Tο κοινωνικό πακέτο δεν κρύβει και… κάλπες

Το μπαράζ των κυβερνητικών μέτρων, είτε υπό τη μορφή του πακέτου κοινωνικών
παροχών είτε υπό τη μορφή της Χάρτας για τη Σύγκλιση, δημιούργησε την αίσθηση
ότι τελικά, και παρ’ όλες τις διαψεύσεις, η κυβέρνηση θα προσφύγει σε πρόωρες
εκλογές, σύντομα. Πόσο σύντομα; Όλες οι εκτιμήσεις κατέτειναν σε εκλογές τον
Νοέμβριο. Στη Νέα Δημοκρατία μάλιστα, προ δεκαημέρου είχαν από «έγκυρη πηγή»
την πληροφορία ότι θα προκηρυχθούν αιφνιδιαστικά πρόωρες εκλογές και θα
πραγματοποιηθούν στις 9 Νοεμβρίου.

Σήμερα, ελάχιστοι είναι αυτοί που πιστεύουν ότι ο κ. Σημίτης θα οδηγήσει τη
χώρα σε εκλογές (πολύ) πριν από το τέλος της τετραετίας. Κι αυτοί οι λίγοι που
το πιστεύουν, δεν έχουν κανένα χειροπιαστό στοιχείο. Μόνο ενδείξεις. Κυρίως
λόγω του σαφούς προεκλογικού χαρακτήρα των μέτρων, ειδικά εκείνων που
περιλαμβάνονται στο πακέτο των κοινωνικών παροχών. Ο προφανής φιλολαϊκός
χαρακτήρας των μέτρων έχει μια εμφανέστατη πολιτική στόχευση: να αποκαταστήσει
τις διαταραγμένες από καιρό σχέσεις του ΠΑΣΟΚ με παραδοσιακούς του συμμάχους,
όπως οι αγρότες, οι μικρομεσαίοι, οι συνταξιούχοι, οι χαμηλόμισθοι.

Όσοι λοιπόν διακινούν το σενάριο των πρόωρων εκλογών τον Νοέμβριο,
υποστηρίζουν ότι η βελτίωση του κλίματος για την κυβέρνηση που έχει
επιτευχθεί, εξ αφορμής των μέτρων, σε αυτές ειδικά τις κοινωνικές ομάδες,
αποτελεί ισχυρό κίνητρο για τον κ. Σημίτη. Ορισμένοι μάλιστα θεωρούν ότι
αποτελεί κίνητρο το γεγονός πως οι παροχές δεν έχουν ακόμη δοθεί και ότι
βρίσκονται στο στάδιο της υπόσχεσης. Αν υλοποιηθεί η υπόσχεση, τονίζουν,
δύσκολα αποφεύγει τον πειρασμό ο ψηφοφόρος να δοκιμάσει μια άλλη πρόταση
εξουσίας.

«Φιλολογίες» υπογραμμίζουν κυβερνητικά στελέχη. «Αλίμονο αν το εκλογικό σώμα
ψηφίζει με τόσο ταπεινά χαρακτηριστικά. Οι παροχές παίζουν βέβαια ένα ρόλο,
αλλά δεν καθορίζουν την ψήφο των πολιτών. Άλλα είναι τα καθοριστικά στοιχεία».
Εκτιμήσεις όπως αυτή βέβαια, σηκώνουν πολλή συζήτηση. Αλλά δεν είναι το
πρωτεύον θέμα όταν τίθεται επί τάπητος το θέμα του χρόνου διεξαγωγής των
εκλογών. Το ουσιώδες είναι ότι εκείνος που έχει την πρωτοβουλία των κινήσεων
κάνει εκλογές όποτε νομίζει ότι μπορεί να τις κερδίσει! Πρόκειται για έναν
χρυσό κανόνα της πολιτικής πρακτικής και ο κ. Σημίτης έχει αποδείξει ότι τον
ακολουθεί πιστά. Το έκανε το ’96 – προκήρυξε εκλογές έναν ολόκληρο χρόνο πριν
από τη λήξη της τετραετίας – το επανέλαβε, λόγω επιτυχίας προφανώς, το 2000
(έκανε εκλογές 6 μήνες νωρίτερα). Το ερώτημα λοιπόν σε σχέση με υποθέσεις του
είδους «εκλογές 9 Νοεμβρίου» δεν είναι αν υπάρχει περίπτωση να επαληθευτούν.
Αλλά αν είναι στις προθέσεις του κ. Σημίτη να αυτοχειριαστεί. Μέχρι τώρα όμως
δεν έχει επιδείξει τέτοιες τάσεις…

Οι δημοσκοπήσεις. H αλήθεια είναι ότι στα τέλη Αυγούστου είχαν
διατυπωθεί στο εσωτερικό της κυβέρνησης πρώιμα σενάρια για την πιθανότητα
προσφυγής σε εκλογές τον Νοέμβριο. Απαραίτητη προϋπόθεση ετέθη η περίφημη
«βελτίωση του κλίματος», την οποία θα κατέγραφαν οι δημοσκοπήσεις. Αλλά οι
έρευνες που διενεργήθηκαν, τηλεφωνικές κυρίως, δεν κατέγραψαν θεαματική
αναστροφή του δυσμενούς κλίματος για την κυβέρνηση. Μετρήθηκε μια
κινητικότητα, διαπιστώθηκε μια κάποια θετική απήχηση της εντατικοποίησης της
κυβερνητικής προσπάθειας, αλλά ώς εκεί. Τη συνέχεια τη διαπίστωσαν την
περασμένη Τρίτη το βράδυ τα μέλη του Εκτελεστικού Γραφείου του ΠΑΣΟΚ: ο ίδιος
ο Πρωθυπουργός αναγκάστηκε να συστήσει αυτοσυγκράτηση στα μέλη του
Εκτελεστικού Γραφείου. Το έκανε γιατί εκείνος ξέρει – και ξέρει πολύ καλά –
ότι η μείωση της διαφοράς από τη Νέα Δημοκρατία είναι μεν υπαρκτή, αλλά δεν
έχει ακόμη αγγίξει τον σκληρό πυρήνα της διαφοράς, που παραμένει σταθερά γύρω
στις 4 ποσοστιαίες μονάδες. Διαφορά που καθιστά απαγορευτική κάθε σκέψη για
πρόωρη προσφυγή στις κάλπες τώρα.