[ ΠΡΟΒΟΛΕΙΣ ]

Οι πρόσφατες τραγικές εξελίξεις στο Ιράκ έχουν αποκαλυπτικές
διαστάσεις. Και προσφέρουν διδάγματα. Αποκαλύπτουν το πόσο εσφαλμένες (και
επικίνδυνες) υπήρξαν οι υποθέσεις των νεοσυντηρητικών της Ουάσιγκτον που
νόμισαν ότι με τη στρατιωτική δύναμη και μόνο θα μπορούσαν να λύσουν το
πρόβλημα και πόσο δίκιο είχαν τελικά οι Ευρωπαίοι εκείνοι (ανάμεσά τους και η
Ελλάδα) που υπογράμμιζαν με έμφαση ότι «το σημαντικότερο δεν είναι να κερδηθεί
ένας πόλεμος αλλά να κερδηθεί η ειρήνη», κάτι που απαιτεί περισσότερο ευέλικτα
και ευρηματικά μέσα από την απλή στρατιωτική δύναμη. Υπογραμμίζουν ότι
σταθερότητα και δημοκρατία «δεν εξάγονται» σε προβληματικές περιοχές όπως στο
Ιράκ με τη βία (εάν πράγματι εξάγονται…). Σταθερότητα και δημοκρατία
εξάγονται μόνο με δημοκρατικά μέσα και συναινέσεις (π.χ. Ευρωπαϊκή Ένωση και
διαδικασία διεύρυνσης). Υπογραμμίζουν ότι η έννοια της «νομιμοποίησης»
(legitimacy) συνιστά κομβική προϋπόθεση για την οργάνωση, λειτουργία και
επίτευξη των στόχων της διεθνούς κοινότητας. Υπογραμμίζουν ότι το «πρόβλημα
της διεθνούς τρομοκρατίας» δεν μπορεί να αντιμετωπισθεί με στρατιωτικά μέσα (ή
τουλάχιστον μόνο με στρατιωτικά μέσα). Απαιτούνται άλλα «μέσα» (πολιτικά,
οικονομικά, διπλωματικά κ.λπ.) που θα αντιμετωπίσουν τις γενεσιουργές αιτίες
και όχι τα συμπτώματα του προβλήματος. H στρατηγική επομένως της Ουάσιγκτον να
θεωρήσει τη διεθνή τρομοκρατία απλά και μόνο ως «στρατιωτικό πρόβλημα»
αποδεικνύεται πέρα για πέρα εσφαλμένη. Αποδεικνύεται επίσης «πολιτική
μπούμερανγκ» αφού αντί να συμβάλει στην καταπολέμηση του φαινομένου της
τρομοκρατίας, έχει οδηγήσει σε έξαρσή της και αντί να κάνει τον κόσμο και τις
ΗΠΑ περισσότερο ασφαλείς, τις έχει καταστήσει περισσότερο ανασφαλείς, ασταθείς
και τρωτές. Αποδεικνύεται τέλος ότι στη σημερινή πραγματικότητα μοναδική πηγή
διεθνούς νομιμότητας παραμένει ο Οργανισμός Ηνωμένων Εθνών (ΟΗΕ) και το
Συμβούλιο Ασφαλείας (Σ.A.). Δεν υπάρχει καμιά αμφιβολία ότι ο ΟΗΕ και το Σ.A.
ως θεσμικό δημιούργημα της άμεσης μεταπολεμικής εποχής χρειάζονται
μεταρρυθμίσεις, μεταρρυθμίσεις που θα στοχεύουν στο να καταστεί ο Οργανισμός
πιο αντιπροσωπευτικός και αποτελεσματικός, ως ο αναντικατάστατος Οργανισμός
της διεθνούς κοινότητας.

Ο Π. K. Ιωακειμίδης είναι καθηγητής του Πανεπιστημίου Αθηνών και
πρόεδρος του Ελληνικού Κέντρου Ευρωπαϊκών Μελετών-EKEM.