H οικοδομή σώζει την ανάπτυξη

Μία ευχάριστη και μία δυσάρεστη εξέλιξη κρύβει η αναθεώρηση των προβλέψεων του
υπουργείου Οικονομίας για την πορεία της οικονομίας, που πρόκειται να
ανακοινωθεί έως το τέλος του μήνα.

Το καλό νέο αφορά τον ρυθμό ανάπτυξης, για τον οποίο οι τελευταίες εκτιμήσεις
του υπουργείου αναφέρουν ότι παρά την επιδείνωση στη διεθνή οικονομία θα
διατηρηθεί αμείωτος ή θα αυξηθεί ελαφρώς σε σύγκριση με την πρόβλεψη του
προϋπολογισμού του 2003, δηλαδή, του 3,8%.

Το κακό νέο έχει να κάνει με τον πληθωρισμό, ο οποίος θα διαμορφωθεί σε
υψηλότερα επίπεδα από αυτά που είχαν προβλεφθεί, φτάνοντας στο περίπου 3,2%
από 2,7%, που ανέφερε ο προϋπολογισμός (με βάση τον αποπληθωριστή ιδιωτικής
κατανάλωσης).

Τις προβλέψεις αυτές θα περιέχει, μεταξύ άλλων, η εξαμηνιαία έκθεση για την
πορεία της ελληνικής οικονομίας, την οποία δημοσιεύει κάθε χρόνο τέτοια εποχή
η Γενική Διεύθυνση Μακροοικονομικής Ανάλυσης και Προβλέψεων του υπουργείου
Οικονομίας, δίνοντας το στίγμα της πορείας της οικονομίας στο μέσο της
διαδρομής, από την ψήφιση του προϋπολογισμού μέχρι τον επόμενο.

H φετινή έκθεση έχει πρόσθετο ενδιαφέρον, καθώς θα αξιολογήσει τις αντοχές της
ελληνικής οικονομίας στη διεθνή κρίση. Στην ευρωζώνη, οι τελευταίες εκτιμήσεις
αναφέρουν ότι ο ρυθμός ανάπτυξης δεν θα ξεπεράσει το 1% (ανοιξιάτικες
προβλέψεις της Ευρωπαϊκής Επιτροπής), ενώ στη Γερμανία θα περιοριστεί στο 0,5%
– 0,7%. Εν μέσω αυτών των εξελίξεων, το 3,8% έως 4%, που υπολογίζουν οι
υπηρεσίες του υπουργείου Οικονομίας ότι θα εξασφαλίσει η Ελλάδα, θεωρείται
ικανοποιητικό.

Βεβαίως, οι αναλυτές αναγνωρίζουν ότι η Ολυμπιάδα, το 2004, θα σημάνει και το
τέλος μιας σημαντικής προωθητικής δύναμης, που αποτελούν οι επενδύσεις.
Ευελπιστούν, όμως, ότι μέχρι τότε θα ανακάμψει η οικονομία της ευρωζώνης,
οπότε θα δεχθεί άλλη ευεργετική επίδραση η ελληνική οικονομία από τον λόγο
αυτό.

Ισχυρή ανάπτυξη

Μέχρι τότε, με βάση τα διαθέσιμα στοιχεία για βασικούς δείκτες της οικονομίας,
οι αναλυτές του υπουργείου Οικονομίας βασίζουν την αισιοδοξία τους για τον
ρυθμό αύξησης του ΑΕΠ στις εξής εξελίξεις:

1. Την οικοδομική δραστηριότητα. Ο όγκος της αυξήθηκε κατά 19,9% το
πρώτο δίμηνο του χρόνου. Πρόκειται για εντυπωσιακή αύξηση, η οποία δεν
προβλέπεται να ανακοπεί το αμέσως επόμενο διάστημα, καθώς τα χαμηλά επιτόκια
θα συνεχίσουν να στηρίζουν τον δανεισμό για απόκτηση στέγης.

2. Τις επενδύσεις. Το πρώτο τρίμηνο αυξήθηκαν κατά 7% σε σύγκριση με
την αντίστοιχη περίοδο του προηγούμενου έτους. Αυτό αφορά τόσο τις ιδιωτικές
όσο και τις δημόσιες επενδύσεις.

3. Τις λιανικές πωλήσεις. Ο τζίρος συνεχίζει να ίπταται με ποσοστό
αύξησης 9,1% το πρώτο τρίμηνο σε σύγκριση με την ίδια περίοδο του 2002. Αυτό
αντιστοιχεί σε αύξηση του όγκου των πωλήσεων κατά 6,3%.

4. Τις εξαγωγές οι οποίες αυξήθηκαν κατά 5,5% το πρώτο τρίμηνο. Όπως
επισημαίνεται από αρμόδια πηγή του υπουργείου, το γεγονός ότι οι εξαγωγές
αυξάνονται επίσης , δείχνει, βέβαια, ότι η οικονομία δέχεται εισαγωγική
διείσδυση, κάτι που μακροπρόθεσμα είναι, ίσως, αρνητικό. Ωστόσο, ο ρυθμός
ανάπτυξης επηρεάζεται ευεργετικά, τόσο από τις εξαγωγές όσο και από τις
εισαγωγές.

