«Για τους Aλβανούς που ταλαιπωρούνται στις ουρές…»
Ενημερώσου πρώτα από ΤΑ ΝΕΑ
7 λεπτά  |
 |
|
Στους Αλβανούς μετανάστες που ταλαιπωρούνται στις ουρές – εδώ, για την |
Το θεωρώ εκ προοιμίου και ανεξαρτήτως αποτελέσματος το θεατρικό γεγονός της
επόμενης χειμερινής σεζόν. Και μια πολιτική πράξη: πέντε εμιγκρέδες
καλλιτέχνες από την Αλβανία, «οικονομικοί μετανάστες» στην Ελλάδα, ανεβάζουν
στα αλβανικά αλλά και στα ελληνικά το έργο του εμιγκρέ όταν το έγραφε – 1973 –
Πολωνού Σλαβομίρ Μρόζεκ «Οι εμιγκρέδες». H παράσταση εντάχθηκε από τον Βαγγέλη
Θεοδωρόπουλο στο ρεπερτόριο του «Θεάτρου του Νέου Κόσμου», ως εναρκτήρια του
Κάτω Χώρου του.
Συνάντησα και τους πέντε της παράστασης μαζί με τον Βαγγέλη Θεοδωρόπουλο στον
χώρο του θεάτρου, ένα υπόγειο όπως και ο χώρος του έργου, όπου ήδη κάνουν
δοκιμές. Να σας τους συστήσω: Λαέρτης Βασιλείου, ο σκηνοθέτης και μεταφραστής.
Νικόλαος Λάμπρου, ηθοποιός. Στην Ελλάδα από το 1991, δούλεψε στις
αποχετεύσεις, στις οικοδομές και τελικά έγινε μάστορας – επιγραφοποιός.
Καραφίλ – Φίλι τον φωνάζουν – Σένα, ηθοποιός. Στην Ελλάδα από το 1993,
εργάζεται ως σερβιτόρος. Λευτέρης Τσέκος, ο σκηνογράφος. Στην Ελλάδα από το
1992, εργάζεται ως σκηνογράφος στον χώρο της διαφήμισης ενώ έχει κάνει
ατομικές εκθέσεις ζωγραφικής και συμμετείχε σε ομαδικές. Μιγκέν Σελμάνη,
μουσική επιμελήτρια. Στην Ελλάδα από το 1991. Βιολονίστα στην Ορχήστρα των
Χρωμάτων και στην Εθνική Συμφωνική Ορχήστρα της EPT.
Βαγγέλης Θεοδωρόπουλος (B.Θ.): Όταν άκουσα για το σχέδιο από τον
Λαέρτη, ήταν πολύ εύκολο να σκεφτώ και να αποφασίσω να το εντάξω στο
ρεπερτόριο. Έχει να κάνει με μια πολιτική “κατεύθυνση” του “Θεάτρου του Νέου
Κόσμου” η οποία φαίνεται είτε άμεσα είτε έμμεσα από τα έργα που έχουν
παρουσιαστεί ώς τώρα. Ειδικά το θέμα των μεταναστών και των προσφύγων με
ενδιαφέρει πάρα πολύ, ίσως και γιατί – χωρίς να θέλω να γίνω φολκλόρ – είμαι
μικρασιατικής καταγωγής.
Λαέρτης Βασιλείου (Λ.B.): Θέλαμε να κάνουμε το έργο στα αλβανικά. Αλλά
επειδή έχουν περάσει ήδη δώδεκα χρόνια από το ’91 και από το πρώτο κύμα
μεταναστών από την Αλβανία και στις συναναστροφές μας και στη ζωή μας τα
ελληνικά έχουν πια καθιερωθεί και σπάνια θα βρεις Αλβανούς που μιλούν μόνο
αλβανικά μεταξύ τους, σκεφτήκαμε από κοινού με τον Βαγγέλη να είναι όλοι οι
συντελεστές Αλβανοί αλλά να κάνουμε το έργο και στα ελληνικά.
