Aσανσέρ για τα αστέρια!

Επιστήμονες προσπαθούν να κάνουν πραγματικότητα ένα όραμα που υπάρχει εδώ
και τουλάχιστον έναν αιώνα: να δημιουργήσουν έναν διαστημικό ανελκυστήρα, ο
οποίος θα ανεβάζει δορυφόρους, διαστημόπλοια, ακόμη και ανθρώπους στο Διάστημα.

Στο συνέδριο. Καλλιτεχνική απεικόνιση του διαστημικού ανελκυστήρα

Εβδομήντα επιστήμονες και μηχανικοί πραγματοποίησαν το Σαββατοκύριακο ένα
συνέδριο στη Σάντα Φε, στη διάρκεια του οποίου συζήτησαν το μεγαλεπήβολο
εγχείρημα. Οι πρόοδοι στην επιστήμη των υλικών, ιδιαίτερα η ανάπτυξη των
νανοσωλήνων άνθρακα, σημαίνουν ότι ένα τέτοιο σύστημα δεν είναι πλέον καθαρή
επιστημονική φαντασία, ανακοινώθηκε στο συνέδριο. Ο συγγραφέας επιστημονικής
φαντασίας Άρθουρ Κλαρκ είχε περιγράψει ένα τέτοιο σύστημα το 1979, στο
μυθιστόρημά του «Οι πηγές του Παραδείσου», και είχε δηλώσει πως ένας
διαστημικός ανελκυστήρας θα μπορέσει να κατασκευαστεί «περίπου 50 χρόνια
αφότου όλοι πάψουν να γελούν». Χθες επρόκειτο να μιλήσει στο συνέδριο της
Σάντα Φε μέσω δορυφορικής σύνδεσης από το σπίτι του στη Σρι Λάνκα.

Καλώδιο – κλειδί

H NASA χρηματοδοτεί με αρκετά εκατομμύρια δολάρια το πρόγραμμα του διαστημικού
ανελκυστήρα, θεμελιώδες στοιχείο του οποίου θα είναι ένα καλώδιο που θα
υψώνεται 100.000 χλμ. από την επιφάνεια της Γης. H μία άκρη του θα είναι
στερεωμένη σε έναν σταθμό, πιθανόν κάπου στη μέση του Ειρηνικού. H άλλη θα
είναι δεμένη σε ένα αντικείμενο που θα βρίσκεται σε τροχιά στο Διάστημα, θα
κρατάει το καλώδιο τεντωμένο και θα επιτρέπει στα φορτία να ανεβοκατεβαίνουν.
Ο διαστημικός ανελκυστήρας θα αχρηστεύσει τους πυραύλους και θα μειώσει κατά
400 φορές το κόστος της πρόσβασης στο Διάστημα, γράφει η βρετανική εφημερίδα
«Γκάρντιαν».

H βαρύτητα

Στο ένα τρίτο του μήκους του καλωδίου – 36.000 χλμ. από τη Γη – τα αντικείμενα
χρειάζονται έναν χρόνο για να ολοκληρώσουν μια πλήρη τροχιά. Αν το κέντρο
βαρύτητας του καλωδίου παρέμενε στο ύψος αυτό, το καλώδιο θα ήταν κάθετο,
καθώς οι δορυφόροι που βρίσκονται στο ύψος αυτό είναι γεωστατικοί, παραμένουν
δηλαδή πάνω από το ίδιο σημείο της επιφάνειας της Γης. Για να κατασκευαστεί ο
διαστημικός ανελκυστήρας, ένας τέτοιος γεωστατικός δορυφόρος θα μπει σε τροχιά
μεταφέροντας τυλιγμένο το καλώδιο. Μετά η μία άκρη του καλωδίου θα ριχτεί, με
δεμένο κάποιο βάρος, προς τη Γη, ενώ η άλλη θα ξετυλιχτεί προς το Διάστημα.
Και τότε μηχανικοί ανυψωτές θα μπορούν να σκαρφαλώνουν στο καλώδιο από το
έδαφος, μεταφέροντας δορυφόρους, διαστημικά σκάφη και ενδεχομένως τουρίστες.

Τα τεχνικά εμπόδια

Το μεγαλύτερο τεχνικό εμπόδιο είναι να βρεθεί ένα υλικό αρκετά ισχυρό και
ελαφρύ ώστε να χρησιμοποιηθεί για το καλώδιο – όπως οι νανοσωλήνες άνθρακα.
Πρόκειται για λεπτούς μικροσκοπικούς σωλήνες από άνθρακα, που είναι ανθεκτικοί
όσο τα διαμάντια αλλά και αρκετά ευλύγιστοι, ώστε να μετατραπούν σε ίνες.
Θεωρητικά, μια κορδέλα από νανοσωλήνες, πλάτους ενός μέτρου και λεπτή σαν
χαρτί, μπορεί να σηκώσει έναν διαστημικό ανελκυστήρα. Ουδείς επιστήμονας έχει
έως τώρα καταφέρει να φτιάξει μια τέτοια ίνα. «Μέχρι να βρούμε πώς να
συνδέουμε νανοσωλήνες, η προοπτική αυτή δεν μπορεί να είναι πραγματική, αλλά
κάνουμε πολλή πρόοδο», δήλωσε στο συνέδριο ο Ρόντνι Άντριους του Πανεπιστημίου
του Κεντάκι.

Ο Μπραντ Έντουαρντς, ένας επιστήμονας που ασχολείται εδώ και αρκετά χρόνια με
την ιδέα του διαστημικού ανελκυστήρα, δήλωσε πως, μολονότι εξακολουθεί να
υπάρχει πολύς σκεπτικισμός, τίποτε από όλα αυτά δεν είναι υπερβολικό.
Υπολογίζει ότι το κόστος θα φτάσει τα 7 δισεκατομμύρια δολάρια και ελπίζει πως
την ερχόμενη χρονιά θα έχει έτοιμο ένα οριστικό σχέδιο του ανελκυστήρα.