Σε λάθος δρόμο ψάχνουν τη λύση για την ανεργία

H ανάπτυξη της ελληνικής οικονομίας, σύμφωνα με τα επίσημα στοιχεία του
υπουργείου Οικονομίας και Οικονομικών αλλά και των διεθνών οργανισμών, δείχνει
να εξελίσσεται ικανοποιητικά με ρυθμούς 3,5% – 4%, όταν η ευρωζώνη με δυσκολία
μπορεί να πιάσει το 1%. Τι φταίει λοιπόν και ο κόσμος διαμαρτύρεται για την
οικονομία και ιδιαίτερα για την ανεργία την οποία φοβάται όλο και περισσότερο;
Γιατί ο οικογενειάρχης αισθάνεται ότι, παρά την ανάπτυξη για την οποία
διαβάζει, τα παιδιά του δυσκολεύονται να βρουν δουλειά; Το ΙΟΒΕ (Ινστιτούτο
Οικονομικών και Βιομηχανικών Ερευνών) έδωσε προχθές μία ενδιαφέρουσα απάντηση
στο ερώτημα αυτό. Ανακοίνωσε, δηλαδή, ότι η ανεργία στην Ελλάδα οφείλεται όχι
στον ρυθμό ανάπτυξης, υψηλό ή χαμηλό, αλλά στις αλλαγές που συμβαίνουν στην
οικονομία καθώς εκσυγχρονίζεται. H μείωση των θέσεων εργασίας στη γεωργία, ο
τεχνολογικός εκσυγχρονισμός των βιομηχανικών επιχειρήσεων, οι συγχωνεύσεις
βιομηχανικών και εμπορικών επιχειρήσεων και η δημιουργία μεγαλύτερων μονάδων,
ακόμη και ο περιορισμός του μεγέθους του κράτους, είναι εξελίξεις που
αναπόφευκτα οδηγούν σε απώλεια θέσεων εργασίας. Γι’ αυτούς τους λόγους η
ανεργία επιμένει πεισματικά να βρίσκεται σε υψηλό επίπεδο, παρά τη γρήγορη
ανάπτυξη.

Δεν ακολουθεί

Μάλιστα, το ενδιαφέρον είναι ότι το ΙΟΒΕ, το οποίο είναι συνδεδεμένο με τον
ΣΕΒ, παρουσίασε συγκεκριμένα στοιχεία που δείχνουν ότι ενώ στις περισσότερες
άλλες ευρωπαϊκές χώρες οι υψηλοί ρυθμοί ανάπτυξης συνοδεύονται από τους
αντίστοιχους ρυθμούς αύξησης της απασχόλησης, στην Ελλάδα δεν συμβαίνει το
ίδιο. Ορισμένες χρονιές μάλλιστα σημειώθηκε μείωση της απασχόλησης. H
κυβέρνηση παρέμεινε προσηλωμένη στη θεωρία ότι «η ανάπτυξη θα λύσει το
πρόβλημα της ανεργίας», όταν ξεκίνησε ο διάλογος για το θέμα τον περασμένο
μήνα. Και όμως, ο κ. Χριστοδουλάκης έχει κατά καιρούς δηλώσει, χωρίς να το
διατυμπανίζει, ότι ανησυχεί γιατί ο ρυθμός ανάπτυξης δεν ακολουθείται από τον
αντίστοιχο ρυθμό αύξησης της απασχόλησης.

Φυσικά, η ανάπτυξη συμβάλλει στην απασχόληση. H κατάσταση της αγοράς εργασίας
θα ήταν δραματική αν δεν υπήρχε μεγάλη αύξηση του ΑΕΠ. Ωστόσο, είναι καιρός να
δει κανείς το πρόβλημα χωρίς παρωπίδες, να εντοπίσει την αιτία του και να
ενεργήσει ανάλογα ώστε να δοθεί λύση.

Εστιασμένη πολιτική

H κυβέρνηση αποφάσισε πολύ σωστά και εφαρμόζει τα τελευταία χρόνια εστιασμένη,
όπως την ονομάζει η ίδια, κοινωνική πολιτική. Δηλαδή, αντί να δαπανά κονδύλια
του προϋπολογισμού από τα οποία επωφελούνται όλοι, επιλέγει να στηρίξει
συγκεκριμένες ομάδες του πληθυσμού. Για παράδειγμα, αυξάνει το επίδομα των
χαμηλοσυνταξιούχων ή των ατόμων με ειδικές ανάγκες. Γιατί, άραγε, δεν κινείται
ανάλογα και στο θέμα της ανεργίας; Αντί να υποστηρίζει ότι το πρόβλημα θα
λυθεί σχεδόν αυτόματα, με τον υψηλό ρυθμό ανάπτυξης – κάτι που δεν πείθει τους
ανέργους και όσους φοβούνται ότι θα περιπέσουν στην κατάσταση αυτή -, πρέπει
να εφαρμόσει και για την ανεργία εστιασμένη πολιτική. Να δώσει, για
παράδειγμα, κίνητρα για επενδύσεις σε περιοχές που μειώνεται πολύ γρήγορα η
αγροτική απασχόληση. Διαφορετικά, καταφεύγοντας σε λύσεις όπως είναι μερικές
ακόμη χιλιάδες προσλήψεις στο Δημόσιο, μόνο προσωρινά δίνει την εικόνα της
ανακούφισης, φορτώνοντας παράλληλα ένα επιπλέον βάρος στις πλάτες μιας άλλης
πολύπαθης ομάδας πληθυσμού: των φορολογουμένων.