Δημοτικές επιχειρήσεις… διαφθοράς

Σε μηχανισμούς διαφθοράς και αθρόων προσλήψεων χωρίς έλεγχο έχουν
μετατραπεί πολλές δημοτικές επιχειρήσεις. Μία στις τρεις υφίσταται μόνο στα
χαρτιά, μέσα σε τέσσερα χρόνια διπλασίασαν τους υπαλλήλους που απασχολούν και
οι περισσότερες από τις μισές είναι ζημιογόνοι. Αν και επιχορηγούνται από το
Δημόσιο ή από κοινοτικά προγράμματα με 115 εκατομμύρια ευρώ ετησίως,
εμφανίζουν «μαύρη τρύπα» 30 εκατομμυρίων ευρώ!

Τα συμπεράσματα της τελευταίας έρευνας που έγινε για λογαριασμό της Κεντρικής
Ένωσης Δήμων και Κοινοτήτων (ΚΕΔΚΕ) και παρουσιάζουν σήμερα «TA NEA»
επιβεβαιώνουν για μία ακόμη φορά όσα έχουν καταδείξει έρευνες που έχουν
πραγματοποιήσει τα τελευταία χρόνια τόσο το ΑΣΕΠ όσο και το Σώμα Επιθεωρητών
Δημόσιας Διοίκησης. Πολλές δημοτικές επιχειρήσεις, αν και διαχειρίζονται
δημόσιο χρήμα, λειτουργούν σε καθεστώς αδιαφάνειας και αποτελούν ουσιαστικά
την «πίσω πόρτα» για προσλήψεις, χωρίς να υπάρχει ο σκόπελος του ΑΣΕΠ. Όπως
διαπιστώνει το ΑΣΕΠ στις ετήσιες εκθέσεις του, οι προσλήψεις γίνονται με
«φωτογραφικές» προκηρύξεις, ενώ οι κατάλογοι των προσληφθέντων υποβάλλονται
στο Συμβούλιο αφού ολοκληρωθούν οι προσλήψεις, έτσι ώστε να μην έχει καμία
πρακτική σημασία ο έλεγχος.

Τα στοιχεία της έρευνας της ΚΕΔΚΕ μιλούν από μόνα τους. Συνολικά, λειτουργούν
σήμερα 1.477 δημοτικές επιχειρήσεις. Σε διάστημα τεσσάρων ετών – από το 1997
έως το 2001 – αυξήθηκαν κατά 54%. Το ίδιο διάστημα το προσωπικό τους αυξήθηκε
κατά 108%. Το 1997 οι επιχειρήσεις των δήμων είχαν 10.817 υπαλλήλους, το 2001
ο αριθμός αυτός είχε φτάσει τους 22.522. Ταυτόχρονα, εντυπωσιακή αύξηση
καταγράφηκε στα τέσσερα αυτά χρόνια και στις ανενεργές επιχειρήσεις: το 1997
αποτελούσαν το 19% του συνόλου, ενώ το 2001 ξεπέρασαν το 33%.

«Πλασματικές εταιρείες». Ενδεικτικό της κακοδιαχείρισης και της
αδιαφάνειας που επικρατεί σε πολλές επιχειρήσεις είναι πως και η έρευνα της
ΚΕΔΚΕ αναφέρει την ύπαρξη «νόθων επιχειρηματικών σχημάτων», καθώς και
«πλασματικές αστικές εταιρείες», οι οποίες συστήνονται με μόνο κριτήριο την
αποφυγή ελέγχων.

Σύμφωνα με την έρευνα που διενεργήθηκε από την ΠΕΤΑ A.E. (Πληροφόρηση
Επιμόρφωση Τοπική Ανάπτυξη), τουλάχιστον από μία αμιγή δημοτική επιχείρηση
διαθέτουν δύο στους τρεις δήμους, μία στις πέντε κοινότητες και μία στις τρεις
νομαρχίες.

Ο πολιτισμός, η ψυχαγωγία και ο αθλητισμός, οι αναπτυξιακές εταιρείες, η
διαφήμιση, οι κοινωνικές υπηρεσίες, οι κατασκευές, η καθαριότητα, η
εκπαίδευση, τα ξενοδοχεία και τα εστιατόρια και η διαχείριση ακίνητης
περιουσίας αποτελούν τους βασικούς κλάδους στους οποίους δραστηριοποιούνται οι
δημοτικές επιχειρήσεις – το 85% ασχολείται με τα αντικείμενα αυτά.

Τα πρωτεία σε επίπεδο νομών ως προς τον αριθμό των δημοτικών επιχειρήσεων
κατέχουν οι Νομοί Αθηνών (107 επιχειρήσεις), Θεσσαλονίκης (93), Ιωαννίνων
(86), Μαγνησίας (73) και Δωδεκανήσου (59). Αντιθέτως, μόλις στο 1,8% επί του
συνόλου των επιχειρήσεων της χώρας ανέρχεται ο αριθμός όλων των δημοτικών
επιχειρήσεων στους Νομούς Ευρυτανίας, Λευκάδας, Γρεβενών και Λακωνίας.

