9.000 θέσεις σε 280 προγράμματα

Όταν σε σύνολο 320 χιλιάδων εγγεγραμμένων φοιτητών AEI έχουμε άλλους 40
χιλιάδες, δηλαδή έναν στους οκτώ, που συνεχίζουν τις σπουδές τους σε
μεταπτυχιακό επίπεδο, τότε σίγουρα μπορούμε να μιλήσουμε για ένα νέο τοπίο
στην Τριτοβάθμια Εκπαίδευση. Αν μάλιστα λάβουμε υπόψη και το γεγονός ότι
απέναντι στα 245 Πανεπιστημιακά Τμήματα (AEI) έχουν ήδη «οικοδομηθεί» άλλα
τόσα και περισσότερα προγράμματα μεταπτυχιακών σπουδών, τότε δικαιούμαστε να
μιλήσουμε για την δημιουργία, εμφάνιση και γιγάντωση της «Τεταρτοβάθμιας»
εκπαίδευσης στη χώρα μας.

Για να έχουμε μια εικόνα μόνο της εξέλιξης του μεταπτυχιακού πληθυσμού των
ελληνικών Πανεπιστημίων αρκεί να πάρουμε υπόψη μας ότι το 1994 στα Ανώτατα
Εκπαιδευτικά Ιδρύματα της χώρας μας περίπου 4.500 νέοι παρακολουθούσαν
μεταπτυχιακά μαθήματα που κατέληγαν είτε σε μεταπτυχιακά διπλώματα είτε σε
διδακτορικά. Το 1997 οι πτυχιούχοι, οι οποίοι παρακολουθούσαν μεταπτυχιακές
σπουδές, έφθασαν τις 12.000, το 2000 έγιναν 20.000 και φέτος ξεπερνούν τις
40.000

Τη νέα Ακαδημαϊκή χρονιά, σύμφωνα με εκτιμήσεις πανεπιστημιακών παραγόντων, ο
αριθμός των πτυχιούχων που θα καταθέσουν αίτηση για τη διεκδίκηση των νέων
θέσεων στα μεταπτυχιακά προγράμματα σπουδών αναμένεται ότι θα ξεπεράσει τις
σαράντα χιλιάδες, αριθμός-ρεκόρ για τα ελληνικά δεδομένα.

Μάλιστα από πρόσφατη έρευνα που διεξήχθη στο Πανεπιστήμιο Θεσσαλονίκης από
τους καθηγητές κ.κ. Στογιαννίδου, Φαρμάκη και Καζή, προκύπτει ότι τα άμεσα
μελλοντικά σχέδια των φοιτητών που βρίσκονται στο τελευταίο έτος των σπουδών
τους είναι: τέσσερις στους δέκα τελειοφοίτους (ποσοστό 40,9%)
προσανατολίζονται στη συνέχιση των σπουδών σε μεταπτυχιακό επίπεδο. Το ποσοστό
αυτό ανέρχεται σε 42,9% για τους άνδρες και σε 39,2% για τις γυναίκες.

Το γιατί απαντάται αβίαστα: μια ματιά μόνο στις Στατιστικές Εργασίας είναι
ικανή να χαρτογραφήσει με τα πιο «μελανά» χρώματα αυτό που χρόνια τώρα γίνεται
αντιληπτό και με «γυμνό οφθαλμό»: περίπου ο ένας στους τέσσερις νέους άνεργους
είναι πτυχιούχος Τριτοβάθμιας Εκπαίδευσης (AEI-TEI), ενώ δεκάδες χιλιάδες
άλλοι νέοι με υψηλό εκπαιδευτικό επίπεδο υποαπασχολούνται ή
ετεροαπασχολούνται. Οι 13.000 άνεργοι πτυχιούχοι του 1981 έγιναν 53.000 το
1991 και σήμερα ξεπερνούν τις 120.000.

Από την άλλη, οι εξειδικευμένες θέσεις εργασίας που απαιτούν υψηλά
επαγγελματικά προσόντα αρχίζουν και πολλαπλασιάζονται με υψηλούς ρυθμούς. Για
τέτοιου είδους θέσεις, ο πρώτος τίτλος σπουδών της Τριτοβάθμιας Εκπαίδευσης
τείνει να μην είναι επαρκές προσόν.

H άνθηση των μεταπτυχιακών προγραμμάτων εντάσσεται στην προσπάθεια βελτίωσης –
από τη μεριά των πτυχιούχων – των προοπτικών απασχόλησης και σταδιοδρομίας,
κοντολογίς, για καλύτερο «πλασάρισμα» στην αγορά εργασίας, καθώς το «εφόδιο»
του μεταπτυχιακού τίτλου έρχεται να «ξαναμοιράσει την τράπουλα» στον χώρο της
επαγγελματικής απόδοσης των τίτλων.

Οι ειδικεύσεις. Σύμφωνα με στοιχεία του ΥΠΕΠΘ την ακαδημαϊκή χρονιά
2001/2002 φοιτούσαν 40.118 μεταπτυχιακοί φοιτητές (αναλυτικά βλέπε μεγάλο
πίνακα της σελίδας).

H Ωκεανογραφία, η Ρομποτική και η Τηλεματική, η Μετεωρολογία και η
Κλιματολογία, η Βιοϊατρική, η Διαστημική Φυσική, η Αστροφυσική, η Διδακτική
των Γλωσσών, η Γεωπληροφορική και η Βιοτεχνολογία ζώων ή φυτών, η Τουριστική
Νομοθεσία, η Τοξικολογία και η Κοινωνική Ψυχιατρική, η Χημεία Τροφίμων και η
Διαχείριση αέριων – ρύπων ή υγρών αποβλήτων δεν είναι παρά μερικά από τα
μεταπτυχιακά προγράμματα ειδίκευσης που ξεφυτρώνουν σαν τα μανιτάρια σε όλα τα
ελληνικά Πανεπιστήμια.

Χιλιάδες Έλληνες φοιτητές εγγράφονται στα μεταπτυχιακά προγράμματα σπουδών των
AEI επιλέγοντας τις εξειδικεύσεις που τους ενδιαφέρουν. Περίπου 2.100 είναι οι
μεταπτυχιακοί φοιτητές που εξειδικεύονται στην Πληροφορική και στις Επιστήμες
των H/Y (Προηγμένα Πληροφοριακά Συστήματα, Ρομποτική, Δορυφορικές
Τηλεπικοινωνίες, Μικροηλεκτρονική, κ.λπ.), 1.500 στις επιστήμες Δικαίου
(Εγκληματολογία, Κοινωνιολογία του Δικαίου, κ.λπ.), 1.050 στην Ιατρική
(Ιατρική τηλεματική, Ιατρική τεχνολογία, Νευροεπιστήμες κ.λπ.), 1.100 στα
Παιδαγωγικά (Προσχολική παιδαγωγική, Ψυχοπαιδαγωγική, κ.λπ.).

Τα περισσότερα μεταπτυχιακά προγράμματα αναφέρονται στις τεχνολογικές
επιστήμες (34), στις επιστήμες Υγείας (21), στις επιστήμες Οικονομίας και
Διοίκησης (21), στις επιστήμες H/Y (14), στα Μαθηματικά – Στατιστική (16), στη
Φυσική – Χημεία – Βιολογία (35), στα Παιδαγωγικά – Κοινωνιολογία (18), στην
Ιστορία/Αρχαιολογία (13), στην Αγροτική Οικονομία – Γεωπονία – Δασολογία (10),
στη Φιλολογία (7), στις Επιστήμες Δικαίου (8), στη Φιλοσοφία και την Ψυχολογία
(10) κ.λπ.