ΠΡΟΣΩΠΑ Έχετε ψυχικό πρόβλημα; Aπωθήστε το

Τζορτζ Μπονάνο. «Αναποδιές συμβαίνουν. Γιατί, λοιπόν, να δημιουργούμε ζήτημα;»

Τζορτζ Μπονάνο. «Αναποδιές συμβαίνουν. Γιατί, λοιπόν, να δημιουργούμε ζήτημα;»
Ο Νεοϋορκέζος ψυχολόγος Τζορτζ Μπονάνο, καθηγητής στο Πανεπιστήμιο Κολούμπια,
πιστεύει πως βρήκε το μυστικό της διαρκούς ευτυχίας. Για την ακρίβεια, το
μυστικό που μας επιτρέπει να ξεφύγουμε από τη μελαγχολία και να διατηρούμε τη
συναισθηματική ισορροπία μας παρά τις δυστυχίες, τις αναποδιές, τα βάσανα, τα
ύπουλα χτυπήματα, τα τραύματα που η ζωή μας επιφυλάσσει. Κι αυτό, χωρίς
ψυχοθεραπεία, χωρίς να ζούμε ξανά και ξανά τα παλιά δράματα. H θεραπεία,
σύμφωνα με τον Μπονάνο, επιτυγχάνεται μάλλον με την αντίθετη στρατηγική: να
σιωπάς, να ξεχνάς, να απωθείς συναισθήματα. Να φεύγεις προς τα εμπρός, να
καταπνίγεις μάλλον παρά να καταθλίβεσαι.

H θέση του μοιάζει παράτολμη, αλλά στηρίζεται σε δεκάδες μελέτες. Ο 47χρονος
ψυχολόγος, ο οποίος έκανε το διδακτορικό του στο Πανεπιστήμιο του Γέιλ, έχει
κάνει μεταξύ άλλων μια πενταετή συγκριτική μελέτη με θέμα πώς αντεπεξέρχεται
κανείς στον θάνατο ενός παιδιού ή συζύγου, μια μελέτη για τα συναισθήματα και
τη ζωή ενηλίκων που ήταν θύματα σεξουαλικής κακοποίησης στην παιδική τους
ηλικία και μια σχετικά πρόσφατη μελέτη για την προσαρμογή προσώπων που
βρίσκονταν μέσα ή κοντά στο Ουόρλντ Τρέιντ Σέντερ κατά την τρομοκρατική
επίθεση της 11ης Σεπτεμβρίου 2001. Τα συμπεράσματα του Μπονάνο από τις μελέτες
αυτές αντιβαίνουν στο κυρίαρχο δόγμα: αυτοί που κρύβουν τη θλίψη τους «είναι
εκείνοι που μακροπρόθεσμα υποφέρουν λιγότερο και προσαρμόζονται γρηγορότερα
στον ρυθμό της ζωής»· το γέλιο βοηθάει τα πρόσωπα που πενθούν· τα πρόσωπα που
απωθούν τις τραγικές στιγμές της ζωής τους έχουν μακροπρόθεσμα περισσότερες
πιθανότητες να μην παρουσιάσουν συναισθηματικά προβλήματα. Είναι σαφές πως η
ψυχοθεραπεία μπορεί να βοηθήσει, ενδείκνυται όμως άραγε για όλους, πάντα, και
σε όλες τις περιπτώσεις; «Όλα αποδεικνύουν πως όχι», λέει ο Μπονάνο.

Με τη θέση του αυτή, ο Νεοϋορκέζος ψυχολόγος κηρύσσει ουσιαστικά τον πόλεμο
στον κλάδο του. Πηγαίνει κόντρα στο ρεύμα – και μάλιστα σε μια χώρα όπου η
ψυχοθεραπεία είναι κάτι σαν εθνικό σπορ. Στις ΗΠΑ, τα ψυχικά βάσανα
εκατομμυρίων ασθενών έχουν δημιουργήσει μια βιομηχανία δισεκατομμυρίων
δολαρίων (ψυχολόγοι, ψυχαναλυτές, φαρμακοποιοί, τηλεοπτικοί «θεραπευτές») και
εξασφαλίζουν τη λειτουργία αναρίθμητων κέντρων αποκατάστασης, ομάδων
υποστήριξης και υπηρεσιών τηλεφωνικής υποστήριξης. Οι επαναστατικές θέσεις τού
Μπονάνο «υπάρχει κίνδυνος να αναστατώσουν τη βιομηχανία μας των ψυχικών
τραυμάτων», σχολίαζε πρόσφατα η ψυχολόγος τής Βοστώνης Λόρεν Σλέιτερ, στο
«Νιου Γιορκ Τάιμς Μάγκαζιν».

Οι περισσότεροι ψυχοθεραπευτές, στην καλύτερη περίπτωση απλώς αγνοούν τον
Μπονάνο και στη χειρότερη τον αντιμετωπίζουν με εξαιρετική εχθρότητα,
περιγελώντας και αποδοκιμάζοντάς τον σε συνέδρια του κλάδου. Ο ίδιος, πάντως,
ζει σύμφωνα με τις θεωρίες του και δεν στέκεται πολύ στα δυσάρεστα που
συμβαίνουν στη ζωή του. «Γελάω πολύ», λέει. «Μου αρέσει να διασκεδάζω.
Αναποδιές συμβαίνουν, έτσι είναι. Γιατί, λοιπόν, να δημιουργούμε ζήτημα;».