Nόμιμοι, αλλά μονίμως ύποπτοι…

Είχαν μαζί τους την άδεια παραμονής και εργασίας. Ήταν καθ’ όλα νόμιμοι.
Ζουν χρόνια στην Ελλάδα και είχαν ανοίξει δικές τους επιχειρήσεις. Για τους
αστυνομικούς που τους σταμάτησαν για έλεγχο στον δρόμο όμως αρκούσε και μόνο
ότι ήταν… αλλοδαποί για να τους οδηγήσουν στο Τμήμα.

Λίγοι τυχεροί αλλοδαποί ξεμπερδεύουν γρήγορα μέσα στο εύλογο μισάωρο της
εξακρίβωσης. Οι περισσότεροι μένουν στο κρατητήριο για… ώρες και χάνουν το
μεροκάματό τους, ενώ δεν λείπουν και οι περιπτώσεις που κακοποιούνται από
αστυνομικούς.

Εκπρόσωποι κοινοτήτων μεταναστών τονίζουν ότι οι αστυνομικοί έλεγχοι που
υφίστανται οι μετανάστες αποτελούν πρακτική που τους έχει προκαλέσει φόβο.
«Πολλοί αλλάζουν δρόμο για να μην υποστούν τον εξευτελισμό και την ταλαιπωρία»
λένε, ενώ μετανάστες που έχουν βιώσει τη δυσάρεστη εμπειρία των ελέγχων
τονίζουν ότι πολλές φορές οι αστυνομικοί δεν γνωρίζουν τι να ελέγξουν και
συχνά βλέπουν στο πρόσωπο του αλλοδαπού «τον εγκληματία». Την ίδια στιγμή
επιστημονικές έρευνες δείχνουν ότι οι αστυνομικοί έλεγχοι των μεταναστών είναι
έως 25 φορές συχνότεροι από τους ελέγχους για τους Έλληνες, πράγμα που
διαμορφώνει ρατσιστικά στερεότυπα.

Ταλαιπωρία επί ώρες. «Το φαινόμενο των ελέγχων σε μετανάστες είναι
καθημερινό. Είναι παράλογο να οδηγείται κάποιος στο Τμήμα όταν η Αστυνομία τον
ελέγχει κι αυτός έχει μαζί του όλα τα χαρτιά», λέει στα «NEA» ο πρόεδρος της
πακιστανικής κοινότητας Ελλάδας «H Ενότητα» κ. Γουλάν Σαρβάρ. «Το πρόβλημα
είναι σοβαρό. Κάθε μέρα συμπατριώτες μας ταλαιπωρούνται σε Αστυνομικά Τμήματα
για ώρες χωρίς να έχουν κάνει τίποτα – πολλές φορές μάλιστα χωρίς νερό και
τροφή», συμπληρώνει. Πριν από 5 μήνες, όπως λέει, η Αστυνομία προσήγαγε δύο
γνωστούς του. «Ένα περιπολικό σταμάτησε στη γωνία Σοφοκλέους και Μενάνδρου
όπου βρίσκονται τα γραφεία της κοινότητας και τους έκανε έλεγχο. Είχαν μαζί
τους όλα τα χαρτιά. Τους είπαν ότι πρέπει να πάνε για εξακρίβωση στοιχείων στο
Τμήμα και έμειναν εκεί περίπου 6 ώρες».

Ο εύλογος χρόνος. H προσαγωγή στο Τμήμα για τον έλεγχο των στοιχείων
δεν είναι παράνομη, εξηγεί ο δικηγόρος, γενικός γραμματέας του Δικηγορικού
Συλλόγου Αθήνας κ. Δημήτρης Βερβεσός. «Ακόμα κι αν ο μετανάστης έχει μαζί του
όλα τα χαρτιά, η Αστυνομία έχει δικαίωμα να τον οδηγήσει στο Τμήμα για να
διαπιστώσει αν εκκρεμεί κάποια ποινική δίωξη εις βάρος του. Ωστόσο, αυτό που
συνήθως γίνεται είναι να κρατούνται περισσότερο χρόνο από το κανονικό οι
ελεγχόμενοι. Ο εύλογος χρόνος για μία εξακρίβωση είναι περίπου μισή ώρα. Αν
τους κρατάνε παραπάνω, τότε μιλάμε για παράνομη κατακράτηση και περιορισμό της
ελευθερίας».

Συνέπειες – βεντέτα. Οι έντονοι και αυξημένοι αστυνομικοί έλεγχοι της
Αστυνομίας σε αλλοδαπούς σε σχέση με τους Έλληνες αποδεικνύονται και από
έρευνα. Στην έρευνα του καθηγητή Εγκληματολογίας κ. Βασίλη Καρύδη για τη
θυματοποίηση αναφέρεται ότι «… ο αστυνομικός έλεγχος των μεταναστών ήταν από
14 έως 25 φορές συχνότερος απ’ αυτόν για τους Έλληνες». Όπως τονίζεται, το
γεγονός αυτό «έχει ενδεχομένως ως αποτέλεσμα τη διαμόρφωση και εμπέδωση,
κυρίως στα χαμηλά και τα μεσαία στελέχη της Αστυνομίας, ρατσιστικών
αντιλήψεων. Συνέπειες αυτών είναι:

α) H εξοικείωση των αστυνομικών οργάνων με πρακτικές παραβίασης των ατομικών
δικαιωμάτων ορισμένων κοινωνικών ομάδων.

β) H διαμόρφωση ενός αρνητικού στερεοτύπου για τον Έλληνα αστυνομικό και
γενικότερα για την ελληνική πολιτεία, από την πλευρά της μεταναστευτικής
κοινότητας και η συγκρότηση μιας «κουλτούρας» δυσπιστίας και καχυποψίας ή
ακόμη και αντιπαράθεσης ή βεντέτας.

