ΓIANNHΣ BAKAPEΛHΣ «H μουσική με θεράπευσε από την εσωστρέφεια»

«Μικρός ήμουνα πολύ εσωστρεφής αλλά η μουσική με θεράπευσε από αυτή την εσωστρέφεια», εξομολογείται ο Γιάννης Βακαρέλης

Γεννήθηκε στη Σαλονίκη. Το 1950. Με ρίζες ιταλικές από τη μεριά του πατέρα
του. Μεγάλωσε στην Αγία Τριάδα – στην περιοχή του Τρίτου Σώματος Στρατού -,
και μετά στο κέντρο, κοντά στην Έκθεση.

Το πιάνο ο Γιάννης Βακαρέλης το ξεκίνησε από τα πέντε του. Στα δέκα του
γίνεται δάσκαλός του ο Γιώργος Θυμής. Αυτό ήταν. «Είχε την ικανότητα να
εμπνέει το παιδί, να του προκαλεί ενθουσιασμό για τη μουσική», μου λέει.

Καθόμαστε στο σαλόνι ενός ξενοδοχείου στο Ναύπλιο. Φαίνεται πολύ νεώτερος.
Συγκρατημένος, έχει μια ευγένεια πηγαία που ακτινοβολεί και στο πρόσωπό του.

Έδωσε το πρώτο ρεσιτάλ του στη Θεσσαλονίκη, στα δεκαπέντε του. Το «μεγάλο
βάφτισμα» θα γίνει στην Αθήνα, το 1971: σολίστ με την Κρατική Ορχήστρα Αθηνών
υπό τον Ανδρέα Παρίδη, και οι κριτικές – επικεφαλής ο Γιώργος Λεωτσάκος και ο
Φοίβος Ανωγιαννάκης – είναι διθυραμβικές.

Τέσσερα χρόνια σπουδών στη Μουσική Ακαδημία της Βιέννης, άλλα τέσσερα με
υποτροφία του Βρετανικού Συμβουλίου πλάι στη Μαρία Κούρτσιο, μαθήτρια του
Άρτουρ Σνάμπελ, στο Λονδίνο – «πολύ δύσκολος άνθρωπος αλλά με βοήθησε πολύ, η
παρουσία της ήταν καταλυτική, μαζί της ξεκίνησα σχεδόν από το μηδέν» – και το
1979 το πρώτο βραβείο στον διεθνή Διαγωνισμό Βασίλισσα Σοφία στη Μαδρίτη τού
δίνει τη βασική ώθηση για μια καριέρα διεθνή. Θα εγκατασταθεί στο Λονδίνο,
όπου μένει για άλλα τέσσερα χρόνια, και στη συνέχεια στο Παρίσι όπου ζει πια
με τη γυναίκα του, την Πόλα.

Γιατί αποφασίσατε να εγκατασταθείτε έξω; Για να είστε πιο «κοντά» στα
ευρωπαϊκά μουσικά τεκταινόμενα;

«Αν είχα τη δυνατότητα επιλογής θα μου άρεσε να ζω στην Ισπανία. Είναι μια
χώρα κι ένας λαός που μου αρέσουν και που μου ταιριάζουν πάρα πολύ. Αλλά, όπως
και η Ελλάδα, η Ισπανία, παρά την πολιτιστική της άνθηση, είναι, λόγω και
γεωγραφικής θέσης, λίγο – πολύ “εκτός κυκλώματος”. Το Παρίσι, κακά τα ψέματα,
είναι ένα μεγάλο κέντρο».

Νιώθετε νοσταλγία;

«Ναι. Αλλά η νοσταλγία ανήκει σ’ αυτά που θα χαρακτήριζα “πολυτέλειες” και που
δεν τις πολυεπιτρέπω στον εαυτό μου. Να ‘ρθω στην Ελλάδα, να χαλαρώσω στο
ελληνικό τοπίο, με Έλληνες φίλους είναι βέβαια κάτι που μου λείπει. Αλλά και
το φοβάμαι λίγο. Γιατί ξέρω ότι η Ελλάδα είναι μεγάλη γητεύτρα. Κι αυτό το
“γήτεμα” μπορεί να είναι καταστροφικό. Θαυμάζω φίλους συναδέλφους που έχουν
ζήσει έξω και έχουν αποφασίσει να γυρίσουν στην Ελλάδα. Πιστεύω ότι πρέπει να
έχεις πολύ γερές αντιστάσεις για να ζήσεις στην Ελλάδα και να συνεχίσεις να
είσαι συνεπής με τον εαυτό σου και να μην αλλοτριωθείς. Γι’ αυτό λέω: καλύτερα
έξω, εκ του μακρόθεν και με μικρές “δόσεις” η Ελλάδα,. Όχι ότι έξω δεν
πρόκειται για μια μεγάλη ζούγκλα…».

