NΟPMAN MEΪΛEP «Mε τον Mπους κινδυνεύει η δημοκρατία μας»
Ενημερώσου πρώτα από ΤΑ ΝΕΑ
9 λεπτά  |
 |
|
«H μεγαλύτερη ικανότητα του Μπους ως Προέδρου δεν είναι να σκέπτεται, αλλά να |
Ο «αμφισβητίας» της Αμερικής βγάζει φωτιές. Ο Νόρμαν Μέιλερ είναι
απογοητευμένος και απαισιόδοξος. Είναι θυμωμένος, ή μάλλον έξαλλος! Με την
Αμερική, με τη μετάλλαξη της αμερικανικής δημοκρατίας σ’ ένα είδος
θρησκευτικού φανατισμού που κατέλαβε το Πεντάγωνο και τον Λευκό Οίκο, με τους
«σημαιοφόρους του συντηρητισμού» που κυβερνούν τη χώρα του. Έξαλλος είναι και
με τον πόλεμο που έγινε στο Ιράκ. Και επανέρχεται με ακόμη ένα βιβλίο, το
«Γιατί κάνουμε αυτό τον πόλεμο;» (μόλις κυκλοφόρησε από την Ωκεανίδα),
περιγράφοντας με οδυνηρή ειλικρίνεια το εφιαλτικό πρόσωπο μιας αλαζονικής
Αμερικής που έχει παραδοθεί ναρκωμένη στις πολεμικές ιαχές του Μπους και των
συντρόφων του.
Μισό αιώνα μετά την έκδοση του πρώτου του βιβλίου «Οι Γυμνοί και οι νεκροί», ο
80χρονος Μέιλερ, ένας από τους σημαντικότερους σύγχρονους Αμερικανούς
συγγραφείς και διανοουμένους, συνεχίζει να είναι ένας μαχητής της ελεύθερης
σκέψης, να αποδομεί τους μύθους της αμερικανικής κοινωνίας και ν’ ανησυχεί για
το μέλλον. «Κινδυνεύουμε να χάσουμε τη δημοκρατία μας. Έχουμε λιγότερη
δημοκρατία σήμερα απ’ όση είχαμε πριν από δέκα χρόνια και δέκα χρόνια πριν
λιγότερη απ’ όση είκοσι χρόνια πριν. Έχουμε ακόμα μια ικμάδα δημοκρατίας, δεν
τη χάσαμε όλη ακόμα, αλλά με αυτό τον Πρόεδρο, θα μπορούσαμε», λέει στα «NEA»
ο χειμαρρώδης συγγραφέας.
«Κυκλοφορεί πολύς θυμός εδώ γύρω, πολλές πληγωμένες μεγαλειότητες,
πολλή ταραχή, πολλές κρίσεις ταυτότητας. Και το χειρότερο, πολύς πατριωτισμός.
Ο πατριωτισμός, όταν η χώρα ξεπέφτει, λογικά έχει την τάση να μετατραπεί σε
φασισμό», γράφει στο νέο του βιβλίο. Μα, ένα μέρος των Αμερικανών δεν είχαν
πάντα την άποψη ότι όποιος προσβάλλει την Αμερική, προσβάλλει και την τιμή
τους και άρα ο εχθρός πρέπει να αντιμετωπιστεί με ωμότητα; «Πάντα η παράδοσή
μας έλεγε να υπερασπιστούμε την Αμερική και να πολεμήσουμε τον εχθρό», απαντά
ο Μέιλερ, «όμως εξαρτάται από το πώς ορίζεις τον εχθρό. Είναι άλλο να έχεις
αυτήν τη φιλοσοφία και άλλο να είσαι σε θέση να ξεχωρίσεις ποιος είναι εχθρός
και ποιος όχι. Ο μεγάλος καβγάς που είχαν μερικοί από εμάς ήταν ότι το Ιράκ
δεν ήταν στην πραγματικότητα ο εχθρός. Ήταν μια πολύ δυσάρεστη χώρα με έναν
ιδιαίτερα κακό ηγέτη, αλλά δεν αποτελούσε απειλή για την Αμερική. Ο Μπους είπε
ψέματα κατ’ εξακολούθηση».
Και το πρόσχημα των όπλων μαζικής καταστροφής; «Ακόμη κι αν κάποια στιγμή
βρουν αυτά τα όπλα, αυτό δεν σημαίνει ότι οι Ιρακινοί θα τα χρησιμοποιούσαν.