Κάνετε, δηλαδή, διπλές πρόβες;
Καραφίλ Σένα (K.Σ.): Ουσιαστικά πρόκειται για δυο παραστάσεις. Για
μένα, όμως, θα είναι καμάρι και μεγάλη τιμή να παίξω σ’ αυτή τη γλώσσα που
είναι μια γλώσσα ωκεανός. Παράλληλα είναι μεγάλη τιμή να παίξω εδώ και στη
γλώσσα μου. Αλλά και το έργο, έστω κι αν ο συγγραφέας το έχει γράψει το ’73,
κολλάει σε πολλά σημεία μ’ εμάς» (σ.σ. στο έργο δύο εμιγκρέδες χωρίς όνομα,
από μια χώρα επίσης μη κατονομαζόμενη του τότε Ανατολικού Μπλοκ, σε κάποια
πόλη της Δυτικής Ευρώπης, ο ένας οικονομικός μετανάστης, ο άλλος πολιτικός
εξόριστος, περνούν μαζί στο μπουντρούμι – υπόγειο που μένουν μια καθοριστική
νύχτα, τη νύχτα της Πρωτοχρονιάς).
Σας είχε περάσει από το μυαλό ότι θα μπορούσατε να κάνετε θέατρο στην
Ελλάδα;
Νικόλαος Λάμπρου (N.Λ.): Το όνειρο να παίξω πάλι, τα δυο – τρία
τελευταία χρόνια είχε φουντώσει μέσα μου και έσπρωχνε να βγει έξω. Εγώ, δεν
πήγαινα να δω θέατρο γιατί, μια φορά που πήγα, αρρώστησα από τη στενοχώρια
μου. Να είσαι κάποιος εκεί που ήσουνα και να τα παρατήσεις και να πας στις
αποχετεύσεις… Ήταν τύχη που με διαλέξανε. Είναι τιμή μας αλλά και ευθύνη να
παίξουμε το έργο στα ελληνικά στην Ελλάδα, μια χώρα που έχουμε διαβάσει και
ξέρουμε για το θέατρό της, το αρχαίο και το σύγχρονο. Και είναι υποχρέωσή μας
να το παίξουμε στα αλβανικά.
Πώς σκέφτεστε το σκηνικό σας;
Λευτέρης Τσέκος (Λ. Τσ.): Θέλω να βγει δυναμικά η σχέση των δύο ηρώων.
Το χιούμορ, η ειρωνεία, ο σαρκασμός… αλλά και με τον πόνο στο βάθος, τη
νοσταλγία για την οικογένεια, την πατρίδα. Ο χώρος αυτός του θεάτρου, αυτό το
υπόγειο, είναι από μόνος του η καλύτερη λύση.
Εκτός από το να εκφραστείτε, ποιες είναι οι προθέσεις σας;
Λ.B.: Είναι υποχρέωσή μας να κάνουμε κάτι γι’ αυτούς τους ανθρώπους που
πολλοί ακόμα ταλαιπωρούνται στις ουρές να βγάλουν χαρτιά για να μην τους
απελάσουν. Όχι μόνο για να τους διασκεδάσουμε. Αλλά για να τους ανεβάσουμε το
ηθικό και να τους μυήσουμε ξανά σ’ αυτό που άφησαν πίσω στη χώρα τους. Γιατί
θα ξέρετε ότι εκεί υπήρχε μεγάλη καλλιτεχνική δραστηριότητα πριν καταρρεύσει
το Ανατολικό Μπλοκ και μαζί του και η Αλβανία.
Και για να τους μάθουμε ότι Ελλάδα δεν είναι μόνο μπουζούκια, και ήλιος, και
νησιά και “λίγο κρασί, λίγη θάλασσα και τ’ αγόρι μου” αλλά μια χώρα με
πολιτισμό τριών χιλιάδων χρόνων, με τον οποίο έχουμε πολλά κοινά σημεία, όπως
το ηπειρώτικο πολυφωνικό τραγούδι, οι εθνικές ενδυμασίες, οι ήρωες της
Επανάστασης του ’21 που πολλοί ήταν Αρβανίτες…
«Στην Ελλάδα ο ρατσισμός είναι στην επιφάνεια, δεν είναι στις ρίζες»
 |
|
«Θέλουμε να “ενσωματωθούμε” χωρίς να χάσουμε την ταυτότητά μας», λένε οι |
H κουβέντα με τους συντελεστές των «Εμιγκρέδων» γυρίζει στο πάντα… επίκαιρο
θέμα του ρατσισμού.
