«Δώστε πίσω τα πανωτόκια»
Ενημερώσου πρώτα από ΤΑ ΝΕΑ
4 λεπτά
Επιστρέφουν πλέον χρήματα οι τράπεζες για τα παράνομα «πανωτόκια», ύστερα
από απόφαση-βόμβα του Εφετείου Αθήνας που ανοίγει τον δρόμο για σωρεία αγωγών
από δανειολήπτες. Και την αρχή για την επιστροφή των καταβληθέντων
«πανωτοκίων» αναγκάστηκε να κάνει η Εμπορική Τράπεζα, καταβάλλοντας χθες
περίπου 70.000.000 δραχμές (205.000 ευρώ) στον οφειλέτη που δικαίωσε το
δικαστήριο.
 |
|
«Υποχρεωτικώς ανεφάρμοστη…». Το Εφετείο Αθήνας με την απόφαση-βόμβα |
H εφετειακή απόφαση (3365/2003) έρχεται να ανατρέψει τα δεδομένα που είχε
δημιουργήσει στο θέμα των «πανωτοκίων» ο νόμος 2789/2000, ο οποίος όριζε ότι
όσοι οφειλέτες είχαν δώσει περισσότερα χρήματα σε τράπεζες, λόγω του υπέρογκου
και παράνομου ανατοκισμού, δεν μπορούσαν να τα διεκδικήσουν «σε καμία
περίπτωση και για καμία αιτία».
Το Εφετείο, δικαιώνοντας εγγυητή σε δάνειο εταιρείας, έκρινε ότι η διάταξη
είναι αντίθετη με το Σύνταγμα και την Ευρωπαϊκή Σύμβαση Δικαιωμάτων του
Ανθρώπου. Και επέβαλε στην Εμπορική Τράπεζα την επιστροφή των επιπλέον ποσών
που είχε λάβει και θεωρήθηκαν ως «αχρεωστήτως καταβληθέντα». Τα χρήματα αυτά
επιστράφησαν, μάλιστα, εντόκως από την τράπεζα.
H δικαστική απόφαση έχει προκαλέσει συναγερμό στα πιστωτικά ιδρύματα της
χώρας, καθώς βρίσκονται αντιμέτωπα με το ενδεχόμενο να κληθούν να επιστρέψουν
τεράστια ποσά σε χιλιάδες δανειολήπτες, από τους οποίους έλαβαν παράνομα
«πανωτόκια» κατά την τελευταία 20ετία (όριο παραγραφής των σχετικών
απαιτήσεων). Σύμφωνα με πληροφορίες, μάλιστα, νομικοί σύμβουλοι τραπεζών έχουν
εισηγηθεί να μην υποβληθεί ούτε αίτηση αναίρεσης στον Άρειο Πάγο κατά της
εφετειακής απόφασης, εκτιμώντας ότι «λόγω της αντισυνταγματικότητας η υπόθεση
είναι χαμένη και στο Ανώτατο Δικαστήριο».
Ήταν εγγυητής
H Εμπορική Τράπεζα, εφαρμόζοντας αναγκαστικά την απόφαση, κατέβαλε χθες σε
πολιτικό μηχανικό από τον Ασπρόπυργο το ποσό των 205.000 ευρώ. Πρόκειται
ουσιαστικά για την πρώτη επιστροφή χρημάτων από «πανωτόκια». Όπως προκύπτει
από το φάκελο της υπόθεσης, ο μηχανικός δεν ήταν άμεσα δανειολήπτης, αλλά
εγγυητής σε δάνεια που είχε λάβει τη δεκαετία του ’80 εταιρεία σκυροδέματος
στον Ασπρόπυργο, στην οποία ήταν εκ των μετόχων. Έως το 1995 είχαν επιστραφεί
στην τράπεζα 130 εκατ. δρχ. (από αρχικό δάνειο περίπου 25 εκατ. δρχ.) και με
δεδομένο ότι η επιχείρηση είχε πτωχεύσει, υπόλογος απέναντι στην τράπεζα είχε
βρεθεί ο εγγυητής. Όταν διαπιστώθηκε, ωστόσο, ότι η Εμπορική είχε πάρει
περίπου 30 εκατ. δρχ. περισσότερα, λόγω παράνομου ανατοκισμού, ο εγγυητής
ζήτησε την επιστροφή τους. Για να συναντήσει την άρνηση της τράπεζας που
επικαλέστηκε τη νομοθετική ρύθμιση, βάσει της οποίας μάλιστα επιχείρησε να
διακόψει ακόμη και τη δίκη για την καταβολή του ποσού.
