«Aθώος ο ήλιος για τον καρκίνο»

Οι προειδοποιήσεις που διατυπώνονται τα τελευταία χρόνια, ότι έστω και ένα
μόνο σοβαρό έγκαυμα από τον ήλιο είναι πιθανό να προκαλέσει θανατηφόρο καρκίνο
του δέρματος, είναι υπερβολικές, υποστηρίζει Βρετανός επιστήμονας.

Ο καθηγητής Τζόναθαν Ρις, επικεφαλής του Τμήματος Δερματολογίας του
Πανεπιστημίου του Εδιμβούργου, τονίζει στους «Τάιμς» του Λονδίνου πως τα
υπάρχοντα στοιχεία δεν δικαιολογούν τη σύνδεση των εγκαυμάτων με το κακόηθες
μελάνωμα. Το 85% των καρκίνων του δέρματος που καταγράφονται στη Βρετανία
είναι καρκινώματα, τα οποία σχετίζονται με την υπεριώδη ακτινοβολία του ήλιου
και θεραπεύονται εύκολα. Πολύ πιο επικίνδυνη είναι η άλλη μορφή καρκίνου του
δέρματος, το κακόηθες μελάνωμα, το οποίο είναι μεν σπανιότερο στη Βρετανία απ’
ό,τι η ήπια μορφή καρκίνου του δέρματος, αλλά προκαλεί τους περισσότερους
θανάτους (1.650 κατά το 2001) και ως εκ τούτου και τη μεγαλύτερη ανησυχία στον
κόσμο.

Ωστόσο, το κακόηθες μελάνωμα δεν μπορεί να εξηγηθεί μόνο με την επίδραση του
ήλιου, τονίζει ο καθηγητής Ρις. Τα περισσότερα μελανώματα εμφανίζονται σε
περιοχές του σώματος που μόνο κατά περιόδους εκτίθενται στο ηλιακό φως. Μεταξύ
των ανδρών, πάνω από το ένα τρίτο αναπτύσσονται στον κορμό· στις γυναίκες,
σχεδόν τα μισά εντοπίζονται στα πόδια. Στο Μπρισμπέιν της Αυστραλίας, ένας
εργαζόμενος σε γραφείο είναι πιθανότερο να αναπτύξει μελάνωμα από έναν
οικοδόμο που δουλεύει εκτεθειμένος στον ήλιο. Θα μπορούσε κανείς να πει ότι
αυτό συμβαίνει επειδή το δέρμα του οικοδόμου συνηθίζει στον ήλιο, ενώ ο
εργαζόμενος στο γραφείο παθαίνει ευκολότερα έγκαυμα στις διακοπές του. Άλλά το
επιχείρημα αυτό είναι ανοησία, υποστηρίζει ο καθηγητής Ρις. «Δεν στηρίζεται
στα δεδομένα», τονίζει. «Πιστεύω πως μας οδηγεί σε λάθος συμπεράσματα».

Οι καθοριστικοί παράγοντες

Ο Ρις δεν αρνείται ότι υπάρχει σχέση ανάμεσα στις υπεριώδεις ακτίνες του ήλιου
και τον καρκίνο του δέρματος. Τονίζει, όμως, ότι «υπάρχουν δύο καθοριστικοί
παράγοντες για τον συγκεκριμένο καρκίνο: το χρώμα του δέρματος και η
περιβάλλουσα υπεριώδης ακτινοβολία. Αν το δέρμα σου είναι σκουρόχρωμο, δεν
έχει σημασία πού ζεις. Αν είναι ανοιχτόχρωμο, έχει. Δεν είναι μόνο θέμα
έκθεσης στις υπεριώδεις ακτίνες· το σημαντικό είναι η διαφορετική ευαισθησία
των διαφόρων ανθρώπων. Αν δει κανείς τα άκρα, είναι σαφές: αν ζούσαμε όλοι σε
υπόγεια σπήλαια, θα είχαμε λιγότερους καρκίνους του δέρματος, και αν όλοι
μετακομίζαμε στο Μπρισμπέιν της Αυστραλίας, θα είχαμε περισσότερους. Αλλά στο
μέσον, όπου ζούμε οι περισσότεροι, η εικόνα είναι πολύ λιγότερο σαφής». Ο
συσχετισμός ανάμεσα σε ένα σοβαρό έγκαυμα και τον καρκίνο δεν στέκει, τονίζει
ο Ρις. Σύμφωνα με τον Βρετανό επιστήμονα, «αν κάποιος θέλει να μπαινοβγαίνει
στην πισίνα όλη μέρα στις διακοπές του, τότε το αντηλιακό είναι χρήσιμο για να
μην καεί και πονάει. Αμφισβητώ, όμως, κατηγορηματικά ότι είναι ανάγκη να
αρχίσουμε να προειδοποιούμε τους ανθρώπους ότι θα πάθουν καρκίνο… ».