Tης μάσκας τα μυστήρια

«Σε φιλώ», τιτλοφορεί η Ολλανδή καλλιτέχνης Πέτρα Χάρτμαν την εύθραυστη στιγμή αγάπης και πόθου που συμβολίζει το έργο της στην έκθεση «Το μυστήριο της μάσκας»

Από την εποχή της αρχαίας Αιγύπτου οι άνθρωποι κατασκεύαζαν μάσκες για να
ικανοποιήσουν επιθυμίες, να εξυπηρετήσουν θρησκευτικές τελετουργίες, να
συμπράξουν στη θεατρική μέθεξη. Από τους Αιγυπτίους ιερείς, τους ηθοποιούς του
αρχαιοελληνικού δράματος και του ιαπωνικού Νο, τους πρωταγωνιστές της ιταλικής
Κομέντια Ντελ’ Άρτε, αλλά και τους μασκαράδες του Καρναβαλιού, η μάσκα
προκαλούσε μία γοητεία, προσφέροντας στα πρόσωπα που τις φορούσαν την ασφάλεια
της ανωνυμίας.

H κατασκευή της μάσκας προϋποθέτει και τέχνη σε συνδυασμό με
πολιτισμική παράδοση. Δίνει επίσης αφορμές για ψυχολογικές ερμηνείες
κοινωνικών και σεξουαλικών συμπεριφορών. «Καθώς πίσω από την ανωνυμία της
μάσκας ένα πρόσωπο μπορεί να γίνει βίαιο και να σπάσει τους κανόνες ή να
αλλάξει ρόλους και να προκαλέσει τη σεξουαλικότητα ενός άντρα που γίνεται
γυναίκα ή το αντίθετο», επισημαίνει ο Πολ Ντερέζ, ιδιοκτήτης της αίθουσας
τέχνης Ρα στην Ολλανδία. Από όπου ξεκίνησε η διεθνής έκθεση «Το μυστήριο της
μάσκας» με 150 σύγχρονα έργα (μάσκες) 48 καλλιτεχνών από δώδεκα χώρες που
κατασκευάστηκαν ειδικά γι’ αυτήν την περιοδεύουσα έκθεση που ήδη έχει
ταξιδέψει στην Αγγλία και τη Νέα Ζηλανδία, πριν από την αυριανή της έναρξη στο
Μουσείο Κοσμήματος Ηλία Λαλαούνη.

Οι μάσκες της έκθεσης έχουν κατασκευαστεί μέσα στο 2001 από καλλιτέχνες με
διαφορετικές καταβολές, από την Ολλανδία, την Αγγλία, τη Γερμανία, τον Καναδά,
την Τσεχία, την Αυστραλία, τη Νέα Ζηλανδία, το Ισραήλ. Ποικιλία στα σχέδια, τα
υλικά και τις τεχνικές, οι μυστηριώδεις μάσκες των καλλιτεχνών «μιλάνε» για
καθρέφτες της ψυχής των άλλων, για ευτυχισμένα πρόσωπα αγάπης, για παιχνίδια
κρυφτού, για επιθετικούς εξωγήινους, για πλήρη έλεγχο του νου.

Τα έργα «φέρνουν απόηχους από αρχέγονους ρυθμούς εποχών και πολιτισμών,
ταυτίζονται με τον ερωτισμό και τη σεξουαλικότητα, χρησιμοποιούνται σαν
αθλητική αμφίεση ή στρατιωτική ενδυμασία». Ενώ δείχνουν και το ρόλο τους στο
θέατρο του Πέτερ Στάιν και του Τζορτζ Στρέλερ και την έβδομη τέχνη, μέσα από
την άμορφη σιδερόφραχτη μάσκα του Χάνιμπαλ Λέκτερ στη «Σιωπή των αμνών» και τη
μαύρη βελούδινη του Τομ Κρουζ στο «Μάτια ερμητικά κλειστά» του Στάνλεϊ
Κιούμπρικ.

«H αίσθηση τού “δεν είμαι ο εαυτός μου” είναι ανθρώπινη. Διαφέρει από
την ικανότητα καμουφλάζ που έχουν τα ζώα. Έχουμε την τάση να θέλουμε να
γλιστρήσουμε από τον χαρακτήρα μας, να γίνουμε κάποιος ή κάτι άλλο, έστω και
για λίγο», λέει ο Καναδός καλλιτέχνης Κάι Τσαν για το έργο του από χαρτί
ταπετσαρίας.

INFO

«Το μυστήριο της μάσκας» από αύριο στις 20.00 στο Μουσείο Λαλαούνη (Καρυατίδων
και Καλλισπέρη 12, Ακρόπολη, τηλ. 210 9221.044). Έως 20 Δεκεμβρίου.