόλους και πάντα του ανέθεταν τον ρόλο του κακού. Το 1979,
όταν ο Πήτερ Μπρουκ ήλθε στο Αφγανιστάν για τα γυρίσματα της ταινίας
«Συνάντηση με αξιοσημείωτους ανθρώπους», ο Αρκάμ ήταν ο μόνος Αφγανός που πήρε
ένα ρόλο: του αρχηγού μιας συμμορίας, φυσικά. Ήταν και η πρώτη φορά στη ζωή
του που πληρώθηκε για μια ταινία. Σε επόμενες ταινίες υποδύθηκε τους Ταλιμπάν
– που δεν του το συγχώρησαν ποτέ. Όταν ανέλαβαν την εξουσία, εκείνος έφυγε στο
Πακιστάν. Αλλά του τη φύλαγαν: πριν από εννιά μήνες, και ενώ εκείνος είχε ήδη
επιστρέψει στη χώρα του, πέτυχαν τον γιο του στο Πακιστάν και τον σκότωσαν.
Μόνο και μόνο επειδή ο πατέρας του είχε υποδυθεί τους Ταλιμπάν. Νωρίτερα, είχε
πεθάνει κι η γυναίκα του. Έτσι, τον Αρκάμ δεν τον χωράει το σπίτι του, και
κάθε πρωί πηγαίνει στην Κινηματογραφική Λέσχη της Καμπούλ.

Εκεί έχει παρέα. Τους ανθρώπους του σινεμά, πρώτα απ’ όλα, το οποίο γνωρίζει
και πάλι άνθηση στο Αφγανιστάν. Χάρις στη βοήθεια μη κυβερνητικών οργανώσεων,
όπως η γαλλική Αϊνα, εμφανίστηκαν και πάλι οι περιοδεύοντες θίασοι: για ένα
πεντάμηνο θα γυρίσουν 200 χωριά και θα προβάλλουν ταινίες για την εκπαίδευση
των γυναικών, για τον ρόλο των μουσικών στην αφγανική ζωή, για τη συμφιλίωση
μεταξύ των εθνοτήτων, χωρίς να λείπουν και ταινίες του Μπάστερ Κήτον ή του
Τσάρλι Τσάπλιν. «Χωρίσαμε τη χώρα στα οκτώ και δημιουργήσαμε οκτώ ομάδες, η
καθεμιά από τις οποίες αποτελείται από τέσσερις Αφγανούς που κατάγονται από
την περιοχή», εξηγεί στη Λιμπερασιόν ο παραγωγός Νταβούντ Ουαχάντ, που
επέστρεψε πρόσφατα από την εξορία του στις Ηνωμένες Πολιτείες.

Ο Αρκάμ έχει επίσης για παρέα τα πολύτιμα αρχεία του αφγανικού κινηματογράφου,
που διασώθηκαν από την καταστροφική μανία των Ταλιμπάν χάρις στη γενναιότητα
εννιά ανθρώπων τής Afghan Films. Όταν κατάλαβαν ότι είχε έλθει η σειρά τους,
οι ανώνυμοι αυτοί ήρωες αποφάσισαν να κρύψουν τα αρνητικά των ταινιών και να
μην αποκαλύψουν την κρυψώνα ούτε στις γυναίκες τους. Το μόνο που βρήκαν έτσι
οι Ταλιμπάν όταν εισέβαλαν στο κτίριο ήταν δεκάδες κουτιά με βουλγαρικές,
ρωσικές ή ανατολικογερμανικές κόπιες, κληρονομιά των κομμουνιστών. Άλλες τις
έκαψαν επιτόπου. Ήταν όμως τέτοιος ο καπνός, που φόρτωσαν τις υπόλοιπες σε
φορτηγά και τις κατέστρεψαν σε ένα μακρινό προάστιο…