Pεύμα, νερό εξπρές για 150.000 αυθαίρετα

Πέντε φορές έχει επιχειρήσει η Πολιτεία από το ’74 να λύσει το ζήτημα των
αυθαίρετων κτισμάτων. Κάθε φορά το μοτίβο των εξαγγελιών ήταν το ίδιο – η
ρύθμιση θα έδινε οριστικό τέλος στην αυθαίρετη δόμηση. Σήμερα, εν όψει της
νέας προσπάθειας του ΥΠΕΧΩΔΕ να βάλει κάποια τάξη στο χάος, οι εκτιμήσεις των
αρμόδιων υπηρεσιών κάνουν λόγο για την ύπαρξη 400.000 – 500.000 τέτοιων
κτισμάτων σε όλη την Ελλάδα!

Το ΥΠΕΧΩΔΕ προωθεί τώρα μία λύση «α λα καρτ» – τα αυθαίρετα θα χωριστούν σε
τέσσερις μεγάλες κατηγορίες ανάλογα με το μέγεθος και το είδος της παράβασης.
Με υπουργικές αποφάσεις, που θα εκδοθούν ως τον Σεπτέμβριο, θα
αναπροσαρμοστούν τα πρόστιμα βάσει κοινωνικών κριτηρίων και θα προσδιοριστούν
τα δικαιολογητικά για να δοθεί ρεύμα και νερό σε όσα κτίσματα πληρούν τα
κριτήρια.

Όπως δηλώνει η υπουργός ΠΕΧΩΔΕ κ. Βάσω Παπανδρέου, «το πρόβλημα με τα
αυθαίρετα «είναι ιδιαίτερα πολυσύνθετο, με πολλές διαφορετικές πτυχές, κι
ακριβώς γι’ αυτό είναι και δύσκολο να προωθηθεί μία λύση-πακέτο για όλα. Έχει
ήδη ζητηθεί από τις νομαρχίες να προχωρήσουν σε καταγραφή της κατάστασης ώστε
να ξέρουμε τι συμβαίνει και πόσα υπάρχουν». Όμως ούτε αυτό προχωράει.

Καθυστέρηση. H καθυστέρηση της καταγραφής των αυθαιρέτων από τις
νομαρχίες έχει οδηγήσει την ηγεσία του αρμόδιου υπουργείου στην επεξεργασία
μιας σειράς προτάσεων προκειμένου να αντιμετωπιστούν «κατά περίπτωση» τα
προβλήματα που έχουν ανακύψει. Μεταξύ αυτών που εξετάζονται και πρόκειται
σύντομα να ανακοινωθούν είναι οι ευνοϊκές ρυθμίσεις για τα πρόστιμα διατήρησης
των αυθαιρέτων βάσει κοινωνικών κριτηρίων, και η δυνατότητα άμεσης σύνδεσης με
τα δίκτυα της ΔΕΗ και των φορέων υδροδότησης της περιοχής.

Το μέτρο της εξπρές ηλεκτροδότησης αναμένεται να ανακουφίσει χιλιάδες
ιδιοκτήτες αυθαιρέτων για τα οποία εκκρεμούν οι οριστικές πολεοδομικές μελέτες
ένταξης στα σχέδια πόλης. Αυτά υπολογίζονται σε περίπου 150.000 περιπτώσεις –
για τα οποία οι πολεοδομικές μελέτες ένταξης εκκρεμούν ακόμα και 15-20 χρόνια.

Σ’ ότι αφορά τα πρόστιμα, εξετάζεται η μείωσή τους για ορισμένες κοινωνικές
ομάδες με ιδιαίτερα χαρακτηριστικά, όπως για παράδειγμα οι παλιννοστούντες –
πρόσφυγες, οι πολύτεκνοι και οι μονογονεϊκές οικογένειες.

Ο στόχος. Στόχος της σημερινής ηγεσίας του ΥΠΕΧΩΔΕ είναι σταδιακά να
«μπει μια τάξη» στο φαινόμενο της αυθαίρετης δόμησης στην Ελλάδα αλλά και να
δοθούν λύσεις στο πρόβλημα της στέγης, χωρίς όμως να καταστρέφεται το
περιβάλλον. Προς αυτή την κατεύθυνση, παράλληλα με τα μέτρα για την αυθαίτερη
δόμηση, το ΥΠΕΧΩΔΕ προωθεί τη δυνατότητα ανάπτυξης μεγάλων οικιστικών
συγκροτημάτων και τη σταδιακή κατάργηση των οικοδομικών συνεταιρισμών που
αναπτύχθηκαν έντονα τις προηγούμενες δεκαετίες.

