AΦIEPΩMA 68η ΔEΘ Διεθνής καταξίωση και μοχλός ανάπτυξης της B. Eλλάδας

H Διεθνής Έκθεση της Θεσσαλονίκης είναι ταυτόσημη με την ιστορία της
Θεσσαλονίκης αλλά και της βιομηχανικής και οικονομικής ανάπτυξης του
βορειοελλαδικού χώρου. Εμπνευστής και ιδρυτής της ΔΕΘ ήταν ο Νικόλαος
Γερμανός, ο οποίος υπήρξε εξαίρετος επιστήμων, δόκιμος συγγραφέας και
αξιόλογος πολιτικός.

Πανοραμική άποψη από την 9η Διεθνή Έκθεση Θεσσαλονίκης ­ 1934

Ο Νικόλαος Γερμανός συνέλαβε την ιδέα της οργάνωσης μιας Γενικής
Έκθεσης, όχι στην πρωτεύουσα, αλλά στην πόλη της Θεσσαλονίκης. Διέθετε την
επιμονή, τη διπλωματική ευελιξία και το θάρρος που απαιτούνταν για να
ξεπεραστούν οι αμέτρητες δυσκολίες και η γραφειοκρατική αδράνεια, για να γίνει
το όραμά του πραγματικότητα. Το πρώτο βήμα για την ίδρυση φορέα ήταν μια
σύσκεψη παραγόντων της πόλης της Θεσσαλονίκης το 1925 και η πρώτη Διεθνής
Έκθεση της Θεσσαλονίκης άνοιξε τις πύλες της την Κυριακή 3 Οκτωβρίου 1926. H
έκθεση προχώρησε γνωρίζοντας διεθνή απήχηση έως το 1940, οπότε ήταν και η
τελευταία χρονιά της λειτουργίας της λόγω της υποχρεωτικής διακοπής εξαιτίας
του πολέμου. Στη συνέχεια μετά τον πόλεμο με τους Γερμανούς και τον εμφύλιο η
Έκθεση καταφέρνει να λειτουργήσει ξανά το 1951, με εμφανή τα προβλήματα που
είχε δημιουργήσει ο πόλεμος. Τα επόμενα χρόνια η Διεθνής Έκθεση της
Θεσσαλονίκης ξαναβρήκε την αίγλη της και σήμερα αποτελεί έναν αναπτυξιακό
φορέα, ο οποίος συνεχίζει να προωθεί σημαντικούς κλάδους της ελληνικής
βιομηχανίας, του εμπορίου και των υπηρεσιών αλλά και να αποτελεί πάντα κέντρο
παρουσίασης καινοτομιών.

Χρειάζεται να διευκρινιστεί ότι η ίδρυση και η καθιέρωση του θεσμού που έγινε
το 1926, έγινε με τη μορφή και τον τίτλο ΔΙΕΘΝΗΣ ΕΚΘΕΣΙΣ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ.
Οργανωτής και εκδήλωση είχαν τον ίδιο τίτλο. Και η μόνη εκδήλωση ήταν η Γενική
Διεθνής Έκθεση.

Στα χρόνια που ακολούθησαν τα πράγματα άλλαξαν και οι νέες απαιτήσεις
δημιούργησαν την ανάγκη ο οργανωτής της ΔΕΘ να εξελιχθεί σε φορέα διοργάνωσης
και άλλων εκδηλώσεων. Έτσι το επόμενο βήμα ήταν να αλλάξει τίτλο.

Από το 1977, χρονιά στην οποία ο Οργανισμός μετατράπηκε από ΝΠΔΔ σε A.E.,
άλλαξε και ο τίτλος του φορέα-οργανωτή έγινε ΔΕΘ A.E. – HELEXPO, που
διοργανώνει μία Γενική Έκθεση (την ετήσια Διεθνή Έκθεση Θεσσαλονίκης), πολλές
Διεθνείς Ειδικές Εκθέσεις (Μαρμάρου – Ορυκτών – Μηχανημάτων, Τροφίμων Ποτών –
Εξοπλισμού – Μηχανημάτων, Επίπλου – Διακόσμησης – Εξοπλισμού Μηχανημάτων,
Δομικών Υλικών – Κατασκευών – Εξοπλισμού – Μηχανημάτων, Γεωργικών Μηχανημάτων
– Εξοπλισμού – Εφοδίων, Τουρισμού, Σχολικών Χαρτικών – Βιβλίων, Κοσμήματος,
Αλιείας κ.ά.), Διεθνή Συνέδρια και Πολιτιστικές Εκδηλώσεις.

