ΓNΩMH Iσχυρή πολιτική, ανίσχυροι πολιτικοί

Στη συζήτηση ανάμεσα στον Οκτάβιο Παζ και τον Καστοριάδη (βλ. Καστοριάδης,
Διάλογοι, 11 επ.) επισημαίνονται ουσιώδη της ζωής. Ζούμε έναν αυτάρεσκο
μηδενισμό (Παζ) ή στην ασημαντότητα «που μοιάζει με έρημο που εξαπλώνεται»
(Καστοριάδης). Αμφότεροι βλέπουν την εξαφάνιση του προσώπου (Παζ) ή των
πραγματικών ατόμων (Καστοριάδης) ενώπιον ενός γενικευμένου κομφορμισμού,
δηλαδή της νοσηρής ροπής των ανθρώπων να προσαρμόζουν τις συμπεριφορές τους,
τελικά τη στάση ζωής τους στα επίκτητα του συρμού της κοινωνίας που ζουν. Εδώ
εκτείνεται το πεδίο δράσης της παγκοσμιοποίησης.

Έτσι φτάσαμε στην απενεργοποίηση των πολιτών, τη «γενική παθητικότητα». Ζούμε
σε μια φάση βαθιάς κρίσης αξιών. Εν αρχή ην για τη Δύση η κοινωνία της
αφθονίας. H ευμάρεια εγέννησε την αποχαύνωση και τον συμβιβασμό. Ο συμβιβασμός
ευνούχισε τους ανθρώπους. Τα ευνουχισμένα άτομα μετατράπηκαν σε ικανοποιημένες
μάζες. «Μάζες δίχως θέληση και δίχως προορισμό» (Παζ). Εδώ λεηλατεί η
«ιδιωτική εξουσία», τουτέστιν οι έχοντες και τα MME κατέχοντες με τα οποία
κατασκευάζουν συνειδήσεις.

Στην όλη κρίση αξιών προστίθεται η αποκληθείσα ήττα της επανάστασης. Δηλαδή η
πτώση του κομμουνισμού και η κατάρρευση πασών των επαναστατικών ιδεολογιών.

Τι είναι σήμερα η πρόοδος; Τηλεόραση σε κάθε δωμάτιο. H οικογένεια χαζεύει
αμίλητη μπροστά της. Δεν διαλέγεται. Λειτουργεί ως χωματερή των
τηλεσκουπιδιών. Τηλεόραση σε κάθε δωμάτιο και αυτοκίνητο σε κάθε μέλος, ιδού η
πρόοδος.

Μετά τον Μάη του ’68 το «σύστημα», που διαθέτει τρομακτική απορροφητικότητα
παντοειδών κραδασμών, διείδε στους νέους ένα νέο πεδίο αγοράς. Και τους
αντιμετώπισε ως καταναλωτές. Εκεί τους ευνουχίζει.

Στην επιδείνωση της όλης απαξίωσης του συστήματος συνεισφέρει το ενδημικό
πλέον φαινόμενο της ραγδαίας εξομοίωσης Δεξιάς – Αριστεράς. «Τόσο η Δεξιά όσο
και η Αριστερά, λίγο έως πολύ, λένε τα ίδια πράγματα», επισημαίνει στο
«Υστερόγραφο στην ασημαντότητα» ο Καστοριάδης (Του Καστοριάδη, 81 επ.). Ο
συγγραφέας αναφέρεται στη γαλλική πραγματικότητα και υπενθυμίζει: 1983
ανέρχονται οι Σοσιαλιστές που ακολούθησαν ορισμένη πολιτική.

Έπεται η Δεξιά με την ίδια πολιτική. Μετά ξανάρχονται οι Σοσιαλιστές με την
ίδια πολιτική. Ξανά η Δεξιά με την ίδια πολιτική. Κατόπιν πάλι η Δεξιά με την
ίδια πολιτική. Πάσα ομοιότητα με τα καθ’ ημάς είναι τελείως συμπτωματική. Οι
πολιτικοί είναι ανίσχυροι διότι η πολιτική ως εξουσία, που είναι αναμφισβήτητα
η πιο ισχυρή, δεν ασκείται πλέον από τους πολιτικούς αλλά από εξωπολιτικά
κέντρα τα οποία «συνεργάζονται» και χρησιμοποιούν τους πολιτικούς. Οι
τελευταίοι στη γλώσσα των αναλυτών του συρμού ονομάζονται «πολιτικό
προσωπικό». Μέσα σ’ αυτήν την αντιφατικότητα η προτεραιότητα ανήκει στο
φαίνεσθαι και όχι στο είναι.

O πολίτης που μεταλλάχθηκε σε καταναλωτή ενεργεί ως καταναλωτής.

H συνεχής απόσυρση πολιτών από την πολιτική δράση και η όδευση προς την
ιδιώτευση αφήνει ανυπεράσπιστο το ιερό πεδίο της πολιτικής και το παραδίδει
αμαχητί στην νέα τάξη των «πολιτικών – γραφειοκρατών». Αν σήμερα οι όντως
πολιτικοί κατέστησαν είδος εν ανεπαρκεία, και αυτό το είδος τείνει να
εξαφανιστεί μαζί με τις πολιτικές ιδεολογίες. Κάποτε υπήρχαν οι σύμβουλοι που
πρότειναν στους πολιτικούς λύσεις. Ο πολιτικός επέλεγε. Ύστερα οι σύμβουλοι
έγιναν υπουργοί. Αλλά η σκέψη τους δεν προήχθη ποτέ σε πολιτική. Σε αυτό το
μήκος κύματος το πολιτικό χρήμα που σκορπούν αφειδώς οι υπερ-έχοντες εθνικοί
εργολάβοι και προμηθευτές, ταυτόχρονα και αφεντικά των MME, αφού δεν το
απέκτησαν με τον ιδρώτα του προσώπου τους εξαργυρώνουν – και εξαχρειώνουν – το
«πολιτικό προσωπικό». H κριτική στάση εξέλιπε και όπου εκδηλώνεται
αντιμετωπίζεται ως παραφωνία αλλά και ως αδίκημα.

Γεννάται μέγα ηθικό και πολιτικό πρόβλημα. Κατά βάση οι διαπλέκοντες
αρέσκονται να διαλέγουν τους διαπλεκόμενους πολιτικούς και να επιβάλλουν σ’
αυτούς τη βούλησή τους. H περίπτωση Μπερλουσκόνι στην Ιταλία πήγε ένα βήμα πιο
πέρα, ο ίδιος εκράτησε τον ρόλο του πρωθυπουργού.

Οι νυν πολιτικοί έχουν βαρύτατη ευθύνη για τις δυσπλασίες του χώρου τους. Μα
και οι νυν πολίτες δεν είναι άμοιροι ευθυνών. Αδιαφορούν επιδεικτικά. Έχει
δευτερεύουσα σημασία από πού θα αρχίσει η αφύπνιση. Από παντού, λέμε εμείς.
Και αν «οκνούν» οι πολιτικοί, πρέπει να ορμήσουν οι πολίτες. Ο πολίτης «άπορος
επ’ ουδέν έπεται το μέλλον» (Σοφοκλέους Αντιγόνη 359) αμήχανος δεν θα
αντικρύσει τα μελλούμενα. Αλλά με δημιουργικό πάθος και πίστη στο όραμα ενός
κόσμου πιο δίκαιου και πιο ανθρώπινου θα σπεύσει να κερδίσει τον χαμένο χρόνο.