Γιατί, Θεέ μου, κι εμείς έχουμε όπλα 100 ή 1.000 φορές πιο ισχυρά από τα όπλα
που ενδεχομένως να είχε ο Σαντάμ, αλλά δεν τα χρησιμοποιούμε. Δεν κυκλοφορούμε
ρίχνοντας δηλητηριώδη αέρια και πυρηνικά όπλα σε χώρες. H αντίληψη ότι ο
Σαντάμ θα τα χρησιμοποιούσε δεν είναι παρά μια μεγάλη εικασία. Οι κυβερνώντες
παραβίασαν τα πάντα, πίεσαν και ξαναπίεσαν για να κάνουν αυτό τον πόλεμο. Το
επιχείρημά μου είναι ότι χρειάζονταν αυτό τον πόλεμο, γιατί δεν μπορούσαν να
λύσουν τα εσωτερικά τους προβλήματα. Ο πόλεμος ήταν υποκατάστατο για την
επίλυση των πραγματικών προβλημάτων».
Πραγματικά προβλήματα; Ο Νόρμαν Μέιλερ εξηγείται: «Ο μέσος Αμερικανός πάντα
είχε κάποιες πολύ δυνατές αντιλήψεις. Οι αντιλήψεις αυτές είναι τόσο ισχυρές
για τον Αμερικανό όσο είναι για τον Έλληνα η αρχαία ελληνική κουλτούρα. Ο
σύγχρονος Έλληνας θα αισθανόταν λιγότερος χωρίς την κλασική κουλτούρα, είτε τη
χρησιμοποιεί είτε όχι, είναι πολύ υπερήφανος γι’ αυτήν. Με τον ίδιο
συμβολισμό, επειδή εμείς είμαστε ένα νέο έθνος, θεμελιώσαμε την επάρκειά μας
πάνω σε συγκεκριμένες εικόνες. Για παράδειγμα, το FBI, η Καθολική Εκκλησία, οι
εταιρείες, η αντίληψη ότι υπάρχει δουλειά για όλους. Όλες αυτές οι ιδέες πήγαν
άσχημα. Τα τελευταία πέντε χρόνια τα σκάνδαλα στο FBI έκαναν τον κόσμο να
χάσει την πίστη του σ’ αυτό. Το ίδιο συνέβη και με τα σκάνδαλα της Καθολικής
Εκκλησίας, κι αυτό ήταν μεγάλο σοκ για το περίπου το 50% της εργατικής τάξης
που είναι Καθολικοί.
Όσο για τις εταιρείες που αναλαμβάνουν όλη τη διαφήμιση της Αμερικής, τώρα
ανακαλύπτουμε ότι οι επικεφαλής τους είναι απατεώνες. Για να το πω σωστά, δεν
είναι άνθρωποι ηθικής ακεραιότητας. Πλούτισαν σκανδαλωδώς και κλέβουν. Επίσης,
έχουμε έναν Πρόεδρο που δεν σκοπεύει να δώσει λύσεις σε όλες αυτές τις
αρρώστιες και είναι με το πλευρό των πλουσίων, τους οποίους προσπαθεί να κάνει
ακόμη πλουσιότερους».
«H δημοκρατία δεν είναι βιταμίνη»
H απάντηση του Μπους στα προβλήματα των ΗΠΑ; «H απάντηση», λέει ο Νόρμαν
Μέιλερ, «ήταν ότι είχε έναν πολύ καλό στρατό και ήξερε ότι μπορούσε να τον
χρησιμοποιήσει και ότι μπορούσε να κερδίσει έναν πόλεμο πολύ γρήγορα. Μετά
άρχισε η συζήτηση ότι θα δώσουμε δημοκρατία στο Ιράκ, λες και η δημοκρατία
είναι βιταμίνη που χορηγείς με ένεση. Μιλάμε για μια χώρα που είχε την
θλιβερότερη μορφή φασισμού για 30 χρόνια. Οι άνθρωποι συνθηκολόγησαν με αυτό
τον φασισμό, έμαθαν να ζουν μαζί του. Κάποιες φορές τους παρείχε και ασφάλεια.
Τώρα όλ’ αυτά συνετρίβησαν και ξαφνικά λέμε σε όλους αυτούς τους ανθρώπους ότι
θα γίνουν δημοκρατία. Δεν νομίζω ότι αυτό θα πετύχει.
