Aναρχικοί με… πειθαρχία

Μπροστά σε νέου τύπου οργάνωση των «μαχητικών» διαδηλωτών βρέθηκε για πρώτη
φορά η Αστυνομία στη Θεσσαλονίκη. Οι αποφασισμένες να προκαλέσουν επεισόδια
ομάδες αντιπαρατάχθηκαν στις δυνάμεις ασφαλείας με σχέδιο, τακτική και μέσα
άμυνας και επίθεσης…

H νέα τακτική των αναρχικών ομάδων εξουδετερώνει πρακτικά το κυριότερο μέσο
των δυνάμεων καταστολής. «Παραδοσιακά», η ΕΛ.ΑΣ. απαντούσε στις μολότοφ με
βροχή δακρυγόνων και απωθούσε τους «σκληρούς διαδηλωτές». H εμφάνιση όμως στη
Θεσσαλονίκη των «γνωστών – αγνώστων» με αντιασφυξιογόνες μάσκες, αυτοσχέδιες
προστατευτικές στολές από σαμπρέλα και εξοπλισμό τσεκούρια, σφυριά,
εκτοξευτήρες μεταλλικών αντικειμένων, πέρα από τις… κλασικές μολότοφ, άλλαξε
τον χαρακτήρα των συγκρούσεων και αναγκάζει τώρα την Αστυνομία σε
«εκσυγχρονισμό» των σχεδίων για την αντιμετώπιση ταραχών. Στη Θεσσαλονίκη, το
σκληρό μπλοκ εκείνων που προκάλεσαν τα επεισόδια αριθμούσε περισσότερους από
2.500 Έλληνες και ξένους διαδηλωτές. Όμως, αξιωματικοί της ΕΛ.ΑΣ. παρατηρούν
πως χρησιμοποίησαν «εισαγόμενους τρόπους δράσης». Όπως χαρακτηριστικά
σημειώνει αξιωματικός: «Είχαν προηγηθεί ανταλλαγές εμπειριών από το εξωτερικό
και πήγαν στη Θεσσαλονίκη με βελτιωμένα “τεχνικά μέσα”. Στις ομάδες κρούσης,
όπως φάνηκε και από τις συλλήψεις, έντονη ήταν η παρουσία αλλοδαπών, κυρίως
από ευρωπαϊκές χώρες. Επιπλέον ομάδες νεαρών ήρθαν από την Αθήνα και από άλλες
περιοχές, όπως το Αγρίνιο, τα Χανιά, την Καβάλα και την Πάτρα».

Κοινωνική βία

Πέρα από τη σκληρότητα των συμπλοκών με την Αστυνομία, ένα άλλο χαρακτηριστικό
ήταν οι εκδηλώσεις τυφλής βίας. Χαρακτηριστικές ήταν οι σκηνές νεαρών που
πετούσαν μολότοφ ακόμα και σε βεράντες διαμερισμάτων, ή πυρπολούσαν
καταστήματα. «H σύγχρονη τάση για περιφερειοποίηση ή για συγκρότηση διεθνών
οργανισμών παγκόσμιας εμβέλειας και κλαμπ ισχυρών επέφερε την ανάλογη εξέλιξη
στο επίπεδο της κοινωνικής βίας», επισημαίνει η κ. Μαίρη Μπόση, δρ Διεθνών
Σχέσεων. Και προσθέτει: «H κοινωνική βία διεθνοποιείται ακολουθώντας τις
τάσεις που διαμορφώνονται σε παγκόσμιο επίπεδο. Είναι γενικά παραδεκτό ότι η
σχέση καταστολής – κοινωνικής βίας είναι σχέση αμφίδρομη, αντίστοιχη της
σχέσης δράσης – αντίδρασης».

«Μέχρι πρότινος οι ομάδες των νεαρών που δρούσαν στην Ελλάδα ξεσπούσαν κυρίως
σε κρατικά κτίρια και ξένες πρεσβείες: σε ομάδες των 400 και 500 ατόμων έκαναν
καταστροφές – και με την επέμβαση της Αστυνομίας διαλύονταν. Στη συγκεκριμένη
περίπτωση, εξοπλισμένοι με τις αντιασφυξιογόνες μάσκες, παρέμειναν και
συνεπλάκησαν με τους αστυνομικούς», έλεγαν από την πλευρά τους αξιωματικοί της
ΕΛ.ΑΣ.

Δεν έχουν όραμα

Ο κ. Γ. Πανούσης, καθηγητής Εγκληματολογίας στο Τμήμα Επικοινωνίας και MME του
Πανεπιστημίου Αθηνών, χαρακτηρίζει αναμενόμενη την εξέλιξη. «H παγκοσμιοποίηση
των κοινωνικών αποκλεισμών θα οδηγούσε την ανθρωπότητα σε ένα χάσμα, σε μια
νέα διάσπαση. Από τη μια οι ασφαλείς – βολεμένοι και από την άλλη οι
ανασφαλείς – χαμένοι του παιχνιδιού, του μηδενικού αθροίσματος». Ο κ. Πανούσης
επισημαίνει επιπλέον πως οι ομάδες «δεν είναι απόγονοι των ρομαντικών
αναρχικών, ούτε των παθιασμένων αριστεριστών. Δεν αντιπροτείνουν έναν καλύτερο
κόσμο. Δεν έχουν όραμα. Νιώθουν και συμπεριφέρονται με το μίσος των ανθρώπων
που βρίσκονται με την πλάτη στον τοίχο». Για τον αρχηγό της ΕΛ.ΑΣ. κ. Φώτη
Νασιάκο, πάντως, τα γεγονότα στη Θεσσαλονίκη είχαν συγκυριακό χαρακτήρα και
δεν αποτελούν μόνιμη κατάσταση ως προς τις αντιδράσεις των ομάδων στην Ελλάδα.
«Αυτό που, συγκυριακά, είδαμε στη Θεσσαλονίκη δεν σημαίνει κάτι διαφορετικό.
Τα επεισόδια ήταν οργανωμένα και οι δυνάμεις της Αστυνομίας αντέδρασαν με
επιτυχία. Σε κάθε περίπτωση, η Αστυνομία θα βρίσκεται πάντα ένα βήμα μπροστά».

H γένεση του Black Block

Μία τυχαία έμπνευση των διοργανωτών διαδήλωσης στο Λονδίνο τον
Φεβρουάριο του 2000 ήταν η αφορμή της γέννησης του Black Block. Οι διαδηλωτές
επέλεξαν τενεκεδάκια μεταξύ τριών χρωμάτων που θα τους τοποθετούσαν στα
αντίστοιχα μπλόκα. Μπλε για τους «σκληρούς», κόκκινο για όσους δεν είχαν
αποφασίσει ένα ήθελαν να λάβουν μέρος σε επεισόδια, πράσινο για τους
«ειρηνιστές». H διάσκεψη του ΔΝΤ στην Πράγα έφερε το Σιάτλ στην Ευρώπη και τον
οριστικό διαχωρισμό στη φιλοσοφία των κινημάτων που συμμετείχαν. Οι «σκληροί»,
που αποτελούνταν πλέον από ομάδες αναρχικών από Μεγάλη Βρετανία, Ιταλία,
Ισπανία, Γερμανία, Ελλάδα, κ.τ.λ., επέλεξαν το μαύρο ως σήμα κατατεθέν του
κινήματός τους.