Tο επόμενο βήμα του Γιώργου

Πριν από τρεις ημέρες ένας Κεφαλονίτης είπε στον υπουργό Εξωτερικών Γιώργο
Παπανδρέου που παραθέριζε στο όμορφο νησί του Αρσένη και του Τρίτση: «Άντε και
πρωθυπουργός, Γιώργο, και γρήγορα. Σωστά;».

Γιώργος Παπανδρέου. Ο υπουργός Εξωτερικών δεν δείχνει να επιταχύνει τον βηματισμό του – καθώς θεωρεί ότι δεν έχει έρθει η ώρα…

Ο υπουργός, που είχε στο πλάι του τη σύζυγό του Άντα και την κόρη του
Μαργαρίτα, χαμογέλασε, αλλά αμέσως έκοψε τον «βήχα» του ηλικιωμένου γλυκύτατου
Ληξουριώτη: «Γιατί, παππού, με ρωτάς; H χώρα έχει πρωθυπουργό».

Ο παππούς όμως επέμενε να… στριμώξει τον κ. Παπανδρέου: «Κι αν ο Σημίτης για
τους λόγους του αποχωρήσει από τον πρωθυπουργία, εσύ δεν θα είσαι ο
διάδοχος;».

H συζήτηση τράβαγε σε μάκρος και ο υπουργός ήθελε να φύγει για την Πάτρα, όπου
επιθυμούσε να παρακολουθήσει μια καλλιτεχνική παράσταση στο Αρχαίο Ωδείο της
πόλης.

«Γιατί επιμένετε, αφού δεν έχει τεθεί τέτοιο ζήτημα;».

Ο Κεφαλονίτης δεν έβγαζε άκρη, οπότε γύρισε στον κ. Παπανδρέου και του είπε:
«Ξεφεύγετε, αλλά πού θα μου πάτε…». Χαιρετήθηκαν, αλλά στον δαιμόνιο
Κεφαλονίτη η απορία έμεινε.

Οι προθέσεις. Ο υπουργός πάντως δεν έδινε για πρώτη φορά αυτή την
απάντηση. Όποτε συνεργάτης ή φίλος τού έθετε το ζήτημα ή τον έβαζε μπροστά σε
σχετικό δίλημμα, απαντούσε με τον ίδιο τρόπο. Κι όταν ρωτήθηκε για το ίδιο
θέμα στενός συνεργάτης του, σχολίασε: «Εγώ εκείνο που ξέρω είναι ότι ο Γιώργος
δεν θέτει κανένα ζήτημα διαδοχής. Αντιθέτως εμπλέκεται πολύ στον επερχόμενο
προεκλογικό αγώνα. Μου δίνει μάλιστα την εντύπωση ότι είναι πολύ
στρεσαρισμένος. Θέλει να ταξιδέψει σε όλη την επαρχία, να κάνει ομιλίες
παντού, να παρουσιάσει το πρόγραμμα του κόμματος. Δεν λέω, αν ποτέ τεθεί
ζήτημα διαδοχής υπό φυσιολογικές συνθήκες δεν μπορεί να αρνηθεί. Αλλά σήμερα
δεν τίθεται τέτοιο ζήτημα».

H πιθανότητα. Έτσι απλά είναι τα πράγματα; Τόσο… ξώφαλτσα συζητούν
στο περιβάλλον του 51χρονου πολιτικού την πιθανότητα να γίνει – σε δεδομένη
στιγμή – πρωθυπουργός; Και ο ίδιος; Ό,τι λέει για το θέμα μιας μελλοντικής
διαδοχής στο ΠΑΣΟΚ, το πιστεύει; Πώς βλέπουν οι άλλοι «μνηστήρες» την
πιθανότητα να γίνει μελλοντικά ο Γιώργος Παπανδρέου πρωθυπουργός; Και τι
ακριβώς εννοούσε ο υπουργός Πολιτισμού Ευάγγελος Βενιζέλος όταν σε ανάλογη
ερώτηση για τον συνάδελφό του – αν ο Γιώργος Παπανδρέου θα είναι ο διάδοχος
του Κώστα Σημίτη – σχολίασε πως τίποτα δεν είναι δεδομένο;

H αλήθεια είναι ότι από την πρώτη φορά που κατέβηκε υποψήφιος στην Αχαΐα,
εκείνο το φθινόπωρο του 1981, δεν ήθελε να αφήνει να αιωρούνται διάφορα
ζητήματα, παρά το ότι αρκετοί από το περιβάλλον του «έβλεπαν» πάντα με καλό
μάτι τη μελλοντική ανέλιξη του κ. Παπανδρέου και στον πρωθυπουργικό θώκο.

Πολυταξιδεμένος. Ο ίδιος – σημειώνει άλλος συνεργάτης του – αυτό τον
καιρό «μελετάει οτιδήποτε θα αφορούσε γενικώς τις εκλογές, τις νέες και
προωθημένες θέσεις που θα πρέπει να έχει το κόμμα, τις νέες μορφές οργάνωσης
που χρειάζονται, το πώς θα πλησιάσουν μια σειρά πολιτών αποκλεισμένων σήμερα
από την πολιτική».

Άλλωστε, «ο κ. Παπανδρέου, λόγω και του ότι είναι πολυταξιδεμένος,
αντιλαμβάνεται περισσότερο από πολλούς συναδέλφους του πόσο γρήγορα αλλάζει ο
κόσμος και πόσο χρειάζεται κανείς να προσέχει να μη μείνει πίσω η χώρα και η
κοινωνία, όχι μόνον σε θέματα εξωτερικής πολιτικής, αλλά και στα μεγάλα
ζητήματα της παιδείας και της υγείας».

Τέσσερα αγκάθια. Ωστόσο, υπάρχουν και προβλήματα. Δεν παύει να υπάρχει
ένα ζήτημα ως προς την πολιτική γραμμή του Γιώργου Παπανδρέου. Ορισμένοι – και
μέσα στο ΠΑΣΟΚ – του προσάπτουν:

* Πρώτον, ότι έχει προσεγγίσει πολύ την Άγκυρα, χωρίς να έχει πάρει τα
ανάλογα ανταλλάγματα.

*Δεύτερον, ότι ξανοίγεται πολύ προς τον αμερικανικό παράγοντα, σε μία
εποχή μάλιστα που το μεγαλύτερο κομμάτι της ανθρωπότητας διαφωνεί με την
εξωτερική πολιτική των ΗΠΑ.

* Τρίτον, ότι τα τελευταία χρόνια δεν έβρισκε καιρό να ασχολείται με τα
εσωκομματικά. Και *τέταρτον, ότι δεν διατηρεί τις καλύτερες σχέσεις με
μια σειρά από κομματικά και κυβερνητικά στελέχη (π.χ. K. Λαλιώτης, E.
Βενιζέλος, Βάσω Παπανδρέου).

Οι ερμηνείες. Πού βρίσκεται η αλήθεια; Φίλοι που συζητούν συχνά μαζί
του ερμηνεύουν τις κινήσεις του:

* Πρώτον, ότι με την πολιτική την οποία ακολούθησε απέναντι στην
Τουρκία μπόρεσαν οι δύο γειτονικές χώρες να έχουν μία ανάπτυξη, χωρίς να
«τρέχουν» και να φτάνουν σε κρίσεις σαν τα ‘Ιμια.

* Δεύτερον, ότι με τις ΗΠΑ χρειάζονται ειδικοί χειρισμοί, σε μια εποχή
μάλιστα κατά την οποία εμφανίζονται ως μοναδική δύναμη στον κόσμο, λαμβάνοντας
υπόψη και «την πικρή εμπειρία από τις κόντρες με την Ουάσιγκτον του πατέρα και
του παππού του».

* Τρίτον, ότι ασχολήθηκε ιδιαίτερα με το κόμμα, αλλά όχι στη λογική
εσωκομματικών ελιγμών και προσεγγίσεων, αλλά με την προοπτική να γίνουν
διορθωτικές και μεταρρυθμιστικές κινήσεις για την πορεία του. Και

* Τέταρτον, ότι πιστεύει πως οι κ.κ. Λαλιώτης, Βενιζέλος και Παπανδρέου
είναι κορυφαία στελέχη πρώτης γραμμής και ότι κανείς από το ΠΑΣΟΚ δεν
περισσεύει. Σε μια εποχή μάλιστα που όλοι χρειάζονται.

Προσεκτικά. Φυσικά, υπάρχουν και ορισμένοι στο ΠΑΣΟΚ οι οποίοι εξωθούν
τον υπουργό Εξωτερικών να αναλάβει δράση, να διεκδικήσει από τώρα την αρχηγία
και έτσι το κόμμα να έχει καλύτερες ελπίδες – όπως λένε – για τις εκλογές. Ο
ίδιος όμως δεν δείχνει να βιάζεται. Τους απαντά σχεδόν μονότονα, πρώτον ότι
δεν τίθεται θέμα αρχηγού και πρωθυπουργού και δεύτερον ότι το ΠΑΣΟΚ σήμερα
χρειάζεται όσο ποτέ άλλοτε ενότητα, αλλά και μία ευρύτερη συσπείρωση και
ανοίγματα. Τι απ’ όλα αυτά θα καταφέρει; Τι θα ήταν καλύτερο γι’ αυτόν; H ζωή
και η …γυμναστική που δεν παρατάει με τίποτα τον έχουν διδάξει ότι δεν
πρέπει να χάσει τον βηματισμό του, χωρίς ωστόσο αυτό να τον βιάζει να φτάσει
πριν από την ώρα στην κορυφή…

Τα πλεονεκτήματα που του δίνουν πόντους

Πολιτικός, ο οποίος πέραν της τεράστιας συσσωρευμένης οικογενειακής
κληρονομιάς – με πατέρα και παππού πρωθυπουργό και μία μητέρα που για
δεκαετίες έχει δραστηριοποιηθεί όσο λίγες στο φιλειρηνικό και στο γυναικείο
κίνημα – διαθέτει ορισμένα πλεονεκτήματα που οπωσδήποτε του δίνουν πόντους.

Ποια είναι αυτά; Δύο δεκαετίες σε κρίσιμα υπουργεία. Γνώσεις όχι απλά κάποιων
ξένων γλωσσών (κυρίως αγγλικών) αλλά και της ίδιας της αμερικανικής
νοοτροπίας. Προσωπικές διεθνείς επαφές που κανένας άλλος – εκτός του
Πρωθυπουργού – δεν διαθέτει. Ευρύτερη μόρφωση γύρω από θέματα κοινωνιολογίας.
Ενωτική πορεία στο ΠΑΣΟΚ από το ξεκίνημά του, εν αντιθέσει με «ανταγωνιστές»
του οι οποίοι είτε ενεπλάκησαν σε προγραφές και διαγραφές συντρόφων τους είτε
δεν έχουν πίσω τους τόσο μακρά κομματική πορεία. Καλές σχέσεις με τα άλλα
κόμματα και προσωπικά καλές σχέσεις – ανεξαρτήτως διαφωνιών – με τον Δημήτρη
Τσοβόλα και τους αρχηγούς της Αριστεράς. Επαφές και με τον Κώστα Καραμανλή και
με την Ντόρα Μπακογιάννη. Συμβούλους ενός ευρέος φάσματος ανθρώπων, από την
Αριστερά έως και έναν χώρο στελεχών με καλές προσωπικές σχέσεις με ισχυρούς
παράγοντες στις ΗΠΑ. «Περισσή σεμνότητα» και μία «έμφυτη μετριοπάθεια».