Στο μεταξύ, εδώ μας έλεγαν συνέχεια ψέματα για την απειλή. Και πιστεύω ότι σε
μια δημοκρατία, η δημοκρατία εξαρτάται και από τις αποδείξεις που προσφέρουν
οι ηγέτες στον λαό. Όταν αυτό παραβιάζεται, όταν οι άνθρωποι άγονται και
φέρονται, δεν έχεις πια πραγματική δημοκρατία. Αντί γι’ αυτό έχεις διαφήμιση,
δηλαδή ποδηγέτηση και ψευτιές. Οι κυβερνώντες τραυμάτισαν την ίδια τους την
χώρα».
«Ζούμε τη διαστρέβλωση του αμερικανικού ονείρου…»
 |
|
Ένα… ντιρέκτ από τον Μοχάμεντ Άλι «εναντίον» του Νόρμαν Μέιλερ, στην 50ή |
Οι «σημαιοφόροι του συντηρητισμού», όπως αποκαλεί ο Μέιλερ τους
νεοσυντηρητικούς Ρεπουμπλικανούς που κυβερνούν την Αμερική, θα έχουν μέλλον;
«Πολύ φοβάμαι ότι θα έχουν πολύ δυνατό μέλλον, γιατί αυτή η χώρα βασίζεται
περισσότερο σε παραμύθια παρά στην πραγματικότητα», απαντά. Και συνεχίζει. «Τα
τελευταία δέκα χρόνια η αγορά ανέβαινε συνέχεια σαν τρελή και ήταν ευκολότερο
από ποτέ να βγάλεις λεφτά. Ξαφνικά, η αγορά έπεσε και αυτό ήταν πρόβλημα γιατί
οι άνθρωποι ήθελαν μια εύκολη ζωή εδώ, πιο εύκολη από ποτέ. Το θέμα είναι ότι
ίσως να μην την έχουν. Κι αυτό που συμβαίνει όταν έχεις δύσκολη ζωή, είναι να
ψάχνεις για παραμύθια. Αυτό τους προσφέρει ο Τζορτζ Μπους».
«Χρησιμοποιεί τη λέξη κακό σαν ναρκωτικό για το πιο ταλαιπωρημένο κοινό της
Αμερικής», γράφει ο Μέιλερ για τον Πρόεδρο Μπους. Μα, είναι τόσο αφελείς οι
Αμερικανοί; «Είμαστε αφελείς, είμαστε μια πολύ αφελής χώρα. Είμαστε μια χώρα
που διαφημίζεται περισσότερο από κάθε άλλη χώρα. Κάθε φορά διαφημιζόμαστε όλο
και περισσότερο. Και επαναλαμβάνω ότι η διαφήμιση είναι ψευτιά και ποδηγέτηση.
Δεν έχουμε συνηθίσει να ζούμε με την πραγματικότητα, αλλά με εικασίες».
Ο Μπους, όμως, έχει πολλά υπέρ του, λέει. «Οι Αμερικανοί είναι πολύ
συναισθηματικοί άνθρωποι. Δεν έχουν τη μακρά σκληρή παράδοση των 3.000-4.000
ετών των Ευρωπαίων. Όλοι οι Ευρωπαίοι έχουν παράδοση τουλάχιστον χιλίων ετών,
έχουν παραδόσεις και ξέρουν τους πολλούς τρόπους με τους οποίους μπορούν να
γίνουν τα πράγματα. Εδώ είναι λες και πρέπει να είμαστε υποχρεωτικά αισιόδοξοι
κι αυτό δημιουργεί μεγάλους μπελάδες. Και ο Μπους έχει μια εκπληκτική αίσθηση
τού πώς να παίζει την Αμερική λες και είναι μουσικό όργανο. Πετάει από ‘δώ και
από ‘κεί τη λέξη “κακό”, μια πολύ περίπλοκη λέξη. H λέξη “αγάπη” για
παράδειγμα, είναι το ίδιο περίπλοκη λέξη, αλλά τη σεβόμαστε. Ξέρουμε ότι
είμαστε ερωτευμένοι, αλλά δεν ξέρουμε ακριβώς για τί μιλάμε. Είναι ή λίγο
καλύτερο, ή λίγο λιγότερο από την πραγματικότητα. Το “κακό” είναι το ίδιο
περίπλοκο ως λέξη προς την αντίθετη κατεύθυνση. Και ο Μπους τη λέει τόσο
συχνά, ώστε να νομίζεις ότι αυτός ο άνθρωπος πολεμά το κακό. Είναι απαράδεκτο
να παίζεις με το αμερικανικό κοινό μ’ αυτό τον τρόπο».