Μάλιστα, η ίδια πηγή επισημαίνει ότι οι εισαγωγές δεν αφορούν μόνο προϊόντα
που κατευθύνονται στην τελική κατανάλωση, αλλά και πρώτες ύλες και
μηχανολογικό εξοπλισμό, ο οποίος προορίζεται για τη βιομηχανία. Έτσι, εμμέσως
οι εισαγωγές μπορεί να οδηγήσουν σε αύξηση της παραγωγής.

Οι αρνητικές εξελίξεις

Από την άλλη πλευρά, βεβαίως, υπάρχουν και οι αρνητικές εξελίξεις σε ό,τι
αφορά την ανάπτυξη. Αυτές περιλαμβάνουν:

1. Τη βιομηχανική παραγωγή, η οποία εμφανίζει μείωση κατά 1,8% το πρώτο
τετράμηνο του χρόνου σε σύγκριση με την ίδια περίοδο του περασμένου έτους.

2. Τον τουρισμό, ο οποίος εμφάνισε ανησυχητικές ενδείξεις στην αρχή της
σεζόν, αν και ακόμη οι προβλέψεις για την πορεία του έως το τέλος του χρόνου
είναι επισφαλείς.

Σε σχέση με τη βιομηχανική παραγωγή, πάντως, αναμένεται βελτίωση το επόμενο
διάστημα, λόγω της νέας μείωσης των επιτοκίων, αλλά και της σταθεροποίησης των
τιμών του πετρελαίου. H αύξηση των τιμών του πετρελαίου, η αβεβαιότητα που
προκάλεσε ο πόλεμος στο Ιράκ, αλλά και η κακοκαιρία του διμήνου Φεβρουαρίου –
Μαρτίου θεωρείται ότι επέδρασαν αρνητικά στη βιομηχανική παραγωγή. Οι
παράγοντες αυτοί τώρα εκλείπουν.

Συνυπολογίζοντας αυτές τις εξελίξεις οι αναλυτές του υπουργείου Οικονομίας
αναφέρουν ότι η πρόβλεψη για ρυθμό ανάπτυξης 3,8% δείχνει αυτή τη στιγμή
μετριοπαθής και συνεπώς, δεν πρόκειται να την αναθεωρήσουν προς τα κάτω στην
εξαμηνιαία έκθεση. Πιθανότερο θεωρούν να την αναθεωρήσουν ελαφρώς προς τα
πάνω, δηλαδή, προβλέποντας ρυθμό 3,9% – 4%.

Άλλωστε, το πρώτο τρίμηνο το ΑΕΠ αυξήθηκε κατά 4,3%, ενώ και οι προβλέψεις των
διεθνών οργανισμών είναι μάλλον αισιόδοξες (το ΔΝΤ προέβλεπε 3,6% στην
τελευταία έκθεσή του).

Ανεπηρέαστη η ανεργία

Παρά την αισιοδοξία που επικρατεί ως προς τον ρυθμό ανάπτυξης, οι πληροφορίες
αναφέρουν ότι το υπουργείο Οικονομίας δεν πρόκειται να τροποποιήσει τις
εκτιμήσεις του για το ποσοστό της ανεργίας, το οποίο προβλέπεται να
διαμορφωθεί στο 9,1 – 9,2%.

Οι υπηρεσίες του υπουργείου κρατούν επιφύλαξη μόνο σε σχέση με τις προσλήψεις
που ανακοινώθηκε ότι θα γίνουν από το Δημόσιο. Αν αυτές γίνουν φέτος, το
ποσοστό της ανεργίας θα μειωθεί. Δεν είναι τυχαίο ότι ο υπουργός Οικονομίας
Νίκος Χριστοδουλάκης υπολογίζει ότι το 2004 η ανεργία θα πέσει κάτω από 8%.

Ο πληθωρισμός

Σε ό,τι αφορά τον πληθωρισμό, το άλμα των πρώτων μηνών δεν θα μπορέσει εύκολα
να ξεπεραστεί και έτσι ο αποπληθωριστής ιδιωτικής κατανάλωσης θα διαμορφωθεί
στο περίπου 3,2% έναντι περίπου 2,7% που προέβλεπε ο προϋπολογισμός. Παρ’ όλα
αυτά, το ποσοστό είναι χαμηλότερο από πέρυσι, όταν ο αποπληθωριστής ιδιωτικής
κατανάλωσης ήταν 3,5%.

Να σημειωθεί ότι ο αποπληθωριστής ιδιωτικής κατανάλωσης είναι χαμηλότερος από
τον πληθωρισμό που μετράται με τον δείκτη τιμών καταναλωτή.