Δείξε μου πώς κάθεσαι, να σου πω… από πού είσαι

Πες μου τι έπιπλα έχεις, να σου πω από ποια χώρα είσαι. Κάπως έτσι θα
μπορούσε να παραφραστεί η λαϊκή ρήση όσον αφορά τους Ευρωπαίους πολίτες. Απ’
άκρου εις άκρον, η Γηραιά Ήπειρος καταναλώνει σχεδόν τα ίδια προϊόντα. Ο μόνος
χώρος που αντιστέκεται στην ομοιομορφία, είναι το εσωτερικό της οικίας μας.

Τα έπιπλα. Ένα βρετανικό σαλόνι (πάνω) είναι διαφορετικό από ένα γερμανικό (κάτω). Το εσωτερικό της ευρωπαϊκής οικίας είναι ο μόνος χώρος που αντιστέκεται στην ομοιομορφία

Όταν οι Ευρωπαίοι ερωτώνται πού προτιμούν να περνούν τον ελεύθερο χρόνο τους,
απαντούν μαζικά: στο σπίτι. Δεν είναι λοιπόν να απορεί κανείς που ταυτίζονται
με το εσωτερικό του. Στην πραγματικότητα, τα έπιπλά μας «λένε» πολλά για εμάς.
Για τις αξίες, τον τρόπο ζωής μας, τις μικρές μας συνήθειες… Μας
«τοποθετούν» στην κοινωνική κλίμακα της κοινωνίας μας. Μας ξεχωρίζουν επίσης,
συλλογικά, από τους Ευρωπαίους μας γείτονες. Ο τρόπος ζωής των 374
εκατομμυρίων Ευρωπαίων ακολουθεί τον δρόμο τής «παγκοσμιοποίησης». Το
εσωτερικό των σπιτιών τους, ωστόσο, αντιστέκεται. Μια πορτογαλική κουζίνα δεν
μοιάζει με μια σκανδιναβική. Και ένας Γερμανός δεν κάθεται όπως ένας Βρετανός.

Ο Γάλλος, λέει στο γαλλικό περιοδικό «L’ Express» ο σχεδιαστής Κριστόφ Πιγιέ,
επιλέγει την επίπλωση του σπιτιού του με βάση την άνεση. Τον Ιταλό, από την
άλλη πλευρά, τον ενδιαφέρει περισσότερο η εικόνα που «βγάζει» προς τα έξω. Ο
Βρετανός, αν και προσκολλημένος στις παραδόσεις, ανακαινίζει το σπίτι του κάθε
τρεις και λίγο… Μια έρευνα που πραγματοποιήθηκε σε πανευρωπαϊκό επίπεδο από
την εταιρεία Conforama, υπ’ αριθμόν δύο στην επίπλωση παγκοσμίως μετά την
Ikea, αναδεικνύει τις μικρές μανίες και ιδιαιτερότητές μας.

Ο καναπές. «Ο Βρετανός τον θέλει μαλακό και αναπαυτικό, να “βυθίζεται”
στα μαξιλάρια του» λέει ο Σαρλ Μπισόφ, εμπορικός διευθυντής της Ikea France. Ο
Γερμανός είναι πιο «άκαμπτος» – και στον καναπέ του. Τον θέλει σκληρό, σαν
πάγκο, αλλά μοντέρνο – τίποτε δεν πρέπει να θυμίζει το παρελθόν. Ο Γάλλος,
αλλά και ο Έλληνας, έχει «ερωτευτεί» τελευταία τον καναπέ – γωνία, τον
τοποθετεί απέναντι από την τηλεόραση και περνά εκεί τρεις ώρες καθημερινά. Ο
ένας στους δύο Πολωνούς προτιμά τον καναπέ – κρεβάτι· το τυπικό πολωνικό σπίτι
άλλωστε φιλοξενεί τρεις γενιές κάτω από την ίδια στέγη. Οι κάτοικοι της
ηπειρωτικής Ευρώπης πετούν τους καναπέδες τους αφού πρώτα τους
«ξεχαρβαλώσουν». Οι Βρετανοί, αντίθετα, αγοράζουν καινούργιο κάθε τρία χρόνια.

H κρεβατοκάμαρα. Στη Βόρεια Ευρώπη πρέπει να είναι πάνω από όλα άνετη:
τα παιδιά επιστρέφουν από το σχολείο στις 13.00. «Συνηθίζουν να δέχονται
φίλους τους και να διαβάζουν μαζί» εξηγεί ο Αλέν Ρεμπεριόλ, διευθυντικό
στέλεχος της Conforama. «H διαρρύθμιση του χώρου τους, λοιπόν, είναι πολύ
σημαντική». Τα δωμάτια είναι συχνά τεράστια και τα κρεβάτια θυμίζουν μικρό
σπίτι. Τα κρεβάτια των περισσότερων Γάλλων και Ισπανών, αντιθέτως, είναι λιτά:
δεν ξεπερνούν σε πλάτος τα 140 εκατοστά. Το γερμανικό συζυγικό κρεβάτι
αποτελείται από δύο λεπτά στρώματα, 90 εκατοστά πλάτος έκαστο. Το βρετανικό
έχει πάντα συρτάρια από κάτω. Το γαλλικό, ποτέ.

H ντουλάπα. Εδώ θα χρειαζόταν η υπομονή ενός εθνολόγου. Πρόκειται για
ένα μυστικό και συμβολικό σύμπαν. Στη Σουηδία η ντουλάπα είναι ένα έπιπλο
απόλυτα λειτουργικό και έχει ύψος 2,10 μέτρα. Οι Ιταλοί, «τρελοί» καθώς είναι
με τα ρούχα, έχουν και τις μεγαλύτερες ντουλάπες, συχνά με έξι πόρτες, ακόμα
και όταν αυτές βρίσκονται στο παιδικό δωμάτιο. H «τυπολογία» της ντουλάπας,
ωστόσο, διαφέρει συχνά ακόμα και εντός της ίδιας χώρας. Στη Γαλλία, για
παράδειγμα: στην περιοχή τής Ρεμς, η ντουλάπα σπανίως διαθέτει λιγότερες από
τέσσερις πόρτες. Στον Νότο σπανίως διαθέτει περισσότερες από δύο.

Τα υλικά. Τα υλικά που προτιμούμε για το εσωτερικό του σπιτιού μας
«επαναφέρουν» τα σύνορα στην Ευρώπη χωρίζοντάς την σε πρακτική και… όχι τόσο
πρακτική. Οι Ιταλοί αρέσκονται να τρώνε σε γυάλινα τραπέζια. Στη Βόρεια
Ευρώπη, ωστόσο, το γυαλί είναι κόκκινο πανί. «Τους ενοχλεί η επαφή του
πορσελάνινου πιάτου με αυτό» εξηγεί στο «L’ Express» ο Σαρλ Μπισόφ. Προτιμούν
σαφώς το ξύλο. Όσον αφορά τώρα τα χαμηλά τραπεζάκια, στον Νότο χρησιμεύουν για
την απόθεση βιβλίων, περιοδικών και φλιτζανιών με καφέ, ενώ στον Βορρά είναι
πιο ψηλά και δεν χρησιμοποιούνται παρά μόνον όταν υπάρχουν φίλοι στο σπίτι.

Ο κατάλογος συνεχίζεται και οι διαφορές επεκτείνονται σε κάθε γωνιά του
σπιτιού, συμπεριλαμβανομένων της κουζίνας και του μπάνιου. Οι Ευρωπαίοι
εμφανίζονται διατεθειμένοι να μοιραστούν πολλά. Όχι όμως και τα έπιπλά τους!