KΟYΣ Ο λαός που ταπείνωσε τους αρχαίους Aιγύπτιους

Νεκροταφείο των κατοίκων του Κους, βορείως του Χαρτούμ. Οι πυραμίδες αποδεικνύουν την επιρροή που δέχθηκαν στα ταφικά τους έθιμα από τους Αιγυπτίους

Χρειάστηκε να περάσουν 3.500 χρόνια για να αποκαλυφθεί το μυστικό που οι
αρχαίοι Αιγύπτιοι κρατούσαν καλά κρυμμένο. Μια επιγραφή 22 γραμμών στα
ιερογλυφικά, που ήρθε στο φως τον Φεβρουάριο από τάφο της Άνω Αιγύπτου και
αποκρυπτογραφήθηκε τώρα, έρχεται να ανατρέψει το προφίλ της παντοδύναμης χώρας
των Φαραώ. Και να αποκαλύψει πως ηττήθηκαν από το γειτονικό τους βασίλειο
Κους, στην περιοχή του σημερινού Σουδάν.

«Είναι μια πολύ σημαντική ανακάλυψη, για πολλούς λόγους. Ο κύριος λόγος είναι
ότι αλλάζουν τα μέχρι τώρα δεδομένα. Έχουμε κλονιστεί πάρα πολύ», εξηγεί ο
Βίβιαν Ντέιβις, επιμελητής του τμήματος αρχαιοτήτων από την Αρχαία Αίγυπτο και
το Σουδάν του Βρετανικού Μουσείου.

Σκεπασμένη από κάπνα και σκόνη η επιγραφή βρέθηκε μεταξύ δύο εσωτερικών
θαλάμων τάφου που ανήκε στον Αιγύπτιο Σόμπεκναχτ, κυβερνήτη του Ελ Καμπ,
σημαντικής περιοχής κατά τη 17η δυναστεία (1575-1550 π.X.). Περιγράφει, δε,
την εισβολή των στρατευμάτων των Κους στην Αίγυπτο και αναφέρει ότι τεράστιες
περιοχές επλήγησαν, ενώ αναφέρεται και στον ρόλο του νεκρού, ο οποίος οργάνωσε
αντεπίθεση.

Σύγχρονες αιγυπτιακές πηγές είχαν οδηγήσει τους ιστορικούς να καταλήξουν στο
συμπέρασμα ότι το βασίλειο Κους ήταν ένα αδύναμο και βαρβαρικό κράτος, παρ’
όλο που καυχιόνταν πως διέθετε ένα πολύπλοκο κοινωνικό σύστημα, απεριόριστες
πηγές χρυσού και ήλεγχε τους κύριους εμπορικούς δρόμους στην καρδιά της
Αφρικής.

Τα νέα δεδομένα, όμως, αποδεικνύουν πως η πραγματικότητα ήταν
διαφορετική. H επιγραφή αναφέρεται με λεπτομέρειες σε άγνωστες μέχρι σήμερα
και μεγάλης σημασίας μάχες. Οι επιστήμονες, ύστερα από τούτη την ανακάλυψη,
πιστεύουν πως ο εξευτελισμός από την ήττα ήταν εκείνος που οδήγησε τους
αρχαίους Αιγυπτίους να τον αποσιωπήσουν από τα ιστορικά τους αρχεία.

«Τώρα γίνεται ξεκάθαρο πως το βασίλειο των Κους ήταν υπερδύναμη που έκανε μια
μεγάλη εισβολή στην Αίγυπτο. Ήταν ένα εξαιρετικής σημασίας γεγονός, που δεν
είχε ποτέ πριν αναφερθεί», επισημαίνει ο κ. Ντέιβις.

H ανακάλυψη τούτη εξηγεί και γιατί αιγυπτιακοί θησαυροί, όπως αγάλματα,
στήλες και αλαβάστρινα αγγεία, που βρέθηκαν σε βασιλικό τάφο στην Κέρμα του
Σουδάν, ήταν καμένα: ήταν λάφυρα πολέμου. «Μέχρι σήμερα τούτο αποτελούσε ένα
ανεξήγητο γεγονός. Τώρα αποκτά νόημα», λέει ο κ. Ντέιβις.

Το βασίλειο των Κους

Το βασίλειο των Κους εκτεινόταν σε μια αχανή έκταση, εκεί που σήμερα βρίσκεται
το Βόρειο Σουδάν. Διέθετε πολύπλοκο διοικητικό και θρησκευτικό σύστημα και η
οικονομία του βασιζόταν στο εμπόριο ελεφαντοστού, εβένου, λιβανιού και δούλων.
Τα βασιλικά κτερίσματα, εξάλλου – κοσμήματα και έπιπλα με ένθετη διακόσμηση -,
αποδεικνύουν τον πλούτο του κράτους. Περίφημοι ήταν οι αγγειοπλάστες τους, οι
οποίοι άφησαν πίσω τους αριστουργήματα. Επηρεάστηκαν από τους Αιγυπτίους στον
τρόπο ταφής (υιοθέτησαν τις πυραμίδες και τη μουμιοποίηση), ενώ αντίστοιχα οι
Αιγύπτιοι ακολούθησαν την τεχνική των κατοίκων του Κους στη χρυσοχοΐα.

© The Times, 2003

Επιμέλεια: Μαίρη Αδαμοπούλου