Nοθεία 3 δισ. ευρώ στα καύσιμα

Νοθεία-μαμούθ (οι διαφυγόντες δασμοί υπολογίζονται σε 3 δισ. ευρώ ετησίως)
στα καύσιμα, με πολύ αρνητικές επιπτώσεις στο περιβάλλον και την υγεία
διαπιστώνει το Πολυτεχνείο. Σύμφωνα με τα στοιχεία της έρευνας-σοκ, η
συχνότερη νόθευση γίνεται με την πώληση του φθηνού πετρελαίου θέρμανσης –
έπειτα από αποχρωματισμό – για πετρέλαιο κίνησης, που έχει τη διπλάσια τιμή.

Χαρακτηριστικό της έκτασης αυτού του τύπου νοθείας στα καύσιμα στην Ελλάδα
είναι ότι παρά το γεγονός ότι τα οχήματα αυξάνονται συνεχώς η κατανάλωση
πετρελαίου κίνησης εμφανίζεται σταθερή. Αντίθετα, σε αρκετές περιοχές η
κατανάλωση πετρελαίου θέρμανσης εμφανίζεται έως και τρεις φορές πάνω από την
αναμενόμενη. Σύμφωνα με τους παράγοντες της αγοράς, η νοθεία στα καύσιμα είναι
πλέον ανεξέλεγκτη, ενώ σοβαρές είναι οι επιπτώσεις στη δημόσια υγεία και το
περιβάλλον.

H κατανάλωση

Το 1994, όταν και ξεκίνησε το μέτρο της διαφορετικής τιμολόγησης του
πετρελαίου κίνησης και θέρμανσης, η κατανάλωση των δύο καυσίμων ήταν περίπου η
ίδια. Σήμερα οι ποσότητες του πετρελαίου θέρμανσης είναι διπλάσιες από του
πετρελαίου κίνησης και η εξήγηση είναι μία: εκτεταμένη νοθεία.

«Οι ποσότητες του πετρελαίου θέρμανσης θα έπρεπε να παραμένουν περίπου
σταθερές, αφού ο συγκεκριμένος τύπος καυσίμου χρησιμοποιείται μόνο για τη
θέρμανση κατοικιών», επισημαίνει ο κ. Στάμος Στούρνας, διευθυντής του
εργαστηρίου καυσίμων του Πολυτεχνείου και συνεχίζει: «Θα έπρεπε οι ποσότητες
του πετρελαίου κίνησης να αυξάνονται κάθε χρόνο, ως αποτέλεσμα της αύξησης των
οχημάτων, αλλά και των αναγκών στη βιομηχανία. Αντίθετα, παρατηρείται το
εκπληκτικό φαινόμενο, χρόνο με τον χρόνο να αυξάνονται οι ποσότητες του
πετρελαίου θέρμανσης και να παραμένουν σταθερές ή να μειώνονται οι ποσότητες
του κίνησης».

Στην Αττική

Μόνο στην Αττική την τελευταία τριετία καταγράφηκε τριπλάσια χρήση πετρελαίου
θέρμανσης από το αναμενόμενο, ενώ το υπουργείο Οικονομικών, με μετριοπαθείς
υπολογισμούς, εκτιμά πως κάθε χρόνο το 30% του πετρελαίου θέρμανσης πωλείται
ως κίνησης.

Τα διαφυγόντα κέρδη από τους φόρους που δεν καταβάλλονται ξεπερνούν τα τρία
δισεκατομμύρια ευρώ. Ο σοβαρότερος όμως κίνδυνος αφορά τη δημόσια υγεία. Οι
περιβαλλοντικές επιπτώσεις από την καύση πετρελαίου θέρμανσης και ναυτιλίας ως
κίνησης και η χρήση νοθευμένης αμόλυβδης βενζίνης επιβαρύνει το περιβάλλον με
επικίνδυνα καρκινογόνα στοιχεία.

ΤΡΟΠΟΙ ΝΟΘΕΙΑΣ

Αποχρωματισμός σε παράνομα διυλιστήρια

H συνηθέστερη μέθοδος νοθείας στα καύσιμα είναι ο αποχρωματισμός του
πετρελαίου ναυτιλίας και η διάθεσή του στην αγορά ως πετρέλαιο κίνησης. H
μέθοδος που χρησιμοποιούν οι λαθρέμποροι δεν απαιτεί ιδιαίτερο τεχνολογικό
εξοπλισμό και έτσι είναι οικονομικά συμφέρουσα. Το πετρέλαιο μπαίνει μαύρο από
τη μία πλευρά του σωλήνα, περνάει από στρώματα πηλού ή τύρφης ή άλλης
«αποχρωστικής γαίας» και βγαίνει έχοντας το διαυγές χρώμα του πετρελαίου
κίνησης.

