Πρόσωπα H φωνή των Pομά στις Bρυξέλλες

Επτά ώς εννέα εκατομμύρια Τσιγγάνοι ζουν στην Ευρώπη των «25». H 33χρονη
Ανγκέλα Κοτσζέ εκπροσωπεί τον λαό των Ρομά στις Βρυξέλλες.

Ανγκέλα Κοτσζέ. Διευθύντρια του Ευρωπαϊκού Γραφείου Ενημέρωσης για τους Ρομά

H Ανγκέλα και οι δύο αδελφές της μεγάλωσαν στο χωριό Κισπαλάντ της Ουγγαρίας,
κοντά στα σύνορα με την Ουκρανία και τη Ρουμανία, ο μισός πληθυσμός του οποίου
είναι Ρομά. Το σπίτι τους, στην «οδό των Τσιγγάνων», αποτελείτο από ένα
δωμάτιο και κουζίνα – η τουαλέτα ήταν στην αυλή. H μητέρα ήταν οικιακή βοηθός,
ο πατέρας ανειδίκευτος εργάτης, αμφότεροι σχεδόν αναλφάβητοι. Για να πάει
σχολείο, η Ανγκέλα έπαιρνε κάθε μέρα το λεωφορείο για την πλησιέστερη πόλη, το
Φεχέργκιαρματ. Ήταν πολύ καλή μαθήτρια, προχώρησε στο Λύκειο και ήθελε να
συνεχίσει στην Παιδαγωγική Ακαδημία. Αλλά κανείς δεν την ενθάρρυνε, αφού το
απολυτήριο Λυκείου θεωρείτο ήδη πολύ για μια Τσιγγάνα. Έτσι το 1988 πήγε στη
Βουδαπέστη, όπου βρήκε δουλειά σ’ ένα εργοστάσιο.

Με το απολυτήριό της είχε όμως δικαίωμα να διεκδικήσει θέση ανειδίκευτης
δασκάλας και έκανε αιτήσεις σε όλα τα σχολεία της πρωτεύουσας και των
περιχώρων, μέχρι που έγινε δεκτή στο σχολείο ενός προαστίου. Περνούσε τον
περισσότερο καιρό της στη βιβλιοθήκη και το 1991 έγινε δεκτή στην Παιδαγωγική
Ακαδημία. Παράλληλα πήρε δίπλωμα Κοινωνιολογίας από το Πανεπιστήμιο της
Βουδαπέστης, καθώς και δίπλωμα Αγγλικών. Συνέχισε στο Πανεπιστήμιο της
Κεντρικής Ευρώπης του Τζωρτζ Σόρος, πήρε υποτροφία για τη Νέα Υόρκη, μίλησε
ενώπιον του αμερικανικού Κογκρέσου για την κατάσταση των Ρομά στην Ουγγαρία.
Δούλεψε στο Συμβούλιο της Ευρώπης και τελικά επελέγη, ανάμεσα σε μια δωδεκαριά
υποψηφίους από τις τέσσερις γωνιές της Ευρώπης, ως διευθύντρια του Ευρωπαϊκού
Γραφείου Ενημέρωσης για τους Ρομά που είχε μόλις ιδρυθεί στις Βρυξέλλες.
Στόχος του, η άσκηση πίεσης στους ευρωπαϊκούς θεσμούς υπέρ των Τσιγγάνων, αλλά
και η ενημέρωση των τελευταίων σχετικά με την Ευρωπαϊκή Ένωση.

H Ανγκέλα είχε επιμονή, ταλέντο, αλλά η ίδια τονίζει πως δεν θα κατάφερνε
τίποτε χωρίς τη στήριξη που είχε. Στην Ουγγαρία, το 40% των Ρομά ζουν κάτω από
το όριο της φτώχειας ενώ ο μέσος όρος στη χώρα είναι 7%. Στη Ρουμανία, το
προσδόκιμο ζωής τους είναι 15 ώς 20 χρόνια χαμηλότερο από εκείνο του υπόλοιπου
πληθυσμού. H στήριξη των κοινοτήτων τους είναι απαραίτητη και σε συνέδριο με
θέμα «Οι Ρομά σε μια διευρυνόμενη Ευρώπη», που έγινε τη Δευτέρα στη
Βουδαπέστη, η επίτροπος Κοινωνικών Υποθέσεων Άννα Διαμαντοπούλου υποσχέθηκε
πως η υποστήριξη της E.E. προς τους Ρομά θα συνεχιστεί. Προειδοποίησε όμως πως
ορισμένες παραδόσεις τους (αγοραπωλησίες νυφών σε ορισμένες κοινότητες,
παρεμπόδιση της μόρφωσης των παιδιών) πρέπει να σταματήσουν. «Όταν θεμελιώδη
ανθρώπινα δικαιώματα συγκρούονται με τις παραδόσεις, τότε οι παραδόσεις πρέπει
να αλλάζουν», τόνισε η επίτροπος.