ΠATPITΣIA XAΪΣMIΘ Aντικατοπτρισμοί με μπόλικο μυστήριο
Ενημερώσου πρώτα από ΤΑ ΝΕΑ
4 λεπτά  |
 |
|
«Θεωρώ γελοίο το να ψάχνεις να βρεις ποιος είναι ο δολοφόνος», είχε πει |
Αγωνιώδης αναζήτηση. Διαρκής. Μέχρι το φινάλε της ζωής της (1995) η εξαιρετικά
προικισμένη (και «Ευρωπαία» παρά την αμερικανική της ιθαγένεια) συγγραφέας του
«Ταλαντούχου Κυρίου Ριπλέι», Πατρίτσια Χάισμιθ, θα αναζητούσε την αληθινή της
ταυτότητα, σέρνοντας διαρκώς το βάρος του «διαφορετικού», μια σκιά που την
ακολουθούσε πάντα.
Δεν είναι περίεργο που η λέξη σκιά χρησιμοποιείται και στον τίτλο της πρώτης
της βιογραφίας «Beautiful Shadow» (Όμορφη Σκιά) που υπογράφει ο δημοσιογράφος
Άντριου Ουίλσον (Εκδ. Bloomsbury). Σκιές πολλές – και σε συντριπτική
πλειονότητα άσχημες – κυνήγησαν την εξαιρετικά ταλαιπωρημένη και ιδιοφυή
Πατρίτσια από τα παιδικά της χρόνια.
Πέντε μήνες προτού γεννηθεί, 1921, η μητέρα της, Μαίρη Πλάνγκμαν, προσπάθησε
να απαλλαγεί από το έμβρυο καταπίνοντας «turpentine» και εννέα ημέρες αφότου
γεννήθηκε οι γονείς της χώρισαν. H Πάτσι – όπως την φώναζαν – ουδέποτε
συνήθισε την παρουσία του θετού της πατέρα Στάνλεϊ Χάισμιθ και είναι
πραγματικά περίεργο γιατί αργότερα χρησιμοποίησε το όνομά του στα βιβλία της.
Στα τέλη του ’20, με την οικονομική κρίση, η μικρή Πάτσι θα δοκίμαζε την πρώτη
της απόρριψη, αφού οι γονείς της, στην προσπάθειά τους να αναζητήσουν μια
καλύτερη τύχη, θα μετακόμιζαν από το Τέξας στη Νέα Υόρκη, κι εκείνη θα
έμενε… τρόφιμος στη γιαγιά.
Ο Ουίλσον γράφει συγκρατημένα για την αγχωτική σχέση μάνας και κόρης, κάνει
όμως σαφές ότι η μικρή διψούσε για αγάπη, αποδοχή και σεβασμό από μια σκληρή
και απότομη μητέρα.
«Είσαι ομοφυλόφιλη;» την ρωτούσε πριν πατήσει καλά καλά τα 14. «Αρχίζεις και
βγάζεις ήχους σα να είσαι», συμπλήρωνε, μπήγοντας το μαχαίρι ακόμη πιο βαθειά.
Αναμφίβολα η έφηβη Πάτσι ένιωθε ντροπή για τις σεξουαλικές της προτιμήσεις και
σε όλη της τη ζωή θα έψαχνε την ιδανική συντροφική σχέση. H μητέρα της δεν την
αποδέχθηκε ποτέ. H Πατρίτσια θα ήταν γι’ αυτήν, πάντα, μια ανώμαλη που έγραφε
κακά βιβλία. Δυστυχώς, δεν ήταν η μόνη. Στη συντηρητική και μικροαστική
Αμερική υπήρχαν ακόμη και καταξιωμένοι κριτικοί που συμφωνούσαν με την άποψή
της. Ο κόσμος που δημιουργούσε η συγγραφέας, με τέτοια καθαρότητα και
σαφήνεια, ήταν ένας άθεος κόσμος όπου οι έξυπνοι κακοί θριάμβευαν και οι
μέτριοι ή οι ακίνδυνοι περίσσευαν.