H οικονομική διαφορά μεταξύ των δύο στομίων του σωλήνα είναι 0,50 ευρώ. Το 1
λίτρο πετρελαίου ναυτιλίας κοστίζει 0,15 ευρώ και είναι αδασμολόγητο, όταν η
τιμή για την αντίστοιχη ποσότητα πετρελαίου κίνησης κυμαίνεται μεταξύ
0,65-0,70 ευρώ. Μόνο το 2002 το ΣΔΟΕ κατάσχεσε 12,5 εκατομμύρια τόνους
πετρελαίου ναυτιλίας που μετά την «επεξεργασία» είχαν βαπτισθεί ως κίνησης. H
συγκεκριμένη ποσότητα, όμως, θεωρείται από την ομοσπονδία βενζινοπωλών «ως
παρωνυχίδα στο φαινόμενο».

H ίδια μέθοδος αποχρωματισμού ακολουθείται προκειμένου το πετρέλαιο θέρμανσης,
που πωλείται προς 0,30 ευρώ περίπου, να χάσει το κοκκινωπό του χρώμα, να
αποκτήσει το χρώμα τού κίνησης και να πωληθεί προς 0,70 ευρώ.

Καταστροφικές συνέπειες

Περισσότερο εξειδικευμένες μέθοδοι αποχρωματισμού του πετρελαίου χρησιμοποιούν
θειικό οξύ (βιτριόλι), αλλά και βιομηχανικούς διαλύτες με καταστροφικές
συνέπειες για τους κινητήρες των αυτοκινήτων που το χρησιμοποιούν.

Παράνομες δεξαμενές και διυλιστήρια στήνονται και ξεστήνονται σε χρόνο ρεκόρ.
H ομοσπονδία βενζινοπωλών έχει καταγγείλει την ύπαρξη τουλάχιστον 2.000
σημείων παράνομης διακίνησης καυσίμων, οι άνδρες του ΣΔΟΕ έχουν εντοπίσει 710.

Ο κ. Δημήτρης Μακρυβέλιος, πρόεδρος της Πανελλήνιας Ομοσπονδίας Βενζινοπωλών,
υποστηρίζει ότι το 95% της νοθείας πραγματοποιείται έξω από τα πρατήρια και
αφορά απευθείας συνεργασία των λαθρεμπόρων με ενδιαφερόμενες εταιρείες. Ο
αριθμός, ωστόσο, των παραβάσεων που διαπιστώθηκαν από τους ελέγχους του ΣΔΟΕ
στα πρατήρια βενζίνης έδειξε ότι ο αριθμός παραβατικότητας στα βενζινάδικα
κυμαίνεται στο 40%.

ΤΡΟΠΟΙ ΔΙΑΚΙΝΗΣΗΣ

Από τα πλοία στα… βυτιοφόρα

«H κατάσταση με το πετρέλαιο ναυτιλίας είναι σχεδόν ανεξέλεγκτη»,
παραδέχονται οι άνδρες του ΣΔΟΕ, που έχουν αναλάβει τη δίωξη του λαθρεμπορίου
καυσίμων.

Οι ποσότητες του πετρελαίου που χρησιμοποιούνται στα πλοία είναι ουσιαστικά
απροσδιόριστες και κανείς δεν είναι σε θέση να γνωρίζει τις ποσότητες που
μένουν αχρησιμοποίητες και στη συνέχεια διατίθεται μέσω λαθρεμπόρων στην αγορά
ως «ντίζελ».

Τα δίκτυα των λαθρεμπόρων, που δρουν κυρίως τις βραδινές ώρες, ξεφορτώνουν με
σλέπια (είδος πλοίου μεταφοράς) μεγάλες ποσότητες πετρελαίου από τα πλοία. Τα
καύσιμα μεταφορτώνονται στη συνέχεια σε βυτιοφόρα που περιμένουν σε
συγκεκριμένα σημεία του λιμανιού και στη συνέχεια το πετρέλαιο μεταφέρεται
στις παράνομες δεξαμενές προκειμένου να αποχρωματιστεί και να διατεθεί στην
αγορά ως πετρέλαιο κίνησης.

ΠΩΣ ΑΝΤΙΜΕΤΩΠΙΣΤΗΚΕ

Εξομοίωσαν τις τιμές στην Ιταλία

Στην Ιταλία, όπου το φαινόμενο της νοθείας των καυσίμων είχε ανάλογες
ανησυχητικές διαστάσεις με τη χώρα μας, η κυβέρνηση αποφάσισε να επιβάλει ίδια
τιμή στο πετρέλαιο κίνησης και θέρμανσης, ώστε να μην υπάρχει το οικονομικό
κίνητρο στους παραβάτες. Παρόμοια πρόταση που έγινε προς το υπουργείο
Οικονομικών από ερευνητική ομάδα του ΕΜΠ απορρίφθηκε, γιατί αύξηση της τιμής
του πετρελαίου θέρμανσης στο επίπεδο του κίνησης θα εκτίναζε τον πληθωρισμό
στα ύψη. Παρόμοια τύχη είχε και η πρόταση της επιστροφής του ειδικού φόρου
στους καταναλωτές, αφότου πλήρωναν την ίδια τιμή για τα δύο είδη καυσίμων.