ΣΤΑΔΙΑΚΗ ΕΝΤΑΞΗ ΣΤΟ ΣΧΕΔΙΟ ΠΟΛΗΣ

Τα «προκλητικά» θα κατεδαφίζονται

Στο στάδιο της υπογραφής, από την υπουργό ΠΕΧΩΔΕ κ. Βάσω Παπανδρέου, βρίσκεται
η υπουργική απόφαση για τη ρευματοδότηση και υδροδότηση αυθαιρέτων. Για όσα
αυθαίρετα πληρούν τους όρους που περιγράφονται στην υπουργική απόφαση θα
ανασταλεί η διαδικασία επιβολής, βεβαίωσης, καταβολής και προσαύξησης
προστίμου.

H προσωρινή ρευματοδότηση θα διακόπτεται αν μέσα σε ένα χρόνο το ακίνητο δεν
πάρει άδεια νομιμοποίησης είτε γιατί δεν πληροί τις αναγκαίες προϋποθέσεις
είτε λόγω έλλειψης ενδιαφέροντος από τον ιδιοκτήτη. Επίσης, σύμφωνα με
πληροφορίες, το ρεύμα και το νερό θα κόβονται αν κατά τη διάρκεια των
δειγματοληπτικών ελέγχων από την Πολεοδομία (σε ποσοστό 5% των αιτήσεων)
διαπιστωθεί ότι κάποιος δήλωσε ψευδή στοιχεία.

Όπως έχει δηλώσει επανειλημμένα η υπουργός, «για τα υφιστάμενα αυθαίρετα θα
υπάρξει σταδιακή ένταξη στα σχέδια πόλης και σε καμία περίπτωση νομιμοποίησή
τους». Δηλαδή ένταξη στο σχέδιο ευρύτερων περιοχών προς πολεοδόμηση ώστε να
διασφαλίζεται το αναγκαίο πράσινο και ο απαιτούμενος κοινωνικός εξοπλισμός. Σ’
ότι αφορά την προσωρινή παροχή ρεύματος, η κ. Παπανδρέου έχει δηλώσει πως
«ρεύμα μπορεί να υπάρξει μόνο στα αυθαίρετα περιοχών στα οποία εκπονείται
πολεοδομική μελέτη που έχει ολοκληρώσει τη φάση προσδιορισμού των κοινόχρηστων
χώρων (δρόμοι, πλατείες, σχολεία κ.λπ.)». Επίσης θα υπάρξει διαφοροποίηση της
αντιμετώπισης των αυθαιρέτων ανάλογα με την έκταση της αυθαιρεσίας και άμεση
κατεδάφιση των «προκλητικών» (π.χ. βίλα σε παραλία ή μέσα στο δάσος). Για τις
περιοχές μεγάλης συγκέντρωσης αυθαιρέτων με απόφαση του εκάστοτε υπουργού
ΠΕΧΩΔΕ θα ορίζονται «περιοχές προς εξυγίανση» στις οποίες η αρμοδιότητα
αντιμετώπισης της αυθαίρετης δόμησης και αποκατάστασης θα ανατίθεται σε ειδική
υπηρεσία του ΥΠΕΧΩΔΕ ή της Περιφέρειας. Τέτοια περίπτωση είναι σήμερα για
παράδειγμα ο Κηφισός όπου έχει αρχίσει ήδη η κατεδάφιση αυθαιρέτων κτισμάτων.

ΠΡΟΫΠΟΘΕΣΕΙΣ KAI ΔΙΑΔΙΚΑΣΙΕΣ

6 ερωτήσεις – απαντήσεις για νομιμοποίηση

Κάθε αυθαίρετο τιμάται και εκτιμάται ανάλογα. Υπάρχουν αυθαίρετα τα οποία δεν είναι δυνατόν να νομιμοποι-ηθούν διότι μπορεί να καταλαμβά-νουν κοινόχρηστο χώρο, ή να βρίσκονται σε ζώνη προστασίας, αρχαιολογικό χώρο, δάσος, ρέμα κ.λπ.

Οι περισσότερες απορίες για τα αυθαίρετα αφορούν συνήθως ένα και μόνο πράγμα:
με ποιον τρόπο θα γίνουν… νόμιμα! Με τη βοήθεια της νομικής υπηρεσίας του
ΥΠΕΧΩΔΕ, «TA NEA» δίνουν απαντήσεις σε ορισμένες από τις συχνότερες ερωτήσεις
που υποβάλλονται για τα αυθαίρετα.

1. Μπορώ να νομιμοποιήσω το αυθαίρετό μου; Αν ναι, πώς;

Τα αυθαίρετα που προϋπήρχαν του ’83 νομιμοποιούνται εφόσον είναι δηλωμένα με
τον N. 1337/83 μετά την ένταξη της περιοχής σε σχέδιο πόλης. Αυτά που δεν
δηλώθηκαν νομιμοποιούνται μόνο αν είναι σύμφωνα με τις διατάξεις του χρόνου
κατασκευής τους ή τις σημερινές, μετά την ένταξη της περιοχής σε σχέδιο πόλης.

Τα αυθαίρετα μετά το ’83 νομιμοποιούνται μόνο αν είναι σύμφωνα με τις
ισχύουσες διατάξεις.