Ο Ουίλσον αποδίδει αυτήν τη μισάνθρωπη ματιά της στα πρώτα της μοναχικά χρόνια
που την διαμόρφωσαν. Τα πρώτα βιβλία ψυχολογίας και ψυχοπαθολογίας τα διάβασε
στα 10 της χρόνια. Μετά προχώρησε στον Νίτσε…
Όταν κυκλοφόρησε το «Ξένοι στο τρένο» (1950) οι υποψιασμένοι αναγνώστες
κατάλαβαν ότι πρόκειται για μια σοβαρή μυθιστοριογράφο και όχι μια κλασική
συγγραφέα αστυνομικών ιστοριών. Σ’ αυτό το εξαιρετικό πρώτο της μυθιστόρημα
δημιουργεί έναν από τους πιο σύνθετους δολοφόνους (από τη μεγάλη ποικιλία που
θα ακολουθήσει αργότερα), τον Τσαρλς Άντονι Μπρούνο, που ουσιαστικά πρόκειται
για τον «πρόγονο» του Τομ Ριπλέι – όπου εκείνος απέτυχε, ο Ριπλέι θα πετύχει.
Ένας λόγος που η Χάισμιθ δεν κατάφερε να γίνει τόσο δημοφιλής στην πατρίδα της
όσο στην Ευρώπη, είναι ότι πολλοί συμπατριώτες της δεν μπορούσαν να χωνέψουν
τον χαριτωμένο, πολιτισμένο δολοφόνο που κατάφερνε στο φινάλε να ξεφύγει. Ο
Ριπλέι θα έπρεπε να είχε σταλεί δεκάδες φορές στην ηλεκτρική καρέκλα, αλλά να
που επιζεί ώς τις μέρες μας και όσο περνάει ο καιρός τόσο πιο δημοφιλής
γίνεται – τουλάχιστον κινηματογραφικά.
H σχέση που ανέπτυξε μ’ αυτόν ειδικά τον ήρωά της ήταν μοναδική. «Πολλές φορές
είχα την αίσθηση ότι εκείνος υπαγόρευε κι εγώ απλά δακτυλογραφούσα», έγραψε
κάποτε σε ένα από τα βιβλία της.
Αμέτρητες ερωτικές σχέσεις με καταστροφικό τέλος
H μελέτη του δημοσιογράφου Άντριου Ουίλσον (που στηρίχθηκε στα ημερολόγιά της
αλλά και σε μαρτυρίες κοντινών προσώπων της Πατρίτσια Χάισμιθ) μάς παρουσιάζει
μια γυναίκα με ιδιαίτερη προσωπικότητα, ευφυΐα, ταλέντο, που όμως πολλές φορές
μπορούσε να γίνει κακιά και αντιπαθής. Παρ’ όλα αυτά, κάνει τον αναγνώστη να
νιώσει συμπάθεια γι’ αυτήν. Οι αμέτρητες ερωτικές της σχέσεις – με τρεις
άντρες και άπειρες γυναίκες – πάντα τέλειωναν καταστροφικά, μια καταστροφή που
η ίδια δημιουργούσε. H Χάισμιθ ήταν ένας προοδευτικός άνθρωπος που είχε όμως
αντισημιτικές απόψεις. Μια ομοφυλόφιλη που θεωρούσε το γυναικείο φύλο το
υποδεέστερο των ειδών. Κατανάλωνε πολύ αλκοόλ και ήταν εξαιρετικά τσιγκούνα.
Μέσα από τις εφιαλτικές λεπτομέρειες της ταραγμένης εσωτερικής της ζωής ο
συγγραφέας διεισδύει στον ιδιαίτερο κόσμο της, χωρίς όμως να υποτιμήσει στιγμή
τις πνευματικές και συναισθηματικές της αρετές.
Google news