Έκτός από την πλευρά του καλλιτέχνη, έχετε και την πλευρά του οργανωτή: το
εξαιρετικά επιτυχημένο Μουσικό Φεστιβάλ Ναυπλίου επί δώδεκα χρόνια, Φεστιβάλ
Πιάνου τώρα στη Θεσσαλονίκη, περάσατε από τη θέση του καλλιτεχνικού διευθυντή
του Θεσσαλονίκη – Πολιτιστική Πρωτεύουσα 1997… Το Φεστιβάλ Ναυπλίου ήταν
δική σας ιδέα;

«Περνώντας από το Ναύπλιο σαν τουρίστας και βλέποντας την ομορφιά της πόλης κι
έχοντας περάσει από παρόμοιες όμορφες πόλεις στην Ισπανία, στην Ιταλία, στη
Γαλλία, οι οποίες είχαν και καλά φεστιβάλ, σκέφτηκα ότι θα ήταν ένας χώρος
ιδανικός για να γίνει κάτι παρόμοιο. Με ιντριγκάριζε, εξάλλου, να μάθω πώς
είναι “από την άλλη πλευρά του λόφου”. Πώς στήνεται αυτό το σκηνικό της
προετοιμασίας, της υποδοχής των καλλιτεχνών, του “κατά τη διάρκεια”, του
“μετά”… Ως τότε ήξερα μόνο πώς είναι να φτάνεις σε ένα φεστιβάλ, και να
είναι όλα έτοιμα, κι εσύ να έρχεσαι σαν κομήτης, να εμφανίζεσαι, και να
φεύγεις.

Ήμασταν, λοιπόν, τότε μια ομάδα φίλων που κάποιοι ήξεραν τον δήμαρχο, κάναμε
μια συνάντηση μαζί του και ξεκινήσαμε το Φεστιβάλ σαν ένα τετραήμερο με
φίλους. Γιατί δεν υπήρχαν λεφτά. Και έχουμε φτάσει στο δωδέκατο. Με 65
εκατομμύρια δραχμές προϋπολογισμό που κινούμαστε, αναλογικά με όσα ακούω, ε,
μάλλον σε καλό δρόμο είμαστε….

Βέβαια, ας μην υπερβάλουμε… Δέκα μέρες μόνο διαρκεί το Φεστιβάλ. Και είναι
κάτι που δεν το οργανώνω μόνος μου αλλά μαζί με μια ομάδα».

«Όλοι επενέβαιναν, όλοι ήξεραν…»

Από τη Θεσσαλονίκη – Πολιτιστική Πρωτεύουσα παραιτηθήκατε πολύ σύντομα,
πριν αρχίσουν οι εκδηλώσεις. H εμπειρία ήταν τραυματική;

«Ναι… H μεγαλύτερη δυσκολία ήταν ότι είχα τα χέρια δεμένα. Όλοι επενέβαιναν,
όλοι ήξεραν, όλοι, όλοι… Από τη στιγμή που πήγα μού είπαν ότι τα 3/5, αν όχι
τα 4/5, του προϋπολογισμού θα πήγαιναν εκεί κι εκεί και δεν θα είχα κανένα
λόγο γι’ αυτά. Άντε, το καταπίνεις. Με ψιχία θα δουλεύαμε. Αλλά και για τα
ψιχία άλλοι είχαν τον λόγο. Ουσιαστικά αυτό ακύρωνε τον ρόλο μου ως
καλλιτεχνικού διευθυντή. Από τη στιγμή που υπήρχαν τόσοι άλλοι που θέλανε, για
τους δικούς τους λόγους, να επεμβαίνουν, τον διευθυντή τι τον χρειαζόταν; Σε
πέντε μήνες μού έγινε συνείδηση ότι ήταν μια γελοία θέση και ότι θα ήμουν μια
μαριονέτα στα χέρια άλλων. Και έφυγα».