N.Λ.: Να τονίσουμε ότι δεν πρόκειται για “διαμαρτυρία” ενάντια στο
αντιμεταναστευτικό ρεύμα. Ο μετανάστης στην Ελλάδα είναι διαφορετικά από τον
μετανάστη στη Γερμανία ή στην Αγγλία ή στη Γαλλία…
Είναι;
N.Λ.: Ναι. Αν εξαιρέσουμε τη γραφειοκρατία, ναι.
Λ.B.: Μας έχουν ανοίξει τα σπίτια τους οι Έλληνες….
N.Λ.: Έχουμε πάρα πολλούς καλούς φίλους Έλληνες. H Ελλάδα έχει έναν
πολύ ζεστό λαό, έστω κι αν σποραδικά υπάρχουν κάποια κρούσματα ρατσισμού. Με
την παράσταση αυτή θα θέλαμε να δείξουμε ότι δεν είμαστε άνθρωποι που μόνο
σκοτώνουμε και κλέβουμε, αλλά και άνθρωποι που γλεντάμε, που κλαίμε, που
ονειρευόμαστε, που δημιουργούμε…
Λ.B.: Ξέρετε ότι υπήρχαν και υπάρχουν άνθρωποι που, επειδή μιλάνε πολύ
καλά ελληνικά, δέκα χρόνια κρύβουν ότι είναι Αλβανοί; Ελπίζουμε αυτοί να
‘ρθουν στην παράστασή μας.
M.Σ.: Ας μην κρυβόμαστε. Κι εγώ η ίδια, πολλές φορές, έχω κρύψει ότι
είμαι Αλβανίδα και έχω πει ψέματα…
B.Θ.: Άρα υπάρχει ρατσισμός…
Λ.B.: Ο ρατσισμός, έτσι κι αλλιώς, γεννιέται με τον άνθρωπο…
K.Σ.: Όπου υπάρχει χαμηλό μορφωτικό επίπεδο υπάρχει και ρατσισμός. Και
βαρβάτος. Όπου το επίπεδο είναι υψηλό δεν υπάρχει. Αλλά εκείνο που θέλω να πω
είναι ότι στην Ελλάδα ο ρατσισμός είναι στην επιφάνεια, δεν είναι στις ρίζες.
Δεν έχει καμία σχέση μ’ αυτή την πρόταση της Βρετανίας για “στρατόπεδα
μεταναστών” που ξεπερνάει και τα όρια του Χίτλερ. Ο Δυτικοευρωπαίος μπορεί να
είναι πιο “ευγενής”, αλλά σου κλείνει τη βρύση και σου κόβει το νερό…
«Δεν υπάρχει πρόβα που να μη με πιάνει κόμπος στον λαιμό»
Τι μουσικές θα επιλέξετε;
Μιγκέν Σελάνι (M.Σ.): Επειδή αυτή είναι η “ειδικότητά” μου εδώ και
πολλά χρόνια και το κλασικό με αγγίζει, στην κλασική μουσική θα στραφώ αλλά
δεν θα μείνω εκεί. Υπάρχουν όμως και κάποιοι μονόλογοι, όπου ο ένας από τους
ήρωες μιλάει για το χωριό του, για τη γυναίκα του που του πήγαινε το φαγητό
κάτω απ’ το δέντρο, που με έχουν “ερεθίσει” και σκέφτομαι να βάλω κάτι
παραδοσιακό αλβανικό.
Έχω παρακολουθήσει πολλές πρόβες και δεν υπάρχει πρόβα που να μη με πιάνει
ένας κόμπος στον λαιμό. Και δεν το λέω για να το κάνω μελό… Αλλά τα έχω
ακούσει όλα αυτά που λένε στο έργο. Από το ’91 είδα τον πατέρα μου και τη
μητέρα μου να ζουν στο πετσί τους όλες αυτές τις σωματικές και ψυχικές
δυσκολίες. Πόσες Πρωτοχρονιές δεν λέγαμε “θα φύγουμε”… Πόσες φορές δεν τους
άκουσα να λένε “φτάνει, δεν αντέχω άλλο, θέλω να γυρίσω πίσω”… Ο πατέρας μου
είχε φτάσει στο σημείο να μου λέει όταν έπαιζα μουσική “σταμάτα, δεν θέλω να
ακούσω πια κλασική μουσική, μη μου το κάνεις αυτό.
INFO
Στο Θέατρο του Νέου Κόσμου (Αντισθένους 7 – Θαρύπου, Φιξ, 210-92.12.900).
Google news