Πάντως, ο νεοσυντηρητικός Robert Kagan έγραψε ότι η Αμερική είναι από τον Άρη
και η Ευρώπη απότην Αφροδίτη. «Οφείλω να πω ότι σέβομαι περισσότερο την
κατεύθυνση που παίρνει η Ευρώπη. Νομίζω πως το γεγονός ότι υπέφεραν στους δύο
Μεγάλους Πολέμους, και κυρίως στον B’ Παγκόσμιο Πόλεμο, έδωσε στους Ευρωπαίους
την αίσθηση ότι ο πόλεμος είναι σχεδόν πάντα άσκοπος και ότι πρέπει να ψάξουν
πιο λογικούς τρόπους για να κάνουν τις διεθνείς σχέσεις. Εδώ στην Αμερική,
συμβαίνει το αντίθετο. Έχουμε την αντίληψη ότι συνέχεια δοκιμαζόμαστε, κι ότι
επειδή η ζωή είναι ανταγωνιστική πρέπει να κερδίζουμε. H έμφαση της νίκης έχει
γίνει τόσο τεράστια στην Αμερική, ώστε έχουμε μεγάλο πρόβλημα όταν δεν
πετυχαίνουμε. Έχουμε γίνει ναρκομανείς στην επιτυχία. Κι όταν αποτυγχάνουμε,
αρχίζουν τα ψέματα. Πρόκειται για τη διαστρέβλωση του αμερικανικού ονείρου».
«Οι κακοί ηγέτες δεν ντρέπονται για τον εαυτό τους»
«Όλα όσα μίσησα, θριάμβευσαν», λέει ο Νόρμαν Μέιλερ. «Το πλαστικό, η υψηλή
αρχιτεκτονική, οι εταιρείες και η άδεια αισθητική τους που εξάγεται σε όλο τον
κόσμο». Και ο Μπους; «Ο Μπους δεν είναι από τους αγαπημένους μου ανθρώπους.
Δεν πολέμησε στο Βιετνάμ. Όπως πολλά πλουσιόπαιδα, βρήκε δουλειά στην
Εθνοφρουρά, η οποία δεν είναι καν στρατός. Εκεί δεν έκανε καν τον κόπο να
εμφανιστεί τη δεύτερη χρονιά. Παραδέχομαι ότι όλοι όταν είμαστε νέοι κάνουμε
πράγματα για τα οποία μετά ντρεπόμαστε. Όμως, αυτός είναι ξεδιάντροπος!
Αποφάσισε να πει ότι ο πόλεμος τελειώνει, εμφανιζόμενος με στολή πάνω σε ένα
αεροπλανοφόρο, λες και ήταν διακεκριμένος αεροπόρος! Αυτό δείχνει άνθρωπο που
δεν ντρέπεται καθόλου για τον εαυτό του.
Οι κακοί ηγέτες δεν ντρέπονται ποτέ για τον εαυτό τους, γι’ αυτό και είναι
κακοί. Ο στρατηγός Αϊζενχάουερ δεν φόρεσε ποτέ στρατιωτικά όσο ήταν Πρόεδρος.
Ο λόγος είναι ότι ο Πρόεδρος είναι επικεφαλής και όχι μέλος του Στρατού. Αυτός
ο άνθρωπος, που δεν έκανε καν τη βασική στρατιωτική του θητεία, φόρεσε
στρατιωτική στολή. Γιατί; Επειδή είναι φωτογενής. H μεγαλύτερη ικανότητά του
ως Προέδρου δεν είναι να σκέπτεται, αλλά να φωτογραφίζεται. Και φωτογραφίζεται
πολύ ωραία. Αν δεν ήταν Πρόεδρος κι έπρεπε να δουλέψει για τα προς το ζην,
νομίζω ότι θα είχε καταλήξει να είναι μοντέλο μόδας και μάλιστα πολύ καλό…».
INFO
 |
Νόρμαν Μέιλερ, «Γιατί κάνουμε αυτό τον πόλεμο;», Μτφ: Τάκης Θεοδωρόπουλος,
Εκδόσεις Ωκεανίδα, σελ. 140, Τιμή: 8 ευρώ.
Google news
