Πρόσωπα Πού το πάνε οι στρατηγοί;

Κατηγορίες ότι είναι πολύ «μαλακός» απέναντι στην κυβέρνηση δέχεται
τελευταία ο αρχηγός του τουρκικού Γενικού Επιτελείου. Δείγμα της μείωσης της
επιρροής του;

Ο Τούρκος αρχηγός του Γενικού Επιτελείου, στρατηγός Χιλμί Οζκιόκ

Αν η κυβέρνηση που ανέλαβε την εξουσία στην Τουρκία τον περασμένο Νοέμβριο
είχε ελεύθερο πεδίο δράσης, το τουρκικό κοινοβούλιο θα είχε εγκρίνει εδώ και
πολλούς μήνες μια σειρά νέων νόμων που θα έφερναν τη χώρα πιο κοντά στον
διακηρυγμένο στόχο της: την ένταξη στην Ευρωπαϊκή Ένωση. Οι στρατηγοί της
Τουρκίας, όμως, είπαν ΟΧΙ. Υποστήριξαν, όπως συνήθως, ότι οι «ειδικές
περιστάσεις», στις οποίες βρίσκεται η χώρα, επιβάλλουν να μπορεί η κυβέρνηση
να λαμβάνει έκτακτα μέτρα εναντίον είτε αυτών που θέλουν να υπονομεύσουν την
εδαφική ακεραιότητα της χώρας (δηλαδή, των Κούρδων) είτε εκείνων που θέλουν να
ανατρέψουν 80 χρόνια κοσμικού κράτους (δηλαδή, των ισλαμιστών). Παρά ταύτα,
ίσως τα πράγματα αρχίζουν να αλλάζουν. Ο πρωθυπουργός Ταγίπ Ερντογάν και ο
υπουργός Εξωτερικών Αμπντουλάχ Γκιούλ εξέφρασαν πρόσφατα δημοσίως τις
διαφωνίες τους με τον στρατό. Και σύμφωνα με την εφημερίδα «Τζουμχουριέτ»,
ορισμένοι θερμοκέφαλοι αξιωματικοί κατηγορούν τον αρχηγό του Γενικού
Επιτελείου, τον στρατηγό Χιλμί Οζκιόκ, ότι κρατά πολύ ήπια στάση απέναντι στην
κυβέρνηση.

«H στρατηγική των ενόπλων δυνάμεων είναι να υπονομεύουν και να φέρνουν σε
δύσκολη θέση το Κόμμα Δικαιοσύνης και Ανάπτυξης», λέει ο Ουμίτ Τσιζρέ
Σακαλίογλου, ένας αναλυτής που είναι ειδικός για τον στρατό. Οι στρατηγοί
εξακολουθούν να παίζουν το εθνικιστικό (δηλαδή, αντικουρδικό) χαρτί στην
αντίθεσή τους προς τις μεταρρυθμίσεις. Ίσως, όμως, αυτήν τη φορά να διάλεξαν
λάθος άλογο για να καβαλήσουν, σημειώνει ο «Εκόνομιστ». H πλειοψηφία των
Τούρκων επιθυμεί διακαώς την ένταξη της χώρας στην Ευρωπαϊκή Ένωση και
αντιλαμβάνεται ότι η έγκριση των μεταρρυθμίσεων είναι απαραίτητη προϋπόθεση
για κάτι τέτοιο. Την ίδια ώρα, πολλοί σχολιαστές αναρωτιούνται αν οι στρατηγοί
θα επιθυμούσαν πράγματι μια τέτοια εξέλιξη. Ο αρθρογράφος Τσουνεΐτ Ουλσεβέρ,
της εφημερίδας «Χουριέτ», έγραψε μάλιστα πρόσφατα ότι ο γενικός γραμματέας του
Συμβουλίου Εθνικής Ασφαλείας, ο στρατηγός Τουντσέρ Κιλίν, πρέπει να
παραιτηθεί, ύστερα από εχθρικές δηλώσεις που έκανε για την Ευρωπαϊκή Ένωση.
Μέχρι πριν από λίγο καιρό, ο Ουλσεβέρ θα είχε χάσει τη δουλειά του ή θα είχε
λογοκριθεί.

Ο στρατηγός Οζκιόκ προσπαθεί να ηρεμήσει τα πνεύματα. «Μην αναφέρετε καν τη
λέξη πραξικόπημα», είπε πρόσφατα. «Δεν υπάρχουν γεράκια και περιστέρια, παλιοί
και νέοι αξιωματικοί. Υποστηρίζουμε την ένταξη στην Ευρωπαϊκή Ένωση, θέλουμε
όμως να ενταχθούμε ως ίσοι και το γεγονός αυτό να μην απειλήσει την εθνική μας
ενότητα». Ακόμη και αυτός ο απολογητικός τόνος ίσως να δείχνει ότι, προς
ικανοποίηση πολλών Τούρκων, η επιρροή του τουρκικού στρατού ίσως αρχίζει να φθίνει.