«Καταδικασμένες σε αποτυχία oι γαλλικές προσπάθειες»

Τζόζεφ Νάι: H πολυμέρεια είναι δυνατή

Ο Τζόζεφ Νάι είναι από το 1995 πρύτανης της Κυβερνητικής Σχολής
Κέννεντυ στο Χάρβαρντ. Έχει διατελέσει υφυπουργός Άμυνας στην κυβέρνηση
Κλίντον. Είναι επίσης ο συγγραφέας του μπεστ σέλερ «Το Παράδοξο της
Αμερικανικής Ισχύος» (Oxford University Press, 2002), με υπότιτλο «Γιατί η
μοναδική υπερδύναμη του κόσμου δεν μπορεί να προχωρήσει μόνη».

Άραγε, η ομιλία του προέδρου Μπους στον ΟΗΕ σηματοδοτεί μια
πραγματική επιστροφή των ΗΠΑ στην πολυμέρεια ή είναι απλώς μια ευκαιριακή
στροφή;

Πιστεύω ότι η κυβέρνηση Μπους άλλαξε πραγματικά θέση. Σίγουρα εξακολουθούν να
υπάρχουν στην κυβέρνηση άνθρωποι που δεν έχουν καμία εμπιστοσύνη στον ΟΗΕ,
αλλά δεν είναι πια τόσο ξεκάθαρα κυρίαρχοι όσο ήταν την άνοιξη. Τούτου
λεχθέντος, αν ο Κόλιν Πάουελ εισπράξει άρνηση, αν δεν διακρίνει πως υπάρχει η
βούληση να βρεθεί ένας συμβιβασμός και οι Αμερικανοί δεν λάβουν τη διεθνή
υποστήριξη που ζητούν, τότε οι οπαδοί της μονομέρειας θα βρουν υλικό για να
ενισχύσουν τα επιχειρήματά τους: δεν έπρεπε να επιστρέψουμε στον ΟΗΕ· η Γαλλία
και η Γερμανία δεν θα μας βοηθήσουν ποτέ… Το θέμα παραμένει ανοικτό.

Μπους, ο πλανητάρχης: Ο κόσμος θα έχει μία μόνον υπερδύναμη για τουλάχιστον άλλη μία δεκαετία, πιστεύει ο Τζόζεφ Νάι

Μπήκαμε, άραγε, σε μια νέα εποχή των διεθνών σχέσεων;

Δεν το πιστεύω. Πρέπει να δούμε τα γεγονότα σε προοπτική. Ορισμένοι πιστεύουν
πως η κρίση αυτή σηματοδοτεί μια σημαντική στροφή. Γι’ αυτούς επείγει να
αναληφθεί δράση εναντίον των νέων απειλών που αντιπροσωπεύει η διεθνής
τρομοκρατία. Δεν υπήρχε περίπτωση να τους σταματήσουν θεσμοί που
κληρονομήθηκαν από το 1945. Τον Μάρτιο του 2003 θεώρησαν πως ήταν “παρόντες
στην καταστροφή”, όπως έγραψε ένας αρθρογράφος στους “Φαϊνάνσιαλ Τάιμς”,
παραφράζοντας τον Ντιν Άτσεσον (τον υπουργό Εξωτερικών του Τρούμαν, που
βοήθησε στη γέννηση του ΟΗΕ). Τον Σεπτέμβριο του 2003 πρέπει να διαπιστώσουμε
ότι η θέση αυτή ήταν υπερβολικά δραματική. Ο τρόπος με τον οποίο οι ΗΠΑ
επανέρχονται στο ΝΑΤΟ ή στον ΟΗΕ δείχνει πως δεν βρισκόμαστε ακόμη στο τέλος
των θεσμών που γεννήθηκαν από τον B’ Παγκόσμιο Πόλεμο.

Ποιο είναι το μέλλον του πολυπολικού κόσμου;

Βραχυπρόθεσμα, κανένα. Οι γαλλικές προσπάθειες είναι καταδικασμένες σε
αποτυχία. Αλλά η πολυμέρεια είναι δυνατή. Αν η Γαλλία προσπαθήσει να πετύχει
τον ιδεώδη στόχο, την πολυπολικότητα, που σημαίνει δημιουργία ίσων δυνάμεων,
δεν έχει καμία ελπίδα επιτυχίας και κινδυνεύει μάλιστα να αποτύχει σε έναν
πολύ πιο εφικτό στόχο, την ενίσχυση των τμημάτων εκείνων της αμερικανικής
κυβέρνησης που συνεχίζουν να αποδέχονται την πολυμέρεια. Είναι σαφές πως ο
κόσμος θα έχει μία μόνον υπερδύναμη για τουλάχιστον άλλη μία δεκαετία, αν όχι
περισσότερο. H καλύτερη δυνατή προοπτική είναι να επιχειρήσει κανείς να την
οδηγήσει σε ένα πολυμερές πλαίσιο, ποντάροντας στο γεγονός ότι η αμερικανική
κοινή γνώμη συνεχίζει να υποστηρίζει τον ΟΗΕ.

ΕΠΙΜΕΛΕΙΑ: Γιώργος Αγγελόπουλος