H αναθεώρηση γίνεται με έκδοση ή αναθεώρηση της οικοδομικής άδειας.

2. Πότε θα έχουμε αλλαγές που αφορούν τα αυθαίρετα;

Υπάρχουν σχετικές Υπουργικές Αποφάσεις που βρίσκονται στο στάδιο των υπογραφών
και αφορούν την κατηγοριοποίηση των αυθαιρέτων και με βάση αυτή τη
διαφοροποίηση των προστίμων τους.

Τα αυθαίρετα θα χωριστούν σε:

– Κτιριοδομικά: Αφορά μόνο μικροπαραβάσεις, όπως για παράδειγμα μια
μικρή επέκταση δωματίου ή μια πέργκολα, ή άλλες παραβάσεις που εμπίπτουν στους
κανονισμούς ασφαλείας του κτηρίου.

– Πολεοδομικά: Πρόκειται για όσα έχουν παραβάσεις των όρων δόμησης,
όπως π.χ. κάποιος να έχει χτίσει παραπάνω απ’ ό,τι προβλέπει ο συντελεστής
δόμησης.

– Αυθαίρετα χωρίς καμία άδεια: Αυτά χωρίζονται σε δύο υποκατηγορίες
ανάλογα με τη χρήση τους. Τα αυθαίρετα πρώτης και δεύτερης κατοικίας και τα
αυθαίρετα ανάλογα με το μέγεθος και τη χρήση.

– Αυθαίρετα στις περιοχές προστασίας. Ως περιοχές προστασίας ορίζονται
δάση, ρέματα, αρχαιολογικοί χώροι, περιοχές Natura κ.λπ.

3. Είμαστε μερικές δεκάδες σπίτια σε εκτός σχεδίου περιοχή στην Αττική. Τι
πρέπει να κάνουμε για να πάρουμε ρεύμα; Για να μπούμε στο σχέδιο;

Εάν η συγκεκριμένη περιοχή προβλέπεται στο Γενικό Πολεοδομικό ή στο Ρυθμιστικό
Σχέδιο Αθήνας ή στη Ζώνη Οικιστικού Ελέγχου ως οικιστική περιοχή επέκτασης
σχεδίου, τότε μπορεί να γίνει πρόταση από τον Οργανισμό Τοπικής Αυτοδιοίκησης
(Δήμος ή Νομαρχία) ή το ΥΠΕΧΩΔΕ ώστε να συνταχθεί πολεοδομική μελέτη. Αφού
συνταχθεί η μελέτη ακολουθεί η έγκρισή της από την αρμόδια υπηρεσία.

4. Έχω χτίσει μια επέκταση δωματίου στο διαμέρισμά μου αλλά χωρίς άδεια.
Επειδή κόβω τη θέα του γείτονα φοβάμαι μη με καρφώσουν στην Πολεοδομία. Αν
πληρώσω, το κάνω νόμιμο;

Στην περίπτωση που το υπόλοιπο διαμέρισμα είναι νόμιμο, η προσθήκη
νομιμοποιείται μόνο εάν το επιτρέπουν οι όροι δόμησης της περιοχής (εάν δεν
υπερβαίνει με την προσθήκη την επιφάνεια που του επιτρέπει ο συντελεστής
δόμησης και κάλυψης, εάν δεν ξεπερνάει το επιτρεπόμενο ύψος κ.λπ.). Σε κάθε
άλλη περίπτωση θεωρείται αυθαίρετο.

5. Όταν μπει η περιοχή όπου βρίσκεται το αυθαίρετό μου στο σχέδιο πόλης θα
πληρώσω; Πού και πόσα;

Κάθε αυθαίρετο τιμάται και εκτιμάται ανάλογα. Υπάρχουν αυθαίρετα τα οποία δεν
είναι δυνατόν να νομιμοποιηθούν διότι μπορεί να καταλαμβάνουν κοινόχρηστο χώρο
ή να βρίσκονται σε ζώνη προστασίας, αρχαιολογικό χώρο, δάσος, ρέμα κ.λπ. Πολλά
νομιμοποιούνται κατά ένα ποσοστό ανάλογα με τις πολεοδομικές παραβάσεις που τα
χαρακτηρίζουν (υπερβάσεις όρων δόμησης). Γι’ αυτά που είναι δυνατόν να
νομιμοποιηθούν πλήρως, το πρόστιμο θα εξαρτηθεί από την αντικειμενική αξία του
ακινήτου, με ευνοϊκές ρυθμίσεις ως προς το ύψος και τον διακανονισμό των
δόσεων.

6. Έχτισα ένα μικρό σπιτάκι στην παραλία χωρίς άδεια. Υπάρχει περίπτωση να
το κατεδαφίσουν;

Στην περίπτωση που το κτίσμα βρίσκεται μέσα στον αιγιαλό, δίδεται διοικητική
αποβολή, πρόστιμο και ακολουθεί κατεδάφιση.