«Aύριο τα Στούκας θα τους χτυπήσουν»

Εξήντα χρόνια συμπληρώνονται μεθαύριο από τη σφαγή του 1943 στην Κεφαλονιά.
Το ανέκδοτο ημερολόγιο ενός στρατιώτη της Βέρμαχτ αποκαλύπτει πώς οι Γερμανοί
εξόντωσαν στο νησί τουλάχιστον 10.000 Ιταλούς στρατιώτες, σε μια επιχείρηση
που κράτησε από τις 8 έως τις 24 Σεπτεμβρίου.

H περίπολος. Γερμανοί έφιπποι στρατιώτες στην ελληνική ύπαιθρο

Ένα τραύμα στο πόδι δεν είχε επιτρέψει στον στρατιώτη Βάλντεμαρ να πάρει μέρος
στις μάχες για την εξόντωση της ιταλικής Μεραρχίας Άκουι στην Κεφαλονιά.
Μπόρεσε όμως να καταγράψει σε ένα ημερολόγιο γεγονότα και συναισθήματα. Τα
χαρτιά του βρίσκονται σήμερα στα χέρια του εισαγγελέα του Ντόρτμουντ που,
κάπως καθυστερημένα, αναζητεί τους υπευθύνους της σφαγής.

18 Σεπτεμβρίου: «Σήμερα πρέπει να φύγουμε, μάλλον όλοι μαζί. Και εγώ
δεν μπορώ να φορέσω την μπότα στο πρησμένο μου πόδι. Το απόσπασμα των
ανιχνευτών κηρύχθηκε αγνοούμενο. Τι κρίμα! Είκοσι από τους καλύτερους άνδρες
μας να πάνε έτσι χαμένοι. Ήταν απερισκεψία να στείλουν ένα τέτοιο ελαφρό
απόσπασμα στα βουνά με τους αντάρτες. Τα αντίποινα θα έρθουν για 50 ανθρώπους,
κυρίως γυναικόπαιδα. Μα έτσι δεν θα λιγοστέψουν οι αντάρτες. Απλώς θα
φουντώσει το μίσος για καθετί γερμανικό».

19 Σεπτεμβρίου: «Φεύγουμε. Το τάγμα θα αποβιβαστεί στην Κεφαλονιά και
θα αφοπλίσει τους Ιταλούς που αντιστέκονται απεγνωσμένα. Εγώ θα μείνω στο
λιμάνι, στην Ανκόνα, γιατί το αριστερό μου πόδι έχει γίνει τούμπανο. Μα έπρεπε
να πήγαινα. Να έκανα τον “πολεμικό ανταποκριτή”. Θα έβγαζα μοναδικές
φωτογραφίες. Ένα τάγμα του 98ου Συντάγματος έχει ήδη προετοιμάσει την
αποβίβασή μας, αλλά υπέστη βαριές απώλειες».

20 Σεπτεμβρίου: «Αποβιβαστήκαμε σιωπηλά, χωρίς να πέσει ντουφεκιά. Το
τάγμα μας έφυγε νύχτα για να υποχρεώσει με μια θαρραλέα ενέργεια να παραδοθούν
τα ιταλικά στρατεύματα κατοχής που αποτελούνται από 22.000 άνδρες (σ.σ.: στην
πραγματικότητα, η ιταλική δύναμη αποτελείτο το πολύ από 12.000 άνδρες). Την
τελευταία στιγμή έφτασε με αεροπλάνο από τα Ιωάννινα ο λοχαγός μας. Οι Ιταλοί
έχουν 25 τάγματα. Μα αύριο τα Στούκας θα τους χτυπήσουν με αφάνταστη δύναμη.
Το Αργοστόλι, η πρωτεύουσα, θα πέσει σε δύο μέρες».

21 Σεπτεμβρίου: «Είναι τρομερά πληκτικά εδώ. Θα χαρώ πολύ όταν θα
ξαναβρεθώ με το λόχο μου. Τουλάχιστον μπορώ να πλένομαι με ζεστό νερό. Δεν θα
έρθουν ενισχύσεις. Λένε πως ο στρατηγός Λαντς είπε: “Οι στρατιώτες μου δεν θα
πεθάνουν από την πείνα”. Στα πλοία δεν περίσσευε θέση για την επιστροφή».

22-24 Σεπτεμβρίου:«Ανκόνα. Σκοτώνω την ώρα μου. Χθες παραδόθηκε το
νησί. Δύο ώρες νωρίτερα τουφεκίστηκαν 200 Ιταλοί. Οι κακομοίρηδες άφησαν εκεί
το τομάρι τους, μολονότι δεν είχαν καμία σχέση με τις διαταγές που τους έδιναν
μερικοί τρελαμένοι Ιταλοί αξιωματικοί. Δεν είναι να απορεί κανείς, που ο
Ιταλός διοικητής του νησιού φορούσε τον σιδηρού σταυρό του γερμανικού Ιππικού.
Ο λόχος μας έκανε πλούσιο πλιάτσικο».

