Bλέπουν φως στο Kυπριακό

Ορατό θεωρούν στο υπουργείο Εξωτερικών το ενδεχόμενο επίλυσης του Κυπριακού
πριν από την ένταξη της Κύπρου στην Ευρωπαϊκή Ένωση, την 1η Μαΐου του 2004,
όπου προβλέπουν ραγδαίους ρυθμούς στις εξελίξεις από τον Ιανουάριο.

Ο Ραούφ Ντενκτάς και οι Τούρκοι στρατιωτικοί είναι τα δύο μεγάλα προβλήματα που εμποδίζουν την επίλυση του Κυπριακού. H τουρκική κυβέρνηση αποβλέπει στην περιθωριοποίηση του ενός και τον περιορισμό της εξουσίας των άλλων

Όπως έλεγαν διπλωματικές πηγές, η τουρκική κυβέρνηση έχει συνειδητοποιήσει
πλέον πως δεν έχει κανένα μέλλον στην Ευρωπαϊκή Ένωση χωρίς να έχει λυθεί το
Κυπριακό και ότι ο μόνος τρόπος για να ανατρέψουν την «ήττα» που υπέστησαν με
την απόφαση για την ένταξη της Κύπρου είναι να προσδιορισθεί ημερομηνία
έναρξης των ενταξιακών τους διαπραγματεύσεων στην Ένωση. Άλλωστε, οι πρόσφατες
κρίσεις στις σχέσεις Άγκυρας – Ουάσιγκτον έχουν αφαιρέσει από την Τουρκία τη
δυνατότητα επιλογής…. εναλλακτικού παρτενέρ και ρόλου περιφερειακής δύναμης.

Οι ίδιες πηγές έλεγαν πως οι εκτιμήσεις για τροχιά επίλυσης προέρχονται μετά
τις επαφές που είχε η ελληνική πλευρά τόσο με την τουρκική όσο και με την
αμερικανική – με την τελευταία να έχει ήδη αποφασίσει να πιέσει για επανέναρξη
των συνομιλιών στη βάση του σχεδίου Ανάν τον Σεπτέμβριο.

«Ήρωας» στην Τουρκία. Στόχος όλων των πλευρών είναι, όπως έλεγαν, να
εξαλειφθεί ο αρνητικός παράγων που λέγεται Ραούφ Ντενκτάς και ο οποίος
απολαμβάνει καθεστώς «ήρωα» στην Τουρκία. Για να ανατραπεί αυτό, θα πρέπει ο
Τουρκοκύπριος ηγέτης να παρουσιασθεί σιγά σιγά ως ένα στοιχείο που εμποδίζει
και την πρόοδο του δικού του λαού, αλλά και την πορεία της Τουρκίας προς την
Ευρώπη. Εάν, λοιπόν, ο Τουρκοκύπριος ηγέτης αρνηθεί και τον Σεπτέμβριο τις
συνομιλίες, θα βρει απέναντί του τους συμπατριώτες του, που επιθυμούν την
ένταξη στην Ένωση μαζί με τους Ελληνοκύπριους. Δεν αποκλείεται έτσι στις
εκλογές του ψευδοκράτους, τον Δεκέμβριο, να «τιμωρήσουν» τον κ. Ντενκτάς – και
τότε να προβληθεί μια πιο συναινετική λύση, με την τουρκοκυπριακή
αντιπολίτευση ή και τον γιο του Σερντάρ, σενάριο που κάποιες πληροφορίες λένε
ότι ετοιμάζει ήδη η Άγκυρα.

Οι στρατιωτικοί. Ο άλλος αρνητικός για την επίλυση του Κυπριακού
παράγων είναι οι στρατιωτικοί στην Τουρκία. Και σε αυτό το μέτωπο, όμως,
κινείται η κυβέρνηση Ερντογάν, επιδιώκοντας και άλλες αλλαγές στο καθεστώς
τους μέσα από τις μεταρρυθμίσεις του Αυγούστου. Έτσι, οι στρατιωτικοί, πέρα
από το ότι θα χάσουν τον ισχυρό τους ρόλο στο Συμβούλιο Εθνικής Ασφαλείας και
τη δυνατότητα να δικάζουν πολίτες, ενδέχεται να δουν, για παράδειγμα, και τον
προϋπολογισμό των Ενόπλων Δυνάμεων να περνά υπό τον έλεγχο του Κοινοβουλίου.
Τον Αύγουστο θα υπάρξει και μια άλλη κρίσιμη εξέλιξη για το μέλλον του
στρατού: οι προγραμματισμένες κρίσεις και προαγωγές. Εάν σε αυτές κερδίσει η
πτέρυγα των στρατιωτικών που επιθυμεί την ευρωπαϊκή πορεία και όχι μία από τις
άλλες δύο (φιλοαμερικανική και αυτόνομη), το έργο της κυβέρνησης Ερντογάν θα
διευκολυνθεί.

Οι Τούρκοι βιομήχανοι. Ταυτόχρονα, βέβαια, καθοριστικό ρόλο θα παίξουν
και οι πιέσεις στο εσωτερικό της Τουρκίας. Και προπομπός αυτών θεωρείται η
τοποθέτηση του προέδρου των Τούρκων βιομηχάνων, κ. Οζιλχάν, που ζήτησε ευθέως
την αποδοχή του σχεδίου Ανάν και την επίλυση του Κυπριακού, προκειμένου η
Τουρκία να έχει κάποιο μέλλον στην Ένωση.

Την ίδια στιγμή, πάντως, η ελληνοκυπριακή πλευρά επιμένει ότι και το σχέδιο
Ανάν ως βάση να δεχθεί η άλλη πλευρά, κάποιες τροποποιήσεις του σχεδίου –
ιδίως στο συνταγματικό, τα οικονομικά και τις μεταβατικές περιόδους – είναι
απαραίτητες – αν μη τι άλλο ώστε να είναι συμβατό με τα ισχύοντα στην Ένωση.
Και υπολογίζει πως στην κατεύθυνση αυτή θα έχει αρωγούς και τους Ευρωπαίους,
οι οποίοι θέλουν μεν να εντάξουν στην Ένωση ένα επανενωμένο νησί, αλλά δεν
θέλουν να έχουν προβλήματα λειτουργίας στο μέλλον.