TPITH AΠOΨH Tι κάνει ο ψηφοφόρος;

Θερινές εκ-πτώσεις/Θα δεις ήρωες μετά/που τώρα είναι κότες

Γ. Σκαμπαρδώνη, Ουζερί Τσιτσάνης

Παρά τις (υπαρκτές και μη, μόνιμες ή περιστασιακές) έξωθεν επεμβάσεις, εμμένω
στην άποψη ότι ο λαός επιλέγει μόνος του τη μοίρα του, τον τρόπο που θα ζήσει,
τους ανθρώπους που θα (τον) κυβερνήσουν.

Όποια επιρροή κι αν ασκούν τα MME (η οποία αναμφισβήτητα είναι μεγάλη), όσα
πελατειακά δίκτυα κι αν έχει αναπτύξει ένα κόμμα ή ένας πολιτευτής (τα οποία
αναμφισβήτητα εξαγοράζουν συνειδήσεις και ψήφους), όποια λάσπη, προπαγάνδα,
ροζ ιστορία κι αν κυκλοφορήσουν στον προεκλογικό αγώνα, τελικά ο πολίτης
(ιδίως ο Έλληνας), θα ψηφίσει αυτό που κάνει κέφι κι όχι αυτό που επιχείρησαν
να του επιβάλουν.

Άρα, το μέγα ερώτημα είναι «τι κάνει κέφι» (και βέβαια «γιατί το κάνει κέφι»)
ο ψηφοφόρος/εκλογέας.

H κυβέρνηση πιστεύει ότι ο Έλληνας νοικοκύρης θέλει ασφάλεια και σταθερότητα
(χωρίς όμως ιδιαίτερο κλονισμό του προσωπικού του status). Με άλλα λόγια, να
μην τον ενοχλούμε να κάνει αυτό που θέλει, όταν το θέλει.

Με βάση αυτή την αρχή, η εξουσία ψηφίζει συνεχώς εκσυγχρονισμό κι εφαρμόζει
αναχρονισμό (ή… τίποτα), διατάσσει συνεχώς έρευνα σε βάθος και τελικά την
πληρώνει ο τελευταίος τροχός της αμάξης, πουλάει εργοσιοθεραπεία (ακόμα και
τον Δεκαπενταύγουστο «κάνουν ότι δουλεύουν οι επί 11μηνο αραγμένοι»
παράγοντες) και τελικά συμψηφίζει τις αδράνειες του συστήματος
(χαρακτηρίζοντάς τες «μεμονωμένα φαινόμενα»). Υιοθετώντας το δίπτυχο «εικονική
πολιτική πραγματικότητα – πραγματική εικονοποίηση των πολιτικών», το ΠΑΣΟΚ,
(και ιδίως οι γιάπις-πολιτικοί του), ποζάρουν σαν τον γνωστό (επί των
αθλητικών παρασκηνίων) Μητσάρα όπου βρούνε φακό (αν και τις περισσότερες φορές
τον καλούν οι ίδιοι) για να αποδείξουν ότι υπάρχουν, κάνουν κωλοτούμπες,
τζόκινγκ, χορεύουν, τραγουδάνε για να φανούν λαϊκοί, αυτο-ανανεώνονται
αλλάζοντας αδιάκριτα εσωτερικά στρατόπεδα. Σε μια πολύχρωμη κοινωνία αυτή η
άχρωμη κυβέρνηση προσπαθεί να πείσει ότι όλα είναι έγχρωμα και αισιόδοξα.

H αντιπολίτευση πιστεύει ότι ο Έλληνας είναι κατά βάθος τόσο συντηρητικός,
ευμετάβλητος, αχάριστος και παραδόπιστος, ώστε η κυβερνητική εναλλαγή θα έρθει
από μόνη της, σχεδόν νομοτελειακά. Με άλλα λόγια, αν συνεχώς υπενθυμίζουμε
στον ψηφοφόρο ότι οι κρατούντες δεν διαχειρίζονται μ’ ευλαβικότητα το δημόσιο
χρήμα, ότι οι περισσότεροι λειτουργούν υπερ-θεσμικά (ή εξω-θεσμικά), αυτό –
από μόνο του – θα οδηγήσει σε αρνητική ψήφο.

Αυτή η αντίληψη στερείται ιστορικής και πολιτικής αξίας. Κι αυτό, γιατί αφενός
«το σύνδρομο του μαυραγορίτη και σαλταδόρου» δεν έχει εξαλειφθεί (πολλώ μάλλον
αφού οι εκπρόσωποί του στο παρελθόν έχουν τιμηθεί ως εθνικοί συνεργάτες και το
Χρηματιστήριο αναβίωσε το εν λόγω σπορ με πλήρη κάλυψη) κι αφετέρου η
διείσδυση του ΠΑΣΟΚ στον (ακρο)δεξιό και (νεο)φιλελεύθερο χώρο (ιδίως του
«κατεστημένου») είναι μεγαλύτερη του αναμενόμενου. Επιχειρηματίες,
διανοούμενοι, πολιτευόμενοι που τους έχει απορρίψει η Δεξιά, βρίσκουν θαλπωρή,
τιμή και αναδρομική παραγραφή των ανομημάτων τους στην αγκάλη του ΠΑΣΟΚ.
Άλλωστε, η ίδια η καινούργια θεωρία «περί λαμπερών ονομάτων», που διατύπωσε ο
Μιχ. Χρυσοχοΐδης, τι άλλο μπορεί να σημαίνει εκτός από την προβολή
«πετυχημένων (συνήθως με άνομα μέσα) στη ζωή» εκπροσώπων της άρχουσας τάξης;

H N.Δ. οραματίζεται μια κεντροδεξιά κυβέρνηση, ενώ το ΠΑΣΟΚ ετοιμάζει μια
«σούπα εθνικής ενότητας», στην οποία χωράνε όλοι (όχι στο όνομα της
συνεργασίας αλλά της συγ-κάλυψης).

Έχει ήδη αρχίσει μια «σύγκρουση κομματικών πολιτισμών», στην οποία κυρίαρχο
στοιχείο δεν είναι οι ιδέες και οι θέσεις αλλά οι μεταγραφές. «Πόσο πάει;» (κι
όχι «πού πάει;») η αντ-αλλαγή είναι το κρίσιμο ερώτημα.

Έτσι, ο Έλληνας ψηφοφόρος ξαναβρίσκει το κέφι του ανεβάζοντας την «τιμή» (κι
όχι τον πήχυ) και οι υποψήφιοι χάνουν το κέφι τους (μαζί με τον μπούσουλα),
αφού η μπίλια γυρίζει συνεχώς. Εκλογές-καζίνο (με 10 εκατομμύρια «παίκτες»);

O Γιάννης Πανούσης είναι καθηγητής της Εγκληματολογίας στο Τμήμα
Επικοινωνίας και MME στο Πανεπιστήμιο Αθηνών.