Φασολάδα… Kαναδά

Από το χωράφι του… Καναδού αγρότη φτάνουν στο πιάτο μας οι «παραδοσιακές
ελληνικές» φακές. Τα φασόλια για το εθνικό μας φαγητό, τη φασολάδα, μπορεί να
έχουν παραχθεί στη Φλώρινα ή την Πιερία, είναι όμως εξίσου πιθανό να
προέρχονται από τον Καναδά, τις ΗΠΑ ή ακόμη και την Κίνα.

Προϊόντα που έχουν ταυτιστεί στη συνείδηση του καταναλωτή ως παραδοσιακά
ελληνικά είναι – ολοένα και σε μεγαλύτερο ποσοστό – εισαγόμενα. Την ώρα που η
ελληνική παραγωγή βασικών γεωργικών προϊόντων εμφανίζει συνεχή μείωση τα
τελευταία χρόνια, οι ανάγκες των καταναλωτών υπαγορεύουν την εισαγωγή
ποσοτήτων αυτών των προϊόντων από άλλες χώρες. Είναι χαρακτηριστικό ότι τα
τελευταία τρία χρόνια η παραγωγή οσπρίων εμφανίζεται σταθερά μειωμένη. Κι όμως
αυτά τα προϊόντα στηρίζουν τη διατροφή των Ελλήνων και βρίσκονται στο μέσο της
πυραμίδας της μεσογειακής διατροφής. «Το 80%-90% των οσπρίων, όπως φακές και
φάβα, που πωλούνται από πλανόδιους πωλητές στις λαϊκές αγορές είναι
εισαγωγής», λέει ο κ. Γιώργος Λεμοντζής, πρόεδρος της Πανελλήνιας Ομοσπονδίας
Επαγγελματιών Πωλητών Λαϊκών Αγορών.

Κοστίζουν περισσότερο

Σύμφωνα με τα στοιχεία της Εθνικής Στατιστικής Υπηρεσίας, η ελληνική παραγωγή
φασολιών το 2002 ήταν 22.000 τόνοι, έναντι 23.000 το 2001 και 24.000 τόνων το
2000: η μείωση της παραγωγής ξεπέρασε το 8%. Ακόμη μεγαλύτερη είναι η μείωση
που καταγράφηκε από την ΕΣΥΕ το ίδιο διάστημα στην παραγωγή φακής: έφτασε το
13%. «Είναι γεγονός ότι τα τελευταία χρόνια σημειώνεται φθίνουσα πορεία στην
καλλιέργεια ψυχανθών οσπρίων», λέει ο πρόεδρος του Τμήματος Φυτικής Παραγωγής
του Γεωπονικού Πανεπιστημίου καθηγητής Παν. Καλτσίκας και εξηγεί πως «ένας από
τους βασικότερους λόγους που τα όσπρια αποτελούν την τελευταία επιλογή των
Ελλήνων καλλιεργητών είναι ότι δεν έχει μηχανοποιηθεί η συγκομιδή τους». Έτσι,
«στην Ελλάδα η συγκομιδή των οσπρίων γίνεται κατά κύριο λόγο με το χέρι και
όχι με μηχανές, γεγονός που αυξάνει τόσο το κόστος της παραγωγής, όσο και τον
κόπο των παραγωγών».

Στροφή των καλλιεργητών

Παράλληλα όμως, όπως επισημαίνει ο πρόεδρος της ΠΑΣΕΓΕΣ κ.Τζ. Καραμίχας, «οι
Έλληνες καλλιεργητές εγκατέλειψαν τις παραδοσιακές καλλιέργειες και στράφηκαν
στην παραγωγή άλλων προϊόντων που τους εξασφαλίζουν μεγαλύτερο εισόδημα – όπως
το βαμβάκι, ο καπνός, το σιτάρι, που επιπλέον επιδοτούνται». Το υπουργείο
Γεωργίας καταγράφει επιπλέον ως λόγο για τον περιορισμό της καλλιέργειας των
οσπρίων τη στροφή των καταναλωτών στο κρέας και τα υπόλοιπα ζωικά προϊόντα.

