«Kάτι κινείται» με την άνοδο της Σοφοκλέους

Οι εισηγμένες στο Χρηματιστήριο εταιρείες, οι χρηματιστές, οι μικροί και οι
μεγάλοι επενδυτές – κυρίως οι εγκλωβισμένοι στη Σοφοκλέους – και η κυβέρνηση
παρακολουθούν την πορεία του Χρηματιστηρίου, τις τελευταίες ημέρες, με κομμένη
την ανάσα. Στο στόμα όλων βρίσκεται το ερώτημα αν η άνοδος του δείκτη
σηματοδοτεί την αρχή του τέλους για την πορεία της Σοφοκλέους στο σκοτάδι.

Μία πρώτη καλή ένδειξη είναι ότι η Σοφοκλέους δεν βαδίζει μόνη της στον δρόμο
της αφύπνισης από τη χειμερία νάρκη, αλλά μαζί με τα άλλα μεγάλα ξένα
χρηματιστήρια. Τις αγωνίες των επενδυτών του ελληνικού Χρηματιστηρίου για την
επόμενη ήμερα μοιράζονται οι επενδυτές σε όλο τον κόσμο. Οι αναλυτές στο
εξωτερικό, όπως και στην Ελλάδα, δείχνουν πλέον να αποτολμούν τις πρώτες
αισιόδοξες εκτιμήσεις, αν και όχι χωρίς επιφυλάξεις.

Άνοδος με διάρκεια

Στην Ευρώπη και τις Ηνωμένες Πολιτείες σημειώνουν ότι η ανοδική πορεία των
χρηματιστηρίων έχει ήδη αρκετή διάρκεια, ώστε να μην μπορεί να θεωρηθεί μια
απλή αναλαμπή. Επιπλέον, αυτή η διάρκεια έχει δώσει την ευκαιρία να
ζωντανέψουν δραστηριότητες που σχετίζονται με την κεφαλαιαγορά και είχαν
ατονήσει το προηγούμενο διάστημα. Για παράδειγμα, έχουν αρχίσει και πάλι, σιγά
σιγά, κάποιες εξαγορές εισηγμένων επιχειρήσεων. Στο ελληνικό Χρηματιστήριο, η
εξαγορά της Παπαστράτος αποτελεί χαρακτηριστικό παράδειγμα. Προφανώς, οι
επενδυτές που τοποθετούν τα κεφάλαιά τους σε μια εισηγμένη εταιρεία θεωρούν
ότι αυτή έχει αξία.

Εξάλλου, έχει ξαναζωντανέψει η διαδικασία των δημοσίων εγγραφών. Όπως στην
Αθήνα, όπου τις πύλες της Σοφοκλέους ετοιμάζονται να διαβούν και πάλι μεγάλες
επιχειρήσεις, έστω και δημόσιες, προς το παρόν, έτσι και στο εξωτερικό
γίνονται, δειλά δειλά, δημόσιες εγγραφές, με υπερκαλύψεις που θυμίζουν τις
παλιές, καλές ημέρες.

Οι αβεβαιότητες παραμένουν

Έως εδώ με την αισιοδοξία, όμως, προειδοποιούν οι αναλυτές σε Ελλάδα και
εξωτερικό. Τα σημάδια μπορεί να είναι ενθαρρυντικά, αλλά οι αβεβαιότητες
παραμένουν ισχυρές και η επικράτηση ενός κλίματος ανεπιφύλακτου ενθουσιασμού
θα ήταν λάθος. Άλλωστε, όπως επισημαίνουν όλοι, δεν υπάρχει περίπτωση να δούμε
και πάλι τη φούσκα να φουσκώνει. Για την Ελλάδα, αυτό σημαίνει ότι οι ημέρες
του 1999 δεν θα ξαναγυρίσουν, αν τυχόν υπάρχουν ακόμη κάποιοι που φιλοδοξούν
να ανακτήσουν όσα έχασαν. Οι ελπίδες είναι οι τίτλοι να αποφέρουν
ικανοποιητικές αποδόσεις στους κατόχους τους, κάπως υψηλότερες από αυτές που
δίνουν οι εναλλακτικές τοποθετήσεις, όπως σημειώνουν οι ξένοι αναλυτές.

«Κλειδί» η οικονομία

Για να επαληθευθούν, όμως, οι ελπίδες αυτές, πρέπει να βοηθήσει η παγκόσμια
οικονομία. Οι αγορές δεν λειτουργούν στο κενό. Επηρεάζονται από τις διεθνείς
οικονομικές συνθήκες, αφού αυτές επηρεάζουν την κερδοφορία των επιχειρήσεων.

Πριν από μερικούς μήνες, επικρατούσε αβεβαιότητα για τον πόλεμο στο Ιράκ και η
τιμή του πετρελαίου ήταν ψηλά. Οι επενδυτές δεν ήταν αισιόδοξοι για την
προοπτική της κερδοφορίας των επιχειρήσεων και οι αγορές έπεφταν. Το τέλος της
αβεβαιότητας για τον πόλεμο σηματοδότησε την αρχή της αντίστροφης πορείας για
τα διεθνή χρηματιστήρια.

Στη συνέχεια, οι κεντρικές τράπεζες έδωσαν δείγματα της αποφασιστικότητάς τους
να τονώσουν τον ρυθμό ανάπτυξης, ρίχνοντας τα επιτόκια και προσφέροντας έναν
ακόμη λόγο στις αγορές να αντιδράσουν θετικά. Και αυτό για δύο λόγους: Αφενός
γιατί ενισχύεται η προοπτική κερδοφορίας των επιχειρήσεων και αφετέρου γιατί
αποδυναμώνονται οι αποδόσεις εναλλακτικών τοποθετήσεων σε σχέση με τις
μετοχές.

Προς το παρόν, όμως, η προοπτική γρήγορης και ισχυρής ανάκαμψης κάθε άλλο παρά
ασφαλής είναι. Έπειτα από αλλεπάλληλες αναβολές, οι διεθνείς οργανισμοί
ευελπιστούν ότι θα σημειωθεί μια ασθενής ανάκαμψη προς το τέλος του 2003, η
οποία θα ενισχυθεί το 2004. Μάλιστα, οι προοπτικές είναι ιδιαίτερα επισφαλείς
για την ευρωζώνη, μετά τη συρρίκνωση της γερμανικής οικονομίας το πρώτο
τρίμηνο.

Αν η πολυπόθητη ανάκαμψη καθυστερήσει και άλλο, οι αγορές είναι πιθανό να
αντιδράσουν έντονα αρνητικά και να διακόψουν την ανοδική τους πορεία,
απογοητεύοντας τους επενδυτές. H Σοφοκλέους δεν θα μείνει ανεπηρέαστη από μια
τέτοια εξέλιξη, ακόμη και αν η ελληνική οικονομία διαφύγει τον κίνδυνο της
ύφεσης.

Πάντως, οι κυβερνήσεις και οι νομισματικές αρχές της Ευρώπης και των Ηνωμένων
Πολιτειών έχουν δώσει, το τελευταίο διάστημα, δείγματα εγρήγορσης και αυτό
επιτρέπει μια σχετική αισιοδοξία, ότι θα αντιδράσουν αποτελεσματικά και δεν θα
αφήσουν τις οικονομίες να διολισθήσουν σε καταστάσεις ύφεσης και να
αντιμετωπίσουν κινδύνους αποπληθωρισμού.