Με βάση τον ιδρυτικό νόμο, η HELEXPO, με έδρα τη Θεσσαλονίκη, είναι ο επίσημος
ελληνικός φορέας διοργάνωσης Διεθνών Εκθέσεων, Συνεδρίων και Πολιτιστικών
Εκδηλώσεων. Από το 1929, η Διεθνής Έκθεση Θεσσαλονίκης είναι μέλος της Ένωσης
Διεθνών Εκθέσεων (UFI). Από το 1983, μέλος της Ένωσης έγινε και η DETROP, μία
από τις Διεθνείς Ειδικές Εκθέσεις της HELEXPO.

Το 1940 οι εκθέτες δεν πρόλαβαν να πάρουν τα εκθέματά τους

H γέννηση της ΔΕΘ θα μπορούσε κανείς να πει ότι ήταν μια αναγκαιότητα,
την οποία επέβαλαν η κατάσταση στην οποία βρισκόταν τότε η Ελλάδα, η ελληνική
οικονομία και ειδικότερα η οικονομία της Βόρειας Ελλάδας και της Θεσσαλονίκης.
Το βασικό δεδομένο της ιστορικής πραγματικότητας ήταν το ότι λίγα χρόνια πριν
η Ελλάδα, ύστερα από μία μακρά πολεμική περίοδο (η οποία ουσιαστικά άρχισε το
1912 και τελείωσε το 1922), ήταν υποχρεωμένη να αντιμετωπίσει τις συνέπειες
της Μικρασιατικής Καταστροφής και της ανταλλαγής των πληθυσμών. H Θεσσαλονίκη,
επιπλέον, ήταν ακόμα βαριά πληγωμένη από την πυρκαγιά του 1917, που είχε
καταστρέψει τις πιο κεντρικές περιοχές της.

Όπως αναφέρθηκε, το γενέθλιο έτος της ΔΕΘ είναι το 1926. Στις 3 Οκτωβρίου της
χρονιάς αυτής έγιναν τα εγκαίνια της 1ης Διεθνούς Εκθέσεως Θεσσαλονίκης. H
ιστορική ακρίβεια, ωστόσο, επιβάλλει να σημειώσουμε ότι ως ιδρυτικό έγγραφο
της ΔΕΘ πρέπει να θεωρηθεί η υπ’ αριθμόν 16968/30 Απριλίου 1925 απάντηση του
υπουργείου Εθνικής Οικονομίας σε αναφορά του Νικολάου Γερμανού. Με την
απάντηση αυτή το υπουργείο αποδέχθηκε την πρόταση για τη διοργάνωση Διεθνούς
Έκθεσης στη Θεσσαλονίκη. Πρόταση που έγινε πραγματικότητα το επόμενο έτος.

Ωστόσο, το βασικό πρόβλημα που είχε να αντιμετωπίσει η Ελλάδα την περίοδο αυτή
ήταν η ανασυγκρότηση, η αποκατάσταση των προσφύγων και η ανάπτυξη της
οικονομίας της. Το ίδιο πρόβλημα και μάλιστα σε αυξημένη κλίμακα είχε να
αντιμετωπίσει και η Θεσσαλονίκη. Αυτό το γεγονός καθόριζε στα πρώτα χρόνια και
τους στόχους της Διεθνούς Εκθέσεως Θεσσαλονίκης.

Παρ’ όλα αυτά, αξίζει να υπογραμμιστεί ότι με όλες τις μεγάλες διαφορές
ανάμεσα στην προπολεμική και μεταπολεμική περίοδο, υπάρχει και στις δύο ένα
στοιχείο που κυριαρχεί. Και το στοιχείο αυτό είναι ο βασικός προσανατολισμός
της Εκθέσεως στις ειρηνικές αναζητήσεις και ο ρόλος της ως πεδίο ειρηνικής
άμιλλας ανάμεσα στους λαούς. Για το γεγονός αυτό υπάρχει μια δραματική
επιβεβαίωση. Είναι η 15η Διεθνής Έκθεση Θεσσαλονίκης που άρχισε στις 22
Σεπτεμβρίου 1940 και τελείωσε στις 22 Οκτωβρίου της ίδιας χρονιάς. Στην
Ευρώπη, λυσσομανούσε τότε ο πόλεμος και μία βδομάδα αργότερα έκρουσε και τις
πύλες της Ελλάδας. Πολλοί εκθέτες δεν πρόλαβαν τότε ούτε τα εκθέματά τους να
πάρουν από τα περίπτερα. Και ασφαλώς τέτοια γεγονότα αποκτούν συμβολικό
χαρακτήρα.

«Σίγησε» για 10 χρόνια

Έκλεισε εσπευσμένα το 1940 και επαναλειτούργησε το 1951 με εμφανή τα
προβλήματα που είχε δημιουργήσει ο πόλεμος. Τα επόμενα χρόνια ξαναβρήκε τη
χαμένη της αίγλη