Μεγάλες ζημίες. Απογοητευτικά είναι τα οικονομικά στοιχεία πολλών
δημοτικών επιχειρήσεων. Το 33% παρουσιάζει τεράστιες ζημίες – ξεπερνούν το 10%
επί του συνόλου των εσόδων -, ενώ σε ποσοστό 17% οι επιχειρήσεις είναι
ζημιογόνοι, αλλά οι ζημίες δεν υπερβαίνουν το 10% επί των εσόδων.

Μόνον το 48% εμφανίζει έσοδα πάνω από 200.000 ευρώ, ενώ σε ποσοστό 17% των
επιχειρήσεων τα έσοδα κυμαίνονται κάτω από 50.000 ευρώ. Έσοδα πάνω από 5
εκατομμύρια ευρώ εμφανίζουν μόλις 7 επιχειρήσεις. Παράλληλα, στο 25% οι
επιχορηγήσεις υπερβαίνουν το 50% του συνολικού κύκλου εργασιών των
επιχειρήσεων.

Οι περισσότερες δραστηριοποιούνται στον τριτογενή τομέα (83%), δηλαδή στην
παροχή υπηρεσιών. Ωστόσο, οι επιχειρήσεις του τομέα αυτού όχι μόνον είναι
ζημιογόνοι, αλλά καλύπτουν τον κύκλο εργασιών τους σε ποσοστό 44% από
επιχορηγήσεις – το μεγαλύτερο σε σύγκριση με τους άλλους δύο τομείς, αφού για
επιχειρήσεις του πρωτογενούς τομέα οι επιχορηγήσεις φτάνουν στο 15% του κύκλου
εργασιών και στον δευτερογενή στο 13%.

Ως προς τη νομική μορφή τους, στην πλειονότητά τους (68%) πρόκειται για
αμιγείς δημοτικές επιχειρήσεις, ενώ 15% είναι ανώνυμες εταιρείες στις οποίες
συμμετέχουν οι φορείς της Αυτοδιοίκησης και σε ποσοστό 9,5% αστικές εταιρείες
μη κερδοσκοπικού χαρακτήρα. Όσο για τις διαδικασίες λήψης αποφάσεων,
αναφέρεται χαρακτηριστικά πως τόσο οι αιρετοί όσο και τα διοικητικά συμβούλια
των επιχειρήσεων «δεν έχουν πειστεί για την αναγκαιότητα ύπαρξης ενός
θεσμοποιημένου και συστηματικού πλαισίου». Στο 23% των επιχειρήσεων υπάρχει
κανονισμός προμηθειών, στο 17% κανονισμός έργων, ενώ μόλις το 15% των
επιχειρήσεων διαθέτει κανονισμό μελετών.

Δύο εργαζόμενοι ανά ένα μέλος του Διοικητικού Συμβουλίου!

Στην πλειονότητά τους, οι εργαζόμενοι που απασχολούνται στις δημοτικές
επιχειρήσεις είναι εποχικοί (48,7%), με ανανεούμενες συμβάσεις, σημαντικός
αριθμός απασχολείται με συμβάσεις έργου (15,9%), ενώ μόνιμος είναι μόνον ένας
στους τρεις εργαζομένους (34,6%). Όσον αφορά το επίπεδο εκπαίδευσης, το 28%
είναι Υποχρεωτικής Εκπαίδευσης, το 42% Δευτεροβάθμιας και το 30% Τριτοβάθμιας
Εκπαίδευσης.

Δεν είναι, όμως, μόνον οι εργαζόμενοι. Σε πανελλαδικό επίπεδο, το σύνολο των
μελών των Διοικητικών Συμβουλίων στις δημοτικές επιχειρήσεις ανέρχεται σε
10.258 άτομα, ενώ 1.389 είναι τα διευθυντικά στελέχη.

Από Καζίνο μέχρι μαντίλια

Από το Καζίνο Λουτρακίου έως το… καλαματιανό μαντίλι. H μορφή και η
δραστηριότητα των δημοτικών επιχειρήσεων παρουσιάζουν τεράστιες διαφορές.

H πλέον κερδοφόρα δημοτική επιχείρηση – αν και όχι αμιγής, ο δήμος είναι
βασικός μέτοχος – είναι το Καζίνο Λουτρακίου. Την ίδια ώρα, επιχειρήσεις όπως
αυτή του Δήμου Καλαμάτας, που δημιουργήθηκαν με σκοπό να προάγουν την…
παράδοση στην κατασκευή μαντιλιών, παρέμειναν απλώς στα χαρτιά!

Στον κατάλογο των «πρωταθλητών» βρίσκεται η δημοτική επιχείρηση Ανάπτυξης του
Δήμου Άνω Λιοσίων. Είναι η επιχείρηση με τους περισσότερους εργαζομένους (569
άτομα), ενώ παράλληλα είναι και η μοναδική με τα περισσότερα διευθυντικά
στελέχη – φτάνουν τα 28.

Από άποψη προσωπικού, στη δεύτερη θέση βρίσκεται άλλη μία δημοτική επιχείρηση
των Άνω Λιοσίων, η Επιχείρηση Τεχνικών Έργων, με 479 εργαζομένους, ενώ ρεκόρ
διευθυντικών στελεχών παρατηρείται στην Αναπτυξιακή Εταιρεία Δυτικής
Μακεδονίας (15 άτομα).