Το Βερολίνο αποφάσισε τη θανατική καταδίκη τους

Ο Νίκολας Κέιτζ στην ταινία «Το μαντολίνο του λοχαγού Κορέλι», που η υπόθεσή της βασίστηκε στη σφαγή των Ιταλών στην Κεφαλονιά

Πολλά άλλαξαν από τον Μάιο του 1941, όταν τα ιταλικά στρατεύματα αποβιβάστηκαν
στην Κεφαλονιά μετά την κατάρρευση του ελληνικού μετώπου, μέχρι τον Σεπτέμβριο
του 1943, όταν η Ιταλία άλλαξε στρατόπεδο και τάχθηκε στο πλευρό των Συμμάχων.
Την ώρα που ένα μέρος από τα ιταλικά στρατεύματα στην Κεφαλονιά συζητούσε με
τους αντάρτες, το Βερολίνο αποφάσιζε τη θανατική καταδίκη τους. Την «εκτέλεση»
της ποινής περιγράφει ο στρατιώτης Βάλντεμαρ στο ημερολόγιό του. Αποσπάσματα
από το ημερολόγιο του Βάλντεμαρ δημοσιεύθηκαν στην εφημερίδα «Suddeutsche
Zeitung», που ανατρέχει στα αίτια για τα οποία δεν αναζητήθηκαν ποτέ οι
υπεύθυνοι της σφαγής: «H εκτέλεση των ανδρών της μεραρχίας περιέπεσε σε λήθη
και οι προσπάθειες αναμόχλευσης της υπόθεσης απέτυχαν. Απόπειρες Ιταλών
εισαγγελέων να ακολουθήσουν νομικώς τα ίχνη της τη δεκαετία του ’50
ανεστάλησαν από τον υπουργό Εξωτερικών και έρευνες που ξεκίνησαν στη Γερμανία
τη δεκαετία του ’60 διακόπηκαν επίσης. Μόλις τους τελευταίους μήνες
αποκαλύφθηκε στην Ιταλία ο λόγος που οι αναμεμιγμένοι στην επιχείρηση της
Κεφαλονιάς προστατεύτηκαν για τόσο μεγάλο διάστημα: κατά τη διάρκεια του
Ψυχρού Πολέμου είχε επικρατήσει η στάση “να μη θιγεί η υπόληψη του νέου
εταίρου στο ΝΑΤΟ”».

Ποτέ, κανείς δεν καταδικάστηκε…

Ο στρατιώτης Βάλντεμαρ ανήκε στο 54ο Ορεινό Τάγμα. Ήταν Αυστριακός και έγραψε
το ημερολόγιό του όσο βρισκόταν στην Ανκόνα της Ιταλίας, σημείο συγκέντρωσης
των Γερμανών αλπινιστών. Πριν από 60 χρόνια, όταν ο Βάλντεμαρ της Βέρμαχτ
έγραφε το ημερολόγιό του, στην Κεφαλονιά οι Γερμανοί του ταγματάρχη Φον
Χίρσφελντ εξόντωναν την ιταλική Μεραρχία Άκουι που βρισκόταν υπό τις διαταγές
του στρατηγού Αντόνιο Γκαντίν. Μέσα σε δεκαπέντε ημέρες, από τις 8 έως τις 24
Σεπτεμβρίου 1943, βρήκαν τον θάνατο 10.000 Ιταλοί, πρώτα σε μάχες με τους
πρώην συμμάχους τους για να μην παραδώσουν τα όπλα και ύστερα σε
εκκαθαριστικές επιχειρήσεις κατ’ εντολήν του Χίτλερ, που είχε πει ότι δεν
ήθελε αιχμαλώτους. Όσοι κατόρθωσαν να γλιτώσουν από τη σφαγή συγκρότησαν τους
«αντάρτες της Άκουι» και ήρθαν σε επαφή με τους Έλληνες αντάρτες και με την
αγγλική αποστολή, αναλαμβάνοντας σαμποτάζ κατά των Γερμανών. Από την Μεραρχία
Άκουι σκοτώθηκαν 6.500 άνδρες – οι 440 αξιωματικοί, μεταξύ των οποίων ο
Γκαντίν. Από τους 4.000 που επιβιβάστηκαν από τους Γερμανούς σε πλοία με
προορισμό την Αθήνα, τουλάχιστον 2.000 βρήκαν τραγικό θάνατο όταν τα πλοία
τους βυθίστηκαν από νάρκες. Στη διάρκεια της Δίκης της Νυρεμβέργης, ο
Αμερικανός εισαγγελέας Τέιλορ είχε χαρακτηρίσει τη σφαγή της Κεφαλονιάς ως
«την πιο άτιμη πράξη του πολέμου». Όμως, κανείς έως τώρα δεν καταδικάστηκε γι’
αυτήν. Ο εισαγγελέας του Ντόρτμουντ Ούλριχ Μάας άνοιξε τον φάκελο της σφαγής
τον Νοέμβριο του 2001. Δύο είναι οι Γερμανοί εναντίον των οποίων
πιθανολογείται ότι θα ασκηθεί δίωξη – κάτοικοι Βαυαρίας και οι δύο. Όμως δεν
αποκλείεται επίσης να υπάρξουν εκπλήξεις.