ΛΑΕΡΤΗΣ ΒΑΣΙΛΕΙΟΥ, ΗΘΟΠΟΙΟΣ, ΟΜΟΓΕΝΗΣ ΑΠΟ THN ΑΛΒΑΝΙΑ

«Τους είπα πως είμαι ηθοποιός και μ’ έδειραν»

Λαέρτης Βασιλείου: «H αγάπη ήρθε από μακριά» – αλλά μερικοί αστυνομικοί δεν έβλεπαν το σίριαλ…

«Ήταν Σάββατο βράδυ και περίμενα το Μετρό στο Σύνταγμα για να πάω στο θέατρο,
στην παράσταση που έπαιζα. Με πλησίασαν δύο αστυνομικοί και μου ζήτησαν τα
χαρτιά μου. Τους έδειξα το δελτίο ταυτότητας ομογενούς. Μου λέει ο ένας απ’
αυτούς “τι είναι αυτό; Εγώ ξέρω την πράσινη κάρτα ή διαβατήριο με βίζα.
Συγγνώμη αλλά θα πρέπει να πάμε να σε δει ο προϊστάμενος”. Εγώ τους είπα ότι
πηγαίνω στο θέατρο και θα χάσω την παράσταση, αλλά δεν με άκουγαν. Με ανέβασαν
πάνω και μου έκαναν σωματικό έλεγχο. Παρακάλεσα να κάνω ένα τηλέφωνο απ’ το
κινητό μου στο θέατρο. Έδειξα μάλιστα στον προϊστάμενο (αξιωματικό υπηρεσίας)
την ταυτότητά μου του Σωματείου Ελλήνων Ηθοποιών. “Είμαι ηθοποιός”, του έλεγα
και τότε μου είπε: “Αλβανός και ηθοποιός δεν γίνεται”. Άρχισε να με χτυπάει.
Του ζήτησα να σταματήσει γιατί είχα χειρουργηθεί πρόσφατα. Και τότε συνέχισε
λέγοντάς μου “αφού σας έδερνε ο Αλία θα σας δείρουμε κι εμείς”». Δεν ήταν η
πρώτη φορά που σταματούσαν για έλεγχο τον 29χρονο ηθοποιό, ο οποίος πέρυσι
πρωταγωνιστούσε στο σίριαλ «H αγάπη ήρθε από μακριά». «Για εξακρίβωση έχω πάει
άπειρες φορές στο τμήμα. Τους έδειχνα τα χαρτιά τίποτα… Οι συμπεριφορές
ποικίλουν δεν είναι πάντα αρνητικές. Θα μπορούσαν όμως οι αστυνομικοί να είχαν
μία υποτυπώδη ευγένεια και γνώσεις για να ελέγχουν. Να μη βλέπουν σε κάθε
νεαρό άνδρα Αλβανό έναν εγκληματία. Ίσως συμβαίνει αυτό γιατί οι Αλβανοί
θυμίζουν τους Έλληνες μετά τον εμφύλιο, εικόνες που έχουν ξεπεράσει».

AXMET MOABIA, ΔΗΜΟΣΙΟΓΡΑΦΟΣ-ΓΡΑΦΙΣΤΑΣ

«Δύο ώρες για εξακρίβωση και ένα χαμένο ραντεβού…»

Αχμέτ Μοάβια – Ελληνοσουδανός. «Θίγεται η αξιοπρέπειά μου έπειτα από 27 χρόνια στην Ελλάδα»

«Περίμενα το βράδυ την κόρη μου στη γωνία που βρίσκεται το σπίτι της στον Άγιο
Δημήτριο. Βγαίνουν δύο άτομα από I.X. Μου λένε “Αστυνομία” και ότι έπρεπε να
τους ακολουθήσω γιατί στεκόμουν με τέτοιο τρόπο που φαινόμουν ύποπτος. Τους
έδειξα τα χαρτιά μου και τους εξήγησα ότι περίμενα την κόρη μου. Άλλωστε
μιλούσα πολύ καλά ελληνικά, αφού είμαι 27 χρόνια στην Ελλάδα. Πιστεύω ότι
ήμουν πειστικός. Αποδείχθηκε ότι δεν ξέρανε τι είδους χαρτιά είχα και επέμεναν
να πάω στο τμήμα. Έμεινα εκεί περίπου 2 ώρες μέχρι να γίνει εξακρίβωση και με
άφησαν. Είχα χάσει ένα πολύ σημαντικό ραντεβού και μετά μάλιστα αναγκάστηκα να
πάρω ταξί. Ήταν 11 το βράδυ και δεν ήξερα να γυρίσω».

Ο 47χρονος σήμερα μετανάστης από το Σουδάν λέει ότι μπορεί να μη φοβήθηκε
εκείνη τη βραδιά, ένιωσε όμως άσχημα. «Έπειτα από 27 χρόνια σεβασμού προς το
ελληνικό κράτος θίγεται η αξιοπρέπειά σου. Πολλές φορές η συμπεριφορά των
αστυνομικών εξαρτάται και από την εμφάνιση των αλλοδαπών. Μπορεί με τους
ελέγχους να θέλουν να δώσουν ένα αίσθημα ασφάλειας.

Ωστόσο, έχουν αυξήσει το αίσθημα ανασφάλειας των μεταναστών. Στο κέντρο ο
στόχος είναι οι μετανάστες. Πολλοί λένε “δεν θα περάσω απ’ αυτόν τον δρόμο –
παρόλο που είναι νόμιμοι – γιατί έχει Αστυνομία και θα ταλαιπωρηθώ”. Και το
κακό είναι πως τέτοιοι έλεγχοι μπορεί να συμβούν και 2 και 3 φορές…».