H περιπέτεια που μάγεψε τον κόσμο τον χειμώνα του 1925

Τα φορτωμένα έλκηθρα ξεκινούν. Φωτογραφία της εποχής με τα χάσκι που μετέφεραν φάρμακα στην πόλη Νομ της Αλάσκας

Όλα άρχισαν με μία νεκρολογία στους «Νιου Γιορκ Τάιμς». Τέσσερα χρόνια μετά,
ένα βιβλίο για το οποίο δόθηκε προκαταβολή 550.000 δολαρίων διηγείται μια
περιπέτεια που μάγεψε τον κόσμο τον χειμώνα του 1925. Μεγάλοι πρωταγωνιστές,
μία ομάδα σκύλων Χάσκι που έσωσε μια ολόκληρη πόλη στην Αλάσκα.

Δύο μοίρες νότια του Αρκτικού Κύκλου, στην πόλη Νομ της Αλάσκας, ο δρ Κάρτις
Γουέλς ήταν ο πρώτος που αντελήφθη την απειλή μιας φονικής ασθένειας – της
διφθερίτιδας. Ελάχιστα πράγματα όμως μπορούσε να κάνει. Στις τελευταίες
προμήθειες που είχε λάβει η πόλη πριν παγώσει για επτά μήνες, δεν υπήρχε ορός.
Απουσία σιδηροδρομικών και αεροπορικών δικτύων που θα έφερναν πιο κοντά στον
πολιτισμό το υπό αμερικανική διοίκηση έδαφος, μια λύση υπήρχε για να γλιτώσει
η πόλη από την επιδημία: τα χάσκι της Αλάσκας.

Με κομμένη την ανάσα. Με την ανάσα κομμένη, χιλιάδες ακροατές και
αναγνώστες παρακολούθησαν τον βαρύ εκείνο χειμώνα του 1925 τις ανταποκρίσεις
για την αποστολή ιατροφαρμακευτικής βοήθειας από τη Νεβάνα στη Νομ, μια
απόσταση 1.100 χιλιομέτρων. Ήταν η «ηρωική ιστορία σκύλων και ανθρώπων σε έναν
αγώνα ενάντια σε μια επιδημία», γράφουν ο Λέινι και ο Γκέι Σάλσμπερι στο
βιβλίο τους «The Cruellest Miles» που μόλις κυκλοφόρησε από τις Εκδόσεις W.W.
Norton & Company. Τα δύο ξαδέλφια ήθελαν πάντα να γράψουν ένα βιβλίο μαζί.
Εμπνεύστηκαν το θέμα τους τον Ιανουάριο του 1999, όταν είδαν στους «Νιου Γιορκ
Τάιμς» το αφιέρωμα στον Έντγκαρ Νόλνερ, που μόλις είχε πεθάνει σε ηλικία 94
ετών. Ο Νόλνερ ήταν ο τελευταίος εκπαιδευτής των σκύλων. H σύντομη εξιστόρηση
της διαδρομής που είχε καλύψει με τα χάσκι στα έλκηθρα, περίπου 24 μίλια, εν
μέσω μεγάλης χιονοθύελλας που δεν μπορούσε ούτε καν να τα διακρίνει, ήταν ό,τι
χρειάζονταν οι δύο δημοσιογράφοι για να ξεκινήσουν το μακρύ ταξίδι της
αναζήτησης.

Περίεργη σύμπτωση. Καθώς το συζητούσαν, ανακάλυψαν μάλιστα ότι ο
πατέρας του Γκέι, γιατρός στο επάγγελμα, είχε περάσει διφθερίτιδα όταν ήταν
μικρός στην Κόστα Ρίκα. «Και δεν είχε κι εκείνος ορό», επισημαίνει ο Λέινι,
μιλώντας για την περίεργη σύμπτωση, ένα γεγονός που ενίσχυσε την πίστη τους
στο εγχείρημά τους: «Καθώς ψάχναμε και συνταιριάζαμε τις πληροφορίες, έγινε η
πιο συνταρακτική ιστορία με σκύλους που έχει ποτέ ειπωθεί». Πολλά από τα
στοιχεία αντλήθηκαν από τα εθνικά αρχεία, από ρεπορτάζ στις εφημερίδες της
εποχής, από δημοσιευμένα αφιερώματα καθώς και από μαρτυρίες συγγενών ανθρώπων
που γνώριζαν ή συμμετείχαν στο γεγονός. «Μερικοί ζουν ακόμη και μας βοήθησαν
να ανασυνθέσουμε αυτό που συνέβη», τονίζει ο Λέινι. Εκτενής αναφορά γίνεται
στο βιβλίο στη σχέση που διαμορφώθηκε ανάμεσα στους εκπαιδευτές των χάσκι και
τα ίδια τα ζώα, ιδιαίτερα ανάμεσα στον Μπάλτο, τον αρχηγό της ομάδας, και τον
εκπαιδευτή του, τον Γκίναρ Κάασεν, οι οποίοι εργάστηκαν σε θερμοκρασίες που
έφθαναν τους πενήντα βαθμούς υπό το μηδέν.

Τρεις μήνες στην Αλάσκα. Από πλειστηριασμό που έγινε μεταξύ εκδοτών για
το βιβλίο τον Μάρτιο του 2000, τα δύο ξαδέλφια έλαβαν προκαταβολή 550.000
δολάρια. Πέρασαν τρεις μήνες οι δυο τους στην Αλάσκα, σε ένα καταφύγιο,
αναζητώντας τα ίχνη από το παρελθόν, παίρνοντας παράλληλα μια γεύση και οι
ίδιοι από το δύσκολο ταξίδι των πρωταγωνιστών τους. «Έκανα έλκηθρο με σκύλους
τον Μάρτιο, εποχή δηλαδή που ο καιρός είναι πιο ζεστός απ’ ό,τι τον Ιανουάριο,
αλλά και τότε η θερμοκρασία έπεφτε στους μείον15 βαθμούς και είχε και αέρα.
Μου έλεγαν ότι κάνει ζέστη! Εγώ πάγωνα, κι ας φορούσα δύο πανωφόρια», θυμάται
ο Λέινι. Εννέα σκύλους είχε η ομάδα με την οποία ο ίδιος μετέφερε 90 κιλά
εξοπλισμό και προμήθειες. «H Ρουθ είναι σκληρή», λέει για την εκπαιδεύτρια που
συμμετείχε. «Μια μέρα έπεσα στον πάγο και με τράβηξε μόνη της!».

Ο Χάρισον Φορντ. Στην ταινία «Balto» της Universal το 1995, ο ηθοποιός
Κέβιν Μπέικον συμμετείχε δανείζοντας τη φωνή του στον αρχηγό χάσκι της
περίφημης ομάδας. Ο Λέινι πιστεύει ότι θα ήταν καλός αν το βιβλίο μεταφερόταν
κάποτε στη μεγάλη οθόνη… Και ο Χάρισον Φορντ θα ήταν ο καλύτερος ασφαλώς για
να υποδυθεί τον δρα Γουέλς, αστειεύεται… Αλλά ας μην τρέχουμε. Υπάρχει
καιρός, επιμένουν οι δύο συγγραφείς.