Aρχαία πόλη πειρατών αποκαλύπτεται στα Aντικύθηρα

Στην ειδυλλιακή παραλία των Αντικυθήρων, από το βράχο στα αριστερά ξεκινούσε πριν από 2.500 χρόνια μια αρχαία πόλη – «φωλιά» πειρατών (φωτογραφία του αρχαιολόγου Άρη Τσαραβόπουλου)

Απάτητη από αρχαιολόγους, εδώ και 115 χρόνια, η αρχαία πόλη Αίγιλα στο Κάστρο
των Αντικυθήρων αποκαλύπτεται τώρα. Ήταν μια πόλη πειρατών, γεμάτη όπλα, που
έζησε μόνο τρεις αιώνες…

Σήμερα τα Αντικύθηρα, το Τσιριγώτο ή Λιοί, έχουν μόνο τριάντα μόνιμους
κατοίκους. Χαμένα στη μέση του Κρητικού Πελάγους, βρίσκονται πιο κοντά στην
Κρήτη. Τέσσερις ώρες ταξίδι μακριά από τα Κύθηρα, παλεύουν να κρατηθούν στη
ζωή.

Δεν ήταν πάντα έτσι τα πράγματα. Το αποδεικνύει ένα μεγάλο διπλό και υψηλό
τείχος ηλικίας 2.401 χρόνων που σώζεται σ’ όλο του το μήκος. Όπως απέδειξαν οι
έρευνες, το τείχος σώζεται σε καλή κατάσταση και ύψος 1,50-2 μ., ενώ σε κάποια
σημεία διατηρείται και το ύψος των 5 μέτρων. Αυτό ήταν το πιο εντυπωσιακό
εύρημα των ερευνών και ανασκαφών που πραγματοποιούνται εδώ και τρία χρόνια από
τον αρχαιολόγο της B’ Εφορείας Προϊστορικών και Κλασικών Αρχαιοτήτων Άρη
Τσαραβόπουλο σε συνεργασία με πλήθος εθελοντών και φοιτητών για την ανάδειξη
των αρχαιοτήτων των Αντικυθήρων.

H αρχαία πόλη, έκτασης 300 στρεμμάτων, ήταν φωλιασμένη στις απότομες πλαγιές
ενός λόφου ψηλά από τη θάλασσα, με την οποία επικοινωνούσε κυρίως από μια
μεγάλη πύλη στα ΝΔ που εντοπίσθηκε και ανασκάπτεται τώρα. Είχε κτίρια,
ρυμοτομία. Μάλιστα ένα σημείο μοιάζει ότι ήταν δημόσιος δρόμος και ιερό. Γύρω
στα τείχη βρέθηκαν πολλές λατρευτικές κόγχες, αλλά και μεγάλος αριθμός όπλων.
Μεταλλικές αιχμές από δόρατα και βέλη, μολύβδινα και σιδερένια βλήματα από
σφενδόνες, μεγάλες λίθινες μπάλες από καταπέλτη.

Όλα αυτά μαρτυρούν ότι οι κάτοικοι της Αίγιλας βρίσκονταν σε διαρκή πολεμική
εγρήγορση και υφίσταντο πολιορκίες. Πλήθος νομισμάτων από μια άλλη
πειρατούπολη, τα Φαλασάρνα της Δυτικής Κρήτης, δείχνουν ότι οι κάτοικοι είχαν
στενότερη επαφή με την Κρήτη, παρά με τα γειτονικά Κύθηρα και την Πελοπόννησο.

Ρόλο λιμανιού της πόλης έπαιζε η παραλία του Ξηροποτάμου. Σ’ αυτή την παραλία
ανακαλύφθηκε ένας νεώσηκος λαξευμένος στον βράχο, «που φαίνεται ότι παρείχε
ασφάλεια στα συνεχώς ετοιμοπόλεμα πειρατικά πλοία», ενώ στην άκρη ενός μικρού
φαραγγιού καθορίσθηκε το ιερό που έδωσε παλαιότερα στο Εθνικό Αρχαιολογικό
Μουσείο ένα άγαλμα του Απόλλωνα Κιθαρωδού.

Σημαντικό εύρημα ήταν και λείψανα οψιανού, που δηλώνουν την ύπαρξη ζωής σε
προϊστορικούς χρόνους, ενώ ήδη ανακαλύφθηκε και το νεκροταφείο της πόλης με
λαξευτούς τάφους στον βράχο.

H πρώτη επίσημη παρουσίαση της αρχαίας πόλης έγινε στις 16 Αυγούστου στο
Κάστρο των Αντικυθήρων, με την τέλεση αγιασμού.