Σκληρή διαπραγμάτευση για το Σύνταγμα

Ο Βαλερί Ζισκάρ Ντ’ Εστέν παρουσιάζει σήμερα με μεγάλη συγκίνηση το πρώτο
σχέδιο Ευρωπαϊκού Συντάγματος που, όπως είπε, θα διαρκέσει 50 χρόνια. Ήδη,
όμως, η μία χώρα μετά την άλλη παίρνει τις αποστάσεις της.

Οι αρχηγοί των κρατών και των κυβερνήσεων που είναι παρόντες στη Θεσσαλονίκη
θα αφιερώσουν πολλές ώρες στη συζήτηση των 340 άρθρων του σχεδίου Συντάγματος
στο οποίο κατέληξαν στις 13 Ιουνίου τα 105 μέλη της Συντακτικής Συνέλευσης. H
υποδοχή που θα επιφυλαχθεί στο «μωρό του Ζισκάρ» θα προϊδεάσει και τις
εργασίες της Διακυβερνητικής, οι οποίες θα αρχίσουν στα μέσα του ερχόμενου
Οκτωβρίου στις Βρυξέλλες.

Εναλλακτικές προτάσεις

Ο Γάλλος υπουργός Εξωτερικών Ντομινίκ ντε Βιλπέν και ο Γερμανός συνάδελφός του
Γιόσκα Φίσερ δήλωσαν ότι όσοι θέλουν να αμφισβητήσουν το υπάρχον σχέδιο θα
πρέπει να παρουσιάσουν εξίσου φιλόδοξες εναλλακτικές προτάσεις. «Δεν υπάρχει
περίπτωση να ξεκινήσουμε πάλι από το μηδέν», τόνισε η εκπρόσωπος της γαλλικής
προεδρίας.

Πολλές πρωτεύουσες, όμως, έχουν ήδη αρχίσει να παίρνουν τις αποστάσεις τους.

H Ισπανία διαμαρτύρεται γιατί το σχέδιο Συντάγματος περιορίζει το καθεστώς της
«μεγάλης χώρας» που πέτυχε στη Νίκαια. Ανάλογες αντιρρήσεις έχει και η
Πορτογαλία.

Το Λουξεμβούργο, η Αυστρία και η Φινλανδία θεωρούν ότι η δημιουργία ενός
προέδρου της Ευρώπης ενισχύει υπερβολικά την επιρροή των μεγάλων κρατών.

H κατάργηση του βέτο

Οι Γάλλοι ελπίζουν ότι θα σημειώσουν κάποια πρόοδο στον οικονομικό τομέα. Οι
Βρετανοί επιμένουν ότι πρέπει να γίνουν πολλές αλλαγές. Άλλοι θα ήθελαν να
εγκαταλειφθεί η αρχή της ομοφωνίας στην εξωτερική πολιτική και στη φορολογία –
να επεκταθεί δηλαδή η κατάργηση του βέτο και σε αυτούς τους τομείς.

Ίσως αυτό να αποδειχθεί και το μεγαλύτερο «αγκάθι» στη μακρά συζήτηση για τους
θεσμούς της νέας Ευρώπης. «Το δικαίωμα του βέτο ισοδυναμεί με παράλυση»,
δήλωσε προχθές ο πρόεδρος της Επιτροπής Ρομάνο Πρόντι. «Χάρις στο βέτο, όλος ο
κόσμος μπορεί να γίνει ήρωας.

Το βέτο μετατρέπει έναν νάνο σε γίγαντα».

Από τον Θουκυδίδη στον Βενιαμίν Φραγκλίνο

Το σχέδιο Συντάγματος που παρουσιάζεται σήμερα δεν θα τύγχανε ασφαλώς της
έγκρισης του Θουκυδίδη. Ούτε θα δεχόταν να το υπογράψει ο Βενιαμίν Φραγκλίνος.

Όμως ο σημερινός κόσμος δεν μοιάζει ούτε με την Αθήνα του 5ου αιώνα π.X. ούτε
με τη Φιλαδέλφεια του 1774. Το μεγαλύτερο κέρδος από αυτό το Σύνταγμα είναι η
ίδια η ύπαρξή του.

Οι «ευρωπαϊστές» μπορεί να διαμαρτύρονται γιατί το κείμενο αυτό δεν οδηγεί
στις «Ηνωμένες Πολιτείες της Ευρώπης», όμως ο στόχος αυτός ακυρώθηκε από την
ίδια τη διεύρυνση. Με έξι ή με δέκα χώρες μπορείς να συγκροτήσεις ένα
ομόσπονδο σχήμα, αλλά με 25 ή 30 είναι αδύνατο.

Όπως αποδεικνύουν άλλωστε οι συζητήσεις των τελευταίων εβδομάδων, η πραγματική
διαμάχη δεν είναι τόσο ανάμεσα στους «ευρώφιλους» και στους «ευρώφοβους» όσο
ανάμεσα στους «μεγάλους» και στους «μικρούς». Και η σύγκρουση αυτή αποδεικνύει
ότι στο εσωτερικό της μεγάλης Ευρώπης η λογική των κρατών εξακολουθεί να
υπερισχύει της λογικής των λαών.