Ο επίμαχος νόμος του 2000 είχε ακολουθήσει τις αποφάσεις του Αρείου Πάγου, με
τις οποίες είχε κριθεί ότι ο μονομερής ανατοκισμός (που γινόταν ακόμη και ανά
15νθήμερο από τις τράπεζες, εκτοξεύοντας στα ύψη το αρχικό ποσό ενός δανείου)
είναι παράνομος. Με το νόμο ορίστηκε ότι ανατοκισμός μπορεί να γίνεται,
κατόπιν συμφωνίας με τον δανειολήπτη, τουλάχιστον ανά εξάμηνο, ενώ προβλέφθηκε
και κλίμακα προσαυξήσεων ανάλογα με το έτος χορήγησης του δανείου. Ωστόσο,
στον ίδιο νόμο τονιζόταν ότι «καταβληθέντα ποσά, ανεξαρτήτως ύψους, από τους
οφειλέτες ή τρίτους είτε εκουσίως είτε κατόπιν συμφωνίας είτε οποιασδήποτε
ρύθμισης, είτε συνεπεία διαδικασιών ατομικής ή συλλογικής εκτέλεσης, δεν
αναζητούνται σε καμία περίπτωση και για καμία αιτία». H διάταξη αυτή, μάλιστα,
παρέμεινε αναλλοίωτη και με τον νόμο 2912/2001 που ακολούθησε για το θέμα των
«πανωτοκίων».
ΕΦΕΤΕΙΟ ΑΘΗΝΩΝ
Αντισυνταγματική η διάταξη «υποχρεωτικώς ανεφάρμοστη»
H ρύθμιση είχε γίνει «ασπίδα» για τις τράπεζες που αρνούνταν να
επιστρέψουν οποιοδήποτε ποσό ήταν εκτός των νομίμων ορίων του ανατοκισμού, ενώ
θεωρούσαν ότι οι οφειλέτες δεν έχουν δικαίωμα ούτε δικαστικώς να διεκδικήσουν
επιστροφή χρημάτων. Από την άλλη πλευρά, ο σύλλογος δανειοληπτών έχει
επανειλημμένως καταγγείλει ότι «αποκλειστικός σκοπός της ρύθμισης είναι η
προστασία των τραπεζών».
Το Εφετείο Αθήνας με την απόφασή του τονίζει ότι η επίμαχη διάταξη είναι
αντισυνταγματική, καθώς «κανείς δεν στερείται την περιουσία του παρά μόνον για
δημόσια ωφέλεια». Και επισημαίνοντας ότι «ο σεβασμός και η προστασία της αξίας
του ανθρώπου αποτελούν πρωταρχική υποχρέωση της πολιτείας», υπογραμμίζει ότι η
διάταξη «είναι υποχρεωτικώς ανεφάρμοστη από τα δικαστήρια». «H απόφαση είναι
εξαιρετικά σημαντική και επιτρέπει στους δανειολήπτες να βγουν από την άμυνα
στην αντεπίθεση…», επισημαίνει από την πλευρά του ο δικηγόρος κ. Γρ.
Ψαλτήρας που εκπροσώπησε τον πολιτικό μηχανικό. «Οι δανειολήπτες έχουν πλέον
ένα “όπλο” για να αναγκάσουν τις τράπεζες να επιστρέψουν τα παρανόμως
εισπραχθέντα “πανωτόκια”, αλλά και να έχουν μία ηθική ικανοποίηση για τις
επιχειρήσεις ή τα ακίνητα που έχασαν από τις τράπεζες και για μείωση που έχουν
υποστεί ως πολίτες…».
Google news