Όμως, μεγάλες εισαγωγές γίνονται και σε προϊόντα που η εγχώρια παραγωγή θα
μπορούσε να καλύψει χωρίς πρόβλημα τις ανάγκες. Όμως, η έλλειψη
προγραμματισμού στις καλλιέργειες δημιουργεί εποχικές ανάγκες στην αγορά που
καλύπτονται με εισαγωγές. Έτσι, πέρυσι εισήχθησαν 60.000 τόνοι πατάτας –
κυρίως από την Αίγυπτο – ενώ αντίστοιχα η ελληνική παραγωγή ήταν 882.000 τόνοι
(μικρότερη κατά 5,9% σε σχέση με το 2001). Όπως λέει ο κ. Καλτσίκας, «η
ελληνική αγορά παρουσιάζει έλλειψη στις πατάτες κυρίως την άνοιξη, αφού εκείνη
την εποχή δεν έχουμε εγχώρια συγκομιδή. H λύση για να έχουμε ελληνική πατάτα
όλο τον χρόνο θα ήταν να φέρναμε ποικιλίες που αντέχουν σε χαμηλές
θερμοκρασίες. Έτσι, οι παραγωγοί θα είχαν τη δυνατότητα να παράξουν νωρίτερα
και να καλύπτουν και την άνοιξη τις ανάγκες της αγοράς».

«Ζητούν φρούτα και λαχανικά ακόμα και εκτός εποχής»

Πολλά προϊόντα, όπως η πατάτα, αλλά και τα κρεμμύδια, είναι ευπαθή.
«Πρέπει να διατεθούν αμέσως στο εμπόριο, γιατί σαπίζουν γρήγορα. Θα έπρεπε να
υπάρχουν οργανωμένα συσκευαστήρια και κατάλληλοι αποθηκευτικοί χώροι για να
μπορούν να συντηρηθούν περισσότερο. Δυστυχώς όμως, οι παραγωγοί δεν είναι
οργανωμένοι» επισημαίνει η προϊσταμένη του Τμήματος Κηπευτικών του υπουργείου
Γεωργίας κ. Ελένη Χρόνη. Προσθέτει, μάλιστα, πως η έλλειψη προγραμματισμού και
οργάνωσης μεταξύ των παραγωγών έχει συχνά ως αποτέλεσμα πολλοί καλλιεργητες να
στρέφονται στην καλλιέργεια ενός προϊόντος, χωρίς να υπολογίζουν τις συνθήκες
και τις ανάγκες της αγοράς. Έτσι, ορισμένες χρονιές εμφανίζεται υπερεπάρκεια
σε ορισμένα προϊόντα και έλλειψη σε άλλα. Όμως και οι καταναλωτικές συνήθειες
που αλλάζουν υπαγορεύουν πια την εισαγωγή προϊόντων, ενώ παλαιότερα δεν υπήρχε
ανάλογο ενδιαφέρον: «Δεν κυνηγάμε τα εισαγόμενα προϊόντα, αλλά το ράφι πρέπει
να είναι γεμάτο» λέει ο γενικός γραμματέας του ΣΕΣΜΕ (Σύνδεσμος Επιχειρήσεων
Σούπερ Μάρκετ) κ. N. Βερόπουλος και προσθέτει: «Όταν υπάρχει έλλειψη στην
αγορά και οι τιμές εκτινάσσονται στα ύψη, τότε στρεφόμαστε στις εισαγωγές».
Όπως επισημαίνει όμως ο πρόεδρος της ΠΑΣΕΓΕΣ κ. Καραμίχας, «οι Έλληνες τα
τελευταία χρόνια ζητούν φρούτα και λαχανικά όπως ντομάτες και αγγουράκια ακόμη
και όταν είναι εκτός εποχής. Τη ζήτηση αυτή καλύπτουν οι εισαγωγές».