Tα δέκα λάθη στα Ίμια

Δέκα λάθη προσδιορίζει ο πρώην αντιπρόεδρος της κυβέρνησης και από τους
στενούς συνεργάτες του Ανδρέα Παπανδρέου, βουλευτής του ΠΑΣΟΚ Γιάννης
Χαραλαμπόπουλος, για την αντιμετώπιση της κρίσης των Ιμίων.

Το εξώφυλλο της τρίτης, βελτιωμένης έκδοσης του βιβλίου του Γιάννη Χαραλαμπόπουλου «Κρίσιμα χρόνια, αγώνες για τη δημοκρατία ’36-’96» (Εκδόσεις Προσκήνιο – Άγγελος Σιδεράτος)

Στην τρίτη έκδοση του βιβλίου του από τις Εκδόσεις Προσκήνιο – Άγγελος
Σιδεράτος, σε κεφάλαιο που έχει προστεθεί, ο Γιάννης Χαραλαμπόπουλος, αρχηγός
του ΠΑΚ (εσωτερικού) την περίοδο ’72-’74 και από τους κορυφαίους
αντιστασιακούς, παρατηρεί ότι τα λάθη στον πολιτικό και στον στρατιωτικό τομέα
για τα Ίμια ήταν πολλά και υπήρχε η δυνατότητα να αποφευχθούν.

Στο νέο αυτό κεφάλαιο του βιβλίου ο κ. Χαραλαμπόπουλος αναφέρει ότι τα λάθη
αυτά αφορούν στην πολιτική και στη στρατιωτική ηγεσία του Γενάρη του ’96 και
τα προσδιορίζει σε δέκα (τον αριθμό):

«H στρατιωτική κλιμάκωση αποφασίστηκε χωρίς προηγούμενη πρόβλεψη για τις
επόμενες ενέργειες.

Δεν υπήρξε συγκεκριμένη πολιτική γραμμή και σοβαρός πολιτικός έλεγχος στα
πρώτα στάδια της κρίσης.

Δεν υπήρξε η αναγκαία συνεργασία μεταξύ των υπουργείων Εξωτερικών και Άμυνας
για τον καθορισμό της πολιτικής που θα έπρεπε να ακολουθηθεί για την
αντιμετώπιση της τουρκικής προκλητικότητας.

H συνεδρίαση του ΚΥΣΕΑ δεν έγινε στο Εθνικό Κέντρο Επιχειρήσεων, αλλά στο
γραφείο του Πρωθυπουργού στη Βουλή και έτσι η πολιτική ηγεσία στερήθηκε της
δυνατότητας να έχει άμεση αντίληψη της στρατιωτικής κατάστασης, ώστε να είναι
σε θέση να πάρει τις ενδεδειγμένες αποφάσεις και να δώσει τις απαραίτητες
οδηγίες και εντολές στη στρατιωτική ηγεσία.

Δεν αξιοποιήθηκαν οι πληροφορίες που διέθετε η Εθνική Υπηρεσία Πληροφοριών
(ΕΥΠ) πριν και κατά τη διάρκεια της κρίσης και σε καμιά φάση των συσκέψεων του
ΚΥΣΕΑ δεν κλήθηκε να συμμετάσχει ο διοικητής της ΕΥΠ, ναύαρχος Λεωνίδας
Βασιλικόπουλος.

Δεν υπήρξε ο απαραίτητος συντονισμός μεταξύ της πολιτικής και της στρατιωτικής
ηγεσίας, με αποτέλεσμα ο αρχηγός των Ενόπλων Δυνάμεων, ναύαρχος Χρήστος
Λυμπέρης, να μη βρίσκεται τις κρίσιμες ώρες στο Εθνικό Κέντρο Επιχειρήσεων και
να μη γνωρίζει, επομένως, πώς εξελίσσεται η συνεχώς μεταβαλλόμενη κατάσταση
στον στρατιωτικό τομέα, για να προβεί στις ενδεδειγμένες ενέργειες.

H ελλιπής παρατήρηση των βραχονησίδων Ίμια, που επέτρεψε την προσγείωση του
τουρκικού ελικοπτέρου, την αφαίρεση της ελληνικής σημαίας και την ύψωση της
τουρκικής, χωρίς το συμβάν αυτό να γίνει αντιληπτό.

