Yποσχέσεις Γκιουλ για αλλαγές

Τον ερχόμενο Σεπτέμβριο, κατά την – εξ αναβολής – επίσκεψη του Αμπντουλάχ
Γκιουλ στην Αθήνα θα υπάρξει μια πρώτη εικόνα για το κατά πόσον είναι δυνατή η
επίλυση των ελληνοτουρκικών διαφορών πριν από τις καταληκτικές ημερομηνίες του
2004 που έχει θέσει η Ευρωπαϊκή Ένωση με τις αποφάσεις του Ελσίνκι και της
Κοπεγχάγης.

Ο Γ. Παπανδρέου εξέφρασε την άποψη στον A. Γκιουλ ότι μέτρα όπως αυτά που πρότεινε ο Ραούφ Ντενκτάς για άνοιγμα του αεροδρομίου της Λευκωσίας με παράλληλη επιστροφή των Ελληνοκυπρίων προσφύγων στα Βαρόσια, στοχεύουν στην αποφυγή μιας συνολικής λύσης

Την ίδια στιγμή, ανώτερες διπλωματικές πηγές έλεγαν στα «NEA» πως καθοριστική
για τη θετική έκβαση των ελληνοτουρκικών αλλά και του Κυπριακού θα είναι η
τύχη που θα έχει η προσπάθεια της νέας τουρκικής κυβέρνησης να θέσει όρια στην
εμπλοκή του στρατού στη λειτουργία του κράτους.

H ελληνική πλευρά, μάλιστα, μετά τη χθεσινή συνάντηση του Γιώργου Παπανδρέου
με τον Αμπντουλάχ Γκιουλ, έχει καταλήξει στο συμπέρασμα πως «υπάρχει
αποφασιστικότητα να αντιμετωπίσουν τον στρατό και οι αποφάσεις να είναι της
κυβέρνησης». Ως παραδείγματα αυτής της αποφασιστικότητας αναφέρεται η πρόθεση
της τουρκικής κυβέρνησης να αλλάξει τη σύνθεση του Συμβουλίου Εθνικής
Ασφαλείας, να μη δικάζονται πολίτες από στρατιωτικά δικαστήρια, να αλλάξει ο
τρόπος των στρατιωτιικών προμηθειών κ.ά.

To Κυπριακό

Στη χθεσινή συνάντηση των υπουργών Εξωτερικών Ελλάδας και Τουρκίας συζητήθηκε
ακόμη το Κυπριακό. Ο κ. Παπανδρέου εξέφρασε την άποψη ότι μέτρα όπως αυτά που
πρότεινε ο Ραούφ Ντενκτάς για άνοιγμα του αεροδρομίου της Λευκωσίας με
παράλληλη επιστροφή των Ελληνοκυπρίων προσφύγων στα Βαρόσια, στοχεύουν στην
αποφυγή μιας συνολικής λύσης και γι’ αυτό συναντούν και την επιφυλακτικότητα
της κυπριακής κυβέρνησης. Ο κ. Γκιουλ, από την πλευρά του, είπε ότι επιθυμεί
μια τελική διευθέτηση και μάλιστα πριν από τον Μάιο του 2004, οπότε και η
Κύπρος θα ενταχθεί στην Ένωση. Δημόσια, ωστόσο, περιορίστηκε να πει ότι αυτό
που πρότεινε ο κ. Ντενκτάς είναι ένα Μέτρο Οικοδόμησης Εμπιστοσύνης που θα
συμβάλει στην καλύτερη ατμόσφαιρα εν όψει μιας συνολικής λύσης. Επιβεβαίωσε
έτσι ότι η Άγκυρα δεν έχει καμία πρόθεση να πιέσει ή να συγκρουστεί με τον
Ραούφ Ντενκτάς.

Παραβιάσεις και παραβάσεις

Μέχρι τον Σεπτέμβριο και την επίσημη συνάντηση των δύο υπουργών, συμφωνήθηκε
ότι θα συνεχισθούν οι συναντήσεις των πολιτικών διευθυντών με αντικείμενο τα
ΜΟΕ, αλλά και τον εναέριο χώρο που συνδέεται με το «καυτό» θέμα των παραβάσεων
και παραβιάσεων. Παράλληλα θα συνεχισθούν και οι διευρευνητικές επαφές μεταξύ
των γενικών γραμματέων των υπουργείων Εξωτερικών για τη δυνατότητα προσφυγής
στο Διεθνές Δικαστήριο της Χάγης για το ζήτημα της υφαλοκρηπίδας.

Κοινές έρευνες

Νωρίτερα, πάντως, ο κ. Παπανδρέου μιλώντας στο Πανεπιστήμιο Μπιλκίντ της
Κωνσταντινούπολης μαζί με τον πρώην υπουργό Εξωτερικών Ισμαήλ Τζεμ, δεν
απέκλεισε το ενδεχόμενο κοινών ερευνών στον βυθό του Αιγαίου «ως μία
πιθανότητα». Παραδέχθηκε, ωστόσο, ότι λόγω αυτών των ερευνών οι δύο χώρες
βρέθηκαν στο παρελθόν «στο χείλος του πολέμου».

Στην ίδια εκδήλωση ο κ. Παπανδρέου ξεκαθάρισε πως αν η Τουρκία συμβάλλει στην
επίλυση του Κυπριακού, προχωρήσει στις εσωτερικές μεταρρυθμίσεις – περιορισμός
του ρόλου του στρατού, σεβασμός των ανθρωπίνων δικαιωμάτων – και τις
εφαρμόσει, η Ευρώπη δύσκολα θα της πει «όχι».

«Διαπιστευτήρια»

Ανώτερες διπλωματικές πηγές έλεγαν ότι η Άγκυρα νιώθει έντονα την πίεση της
Ευρώπης. Κι αυτό διότι μπορεί η απόφαση για την παροχή ή μη ημερομηνίας
έναρξης ενταξιακών διαπραγματεύσεων να λαμβάνεται τον Δεκέμβριο του 2004, αλλά
η σχετική έκθεση της Κομισιόν δίδεται το φθινόπωρο που σημαίνει ότι μέχρι τον
Μάιο ή τον Ιούνιο του ερχομένου έτους η Άγκυρα πρέπει να έχει δώσει επαρκή
«διαπιστευτήρια».

Ταυτοχρόνως, όμως, έλεγαν οι ίδιες πηγές, η Άγκυρα προσβλέπει πιο σταθερά στην
Ένωση, μετά τα συνεχή προβλήματα στις σχέσεις Τουρκίας – Ηνωμένων Πολιτειών.