Παράταση ζωής για 100 μελλοθανάτους

Δεν μπορούμε να πούμε ακόμη ότι βρισκόμαστε κοντά στην κατάργηση της
θανατικής ποινής στις ΗΠΑ, αλλά, πάντως, η απόφαση που έλαβε χθες αμερικανικό
δικαστήριο είναι ένα μεγάλο βήμα προς τη σωστή κατεύθυνση.

Ο θανατοποινίτης. Ο Πολ Χιλ δεν έπαψε ούτε στιγμή να πιστεύει ότι δεν είναι ένας δολοφόνος, αλλά ένας αγωνιστής στην ιερή «σταυροφορία» κατά των αμβλώσεων

Δευτεροβάθμιο ομοσπονδιακό δικαστήριο των ΗΠΑ ακύρωσε περίπου 100 θανατικές
καταδίκες στις πολιτείες Αριζόνα, Άινταχο και Μοντάνα. Το δικαστήριο, το οποίο
εδρεύει στο Σαν Φρανσίσκο, αιτιολόγησε την απόφασή του με το επιχείρημα ότι οι
θανατικές ποινές δεν είχαν επιβληθεί από ενόρκους αλλά από δικαστές. Το 2002,
το Ανώτατο Δικαστήριο των ΗΠΑ είχε αποφανθεί ότι μόνο οι ένορκοι – και όχι οι
δικαστές – μπορούν να επιβάλλουν θανατικές ποινές. Με πλειοψηφία οκτώ έναντι
τριών, οι ομοσπονδιακοί δικαστές αποφάσισαν ότι οι θανατικές ποινές που έχουν
επιβληθεί από δικαστές πρέπει να μετατραπούν σε ποινές ισοβίων δεσμών. “Με την
απόφασή του ότι οι δικαστές δεν έχουν τη συνταγματική δικαιοδοσία να
αποφασίζουν αν πρέπει να επιβάλλεται στους κατηγορούμενους η θανατική ποινή,
το Ανώτατο Δικαστήριο μετέβαλε τις θεμελιώδεις αρχές οι οποίες εφαρμόζονται
στις δίκες εγκλημάτων κατά της ζωής”, είπε ο δικαστής Σίντνεϊ Τόμας μετά την
έκδοση της απόφασης του δευτεροβάθμιου ομοσπονδιακού δικαστηρίου.

Ο Εθνικός Συνασπισμός για την Κατάργηση της Θανατικής Ποινής χαιρέτισε την
απόφαση, η οποία, όπως υποστήριξε, ενισχύει την αρχή ότι οι ένορκοι είναι
εκείνοι που πρέπει να αποφασίζουν για ζητήματα ζωής ή θανάτου. Όμως δεν
αποκλείεται το ενδεχόμενο το Ανώτατο Δικαστήριο των ΗΠΑ να ασκήσει έφεση κατά
της απόφασης για ακύρωση των θανατικών ποινών. Επίσης, ένα άλλο θέμα που
παραμένει ανοιχτό αφορά άλλες πολιτείες, όπου οι ένορκοι απαγγέλλουν
συμβουλευτικές ετυμηγορίες, αλλά οι δικαστές απαγγέλλουν τις ποινές.

Οι ειδικοί

Νομικοί κύκλοι επισημαίνουν ότι ίσως χρειαστεί να περάσουν μήνες, ή ακόμη και
χρόνια, ώσπου να αποσαφηνιστούν οι συνέπειες της απόφασης του Ανωτάτου
Δικαστηρίου να μπορούν να επιβάλλουν τη θανατική ποινή μόνο οι ένορκοι. Έως
τότε, η σύνθεση του Ανωτάτου Δικαστηρίου μπορεί να έχει αλλάξει και μαζί με
αυτήν και η μοίρα των ανθρώπων που βρίσκονται σήμερα στο κελί του μελλοθανάτου.

H διεθνής κινητοποίηση αποδίδει καρπούς

Είναι πρόωρο να μιλάει κανείς για κατάργηση της θανατικής ποινής. H
απόφαση που έλαβε χθες το αμερικανικό ομοσπονδιακό δικαστήριο δεν αφορά πολλά
άτομα, αλλά πάντως δεν είναι άσχετη με τις διεθνείς πιέσεις που ασκούνται στις
ΗΠΑ γι’ αυτό το ζήτημα. «Είναι προφανές ότι η διεθνής κινητοποίηση αποδίδει
καρπούς», λέει στο περιοδικό «Νουβέλ Ομπζερβατέρ» ο νομικός Ντενίς Ρομπιγιάρ,
ειδικός της Διεθνούς Αμνηστίας στο θέμα της θανατικής ποινής. «Μεταξύ 2000 και
2002, ο αριθμός των εκτελεσθέντων μειώθηκε σχεδόν κατά το ήμισυ, από 285 σε
150».

H διαμάχη

Στα τέλη της δεκαετίας του 1990, η θανατική ποινή εθεωρείτο κάτι φυσιολογικό
στις ΗΠΑ. Για τους Αμερικανούς, δεν ετίθετο πρόβλημα. Όμως, σήμερα πια, είναι
ένα θέμα μεγάλης διαμάχης και όχι μόνο μέσα από τα άρθρα της εφημερίδας «Νιου
Γιορκ Τάιμς». H θανατική ποινή αμφισβητείται ακόμη και στο Τέξας. Τον
τελευταίο καιρό υπήρξαν τρεις σημαντικές εξελίξεις. Τον περασμένο Αύγουστο, η
πολιτεία του Μιζούρι κήρυξε αντισυνταγματική τη θανατική καταδίκη ανηλίκων.
Τον Ιανουάριο, ο Ρεπουμπλικανός κυβερνήτης του Ιλινόι Τζορτζ Ράιαν μετέτρεψε
τις ποινές όλων των θανατοποινιτών της πολιτείας του. Και στο Μέριλαντ, ο
κυβερνήτης επέβαλε μορατόριουμ σε όλες τις εκτελέσεις. Τον Οκτώβριο του 2002,
οι θανατοποινίτες μαύροι ήταν σχεδόν όσοι και οι λευκοί (1.603 έναντι 1.665),
μολονότι οι μαύροι αποτελούν μόλις το 10% του πληθυσμού των ΗΠΑ.

ΕΚΤΕΛΕΣΤΗΚΕ

«Με περιμένει μια μεγάλη ανταμοιβή στον Παράδεισο»

«Μια μεγάλη ανταμοιβή στον Παράδεισο» περίμενε χθες ο θανατοποινίτης
Πολ Χιλ, λίγο πριν αρχίσει να μετράει αντίστροφα τις ώρες μέχρι την εκτέλεσή
του. Δεν είχε μετανιώσει ούτε στιγμή για τον φόνο ενός γιατρού που στην
κλινική του έκανε αμβλώσεις. Ο πρώην πάστορας Πολ Χιλ, 49 ετών, εκτελέστηκε
χθες αργά με θανατηφόρο ένεση για τον φόνο του γιατρού Τζον Μπρίτον και ενός
συνεργάτη του, το 1994. Ο θανατοποινίτης δεν άσκησε έφεση στην καταδικαστική
απόφαση του δικαστηρίου και είχε γίνει ο ήρωας αμερικανικών οργανώσεων οι
οποίες αντιτίθενται στις αμβλώσεις. Ο Πολ Χιλ εκτελέστηκε στη Φλόριντα, όπου ο
κυβερνήτης της Τζεμπ Μπους, αδελφός του Αμερικανού προέδρου, έχει λάβει πολλές
απειλητικές επιστολές. «Οι απειλητικές επιστολές δεν θα με εμποδίσουν να
εφαρμόσω τον νόμο», δήλωνε χθες ο Τζεμπ Μπους.