H προστασία των βραχονησίδων υπήρξε ανεπαρκής, με συνέπεια να καταληφθεί η
δυτική Ίμια από τους Τούρκους κομάντος, γεγονός που έφερε σε δυσχερή θέση την
πολιτική ηγεσία και επέτρεψε στους Αμερικανούς να επιβάλουν τους όρους
απεμπλοκής. Την ευθύνη για το ατυχέστατο αυτό συμβάν φέρει αποκλειστικά η
στρατιωτική ηγεσία, η οποία δεν μερίμνησε ως όφειλε για τη φύλαξή της
εγκαίρως.

H αφαίρεση της τουρκικής σημαίας και η ύψωση της ελληνικής από άνδρες του
Πολεμικού Ναυτικού έγινε με εντολή της στρατιωτικής ηγεσίας χωρίς προηγούμενη
έγκριση από το υπουργείο Άμυνας, με συνέπεια να πυροδοτηθεί η ένταση και να
αρχίσει η στρατιωτική κλιμάκωση.

Δεν υπήρξε η απαιτούμενη στενή συνεργασία μεταξύ της πολιτικής και της
στρατιωτικής ηγεσίας για τον καθορισμό εγκαίρως των ορίων εξουσιοδότησης στη
χρησιμοποίηση των στρατιωτικών δυνάμεων, με αποτέλεσμα να μην είναι σαφείς και
συγκεκριμένες οι εντολές προς την στρατιωτική ηγεσία».

Ο Ανδρέας, το Νταβός και οι διαφωνίες για το δόγμα «μη πόλεμος»

Παπανδρέου – Οζάλ. Μπορεί το δόγμα «μη πόλεμος» να διαφημίστηκε, ωστόσο η Τουρκία είχε πάντα κατά νουν τη συγκυριαρχία στο Αιγαίο

H συνάντηση του Ανδρέα Παπανδρέου με τον Τουργκούτ Οζάλ, στο Νταβός της
Ελβετίας, καθώς και το δόγμα «μη πόλεμος», προκάλεσαν θετικές και αρνητικές
αντιδράσεις. Ο κ. Γιάννης Χαραλαμπόπουλος αποκαλύπτει στην 3η έκδοση του
βιβλίου του ότι είχαν εκδηλωθεί διαφωνίες και στους κόλπους της κυβέρνησης.

«Το κοινό ανακοινωθέν», γράφει, «προκάλεσε δυσάρεστη έκπληξη σε εκείνους που
θα μπορούσαν να αναλύσουν και να ερμηνεύσουν παρόμοια κείμενα, δεδομένου ότι
στο ανακοινωθέν υπήρχαν εμφανή σημεία που οδηγούσαν σε αλλαγή της πολιτικής
που ακολουθούσαμε στις ελληνοτουρκικές σχέσεις».

«Ανησυχώντας για τις συνέπειες που θα μπορούσε να έχει μια αλλαγή πολιτικής
στον κρίσιμο τομέα, επικοινώνησα με τον Πρωθυπουργό αμέσως μετά την επιστροφή
από το Νταβός και του εξέφρασα τις επιφυλάξεις μου για το περιεχόμενο του
ανακοινωθέντος, επισημαίνοντας ταυτόχρονα ορισμένα σημεία του, τα οποία θα
μπορούσαν να ερμηνευθούν ότι αλλάζουν τη μέχρι τούδε ακολουθούμενη πολιτική
μας, παρά τα όσα είχαμε συζητήσει και συμφωνήσει στις επανειλημμένες
συνεδριάσεις του ΚΥΣΕΑ για την πορεία των ελληνοτουρκικών σχέσεων με αφορμή τα
ανταλλαγέντα μηνύματα».

«Ο Ανδρέας είχε φανερά ενοχληθεί από την παρέμβασή μου, γιατί βρισκόταν ακόμα
σε κατάσταση ευφορίας, θεωρώντας προφανώς επιτυχημένη τη συνάντηση του Νταβός.
Έσπευσε όμως να με καθησυχάσει, λέγοντας ότι τα επίμαχα σημεία θα
διευκρινιστούν στην πορεία της διαδικασίας που θα ακολουθήσει και θα
διασκεδαστούν οι εντυπώσεις που είχαν ενδεχομένως δημιουργηθεί, τονίζοντας με
έμφαση ότι η πολιτική μας δεν πρόκειται να μεταβληθεί και σε κάθε περίπτωση
δεν πρόκειται να συζητήσουμε με τους Τούρκους θέματα που αφορούν τα κυριαρχικά
